Có tình trạng mua vàng trên giấy, chuyên gia cảnh báo “nóng”

Những phiên gần đây, giá vàng trong nước liên tục biến động lên xuống. Sau đợt “tăng nóng” liên tục để lên mức kỷ lục lên đến 193 triệu đồng/lượng, giá vàng đã trải qua 2 phiên giảm sâu, có lúc rớt về mốc 166 triệu đồng/lượng.

Đến phiên sáng nay (5/2), giá vàng miếng SJC lại quay đầu điều chỉnh về dưới mốc 180 triệu đồng/lượng sau khi hồi phục lên vùng giá này vào phiên ngày 4/2. 

Biến động chóng mặt của giá vàng thế giới là nguyên nhân khiến giá trong nước cũng dao động hàng triệu đồng mỗi ngày. Trong bối cảnh này, nhu cầu giao dịch vàng của người dân tiếp tục tăng cao.

Thực tế ghi nhận có những nhà đầu tư có ý định từ năm ngoái đến nay tiếp tục tìm nguồn cung để tích lũy, có những người mua mới sau khi chứng kiến giá vàng tăng liên tục năm qua hy vọng sẽ có nơi bán ra để mua vào…

Chiều ngược lại, nhiều cửa hàng thông báo hết vàng từ sáng sớm. Do nhu cầu mua lớn, TPHCM đã xuất hiện tình trạng tình trạng mua vàng trên giấy hẹn. Trong đó, khách hàng sẽ nhận giấy mua vàng và dự kiến có hàng sau 3 tháng, khách sẽ phải thanh toán trước và giá được tính tại thời điểm thanh toán.

Việc “mua trên giấy” còn xuất hiện ở nhiều cửa hàng kim loại quý lớn ở Hà Nội, đặc biệt với sản phẩm bạc. Ghi nhận tại một số cửa hàng lớn trên “phố vàng” Trần Nhân Tông hay Cầu Giấy cho thấy ngay từ sáng sớm đã có hàng trăm người dân xếp hàng dài chờ mua vàng hoặc bạc. Mỗi ngày, cửa hàng đều phát số thứ tự và hết sạch ngay đầu ngày.

Chuyên gia: Mua vàng trên giấy rất rủi ro

Người dân xếp hàng mua vàng tại một cửa hàng tại TPHCM (Ảnh: Phương Uyên).

Trong bối cảnh giá vàng biến động, việc mua vàng bằng mọi giá do tâm lý FOMO (sợ bị bỏ lỡ), đặc biệt là mua trên giấy như hiện nay, theo chuyên gia sẽ phát sinh rất nhiều rủi ro.

Trao đổi với phóng viên Dân trí, TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính, khẳng định mua vàng trên giấy rất rủi ro.

Đầu tiên là rủi ro những cam kết hợp đồng trên giấy sẽ không được thực hiện. Việc người dân cam kết với nhau trên giấy mà huỷ ngang, không thực hiện sẽ không có cơ sở pháp lý nào nếu muốn kiện cáo, muốn được pháp luật bảo vệ. Chưa kể, theo Nghị định mới của Chính phủ, người dân mua vàng qua những cơ sở kinh doanh vàng không được Nhà nước cấp phép thì được xem là trái quy định.

Thứ hai, việc giao dịch trên giấy còn có rủi ro về thương mại nhất là trong bối cảnh buôn bán vàng giả, vàng lậu đang phổ biến.

Ông cũng nhấn mạnh, trong trường hợp đến ngày giao vàng giá tăng cao, chênh lệch với giá cam kết nhiều, thì việc bên bán huỷ cam kết rất dễ xảy ra. Trường hợp xấu nhất là hai bên có thể đưa ra toà để phân xử, nhưng đây là việc bất đắc dĩ vì ra toà cũng tốn kém và mất thời gian. Do đó, chuyên gia khuyến cáo tốt nhất nên mua vàng giao ngay, “tiền trao cháo múc”.

Ông cũng cảnh báo việc không ít người do tâm lý sợ bị bỏ lỡ nên thậm chí đi vay nợ, sử dụng đòn bẩy mua vàng. Tương tự với bạc, việc mua bằng mọi giá và mua theo giấy hẹn cũng là điều nên cân nhắc khi thực hiện.

Cùng quan điểm, TS. Châu Đình Linh – chuyên gia tài chính ngân hàng – nhận định việc mua vàng, bạc trên giấy có thể gặp một số rủi ro trong trường hợp doanh nghiệp gặp khó khăn nguồn cung, người mua đối diện nguy cơ không nhận được như cam kết. Bản chất tờ giấy mua vàng chỉ là một lời hứa. Nếu xảy ra trục trặc, người chịu rủi ro vẫn là nhà đầu tư.

“Về dài hạn, vàng vẫn có vai trò tích trữ giá trị, nhất là trong bối cảnh thế giới còn nhiều bất ổn. Tuy nhiên, đầu tư vàng theo kiểu lướt sóng, sử dụng đòn bẩy tài chính tiềm ẩn rủi ro rất lớn. Người dân chỉ nên mua vàng tích lũy dài hạn, bằng nguồn tiền nhàn rỗi, tránh tâm lý FOMO và tuyệt đối không vay mượn để đầu tư”, TS. Linh khuyến cáo.

Rủi ro lớn nhất

Ông Nguyễn Trí Hiếu cho biết hiện thị trường “không có điều gì có thể khiến giá vàng”, giảm ngoại trừ việc nhà đầu cơ chốt lời. Riêng năm nay, chuyên gia nhận định vàng sẽ còn tăng dù sẽ có những nhịp điều chỉnh. Tương tự, bạc cũng là kênh đầu tư tăng giá liên tục từ đây đến cuối năm. Tuy nhiên, ông vẫn giữ quan điểm đầu tư bạc không có lợi như vàng, do bạc tính thanh khoản không tốt bằng vàng.

Chuyên gia tài chính Nguyễn Quang Huy nhận định về bản chất, vàng vẫn là tài sản có vai trò quan trọng trong việc bảo toàn giá trị. Tuy nhiên, trong bối cảnh biến động mạnh, rủi ro lớn nhất đối với người dân không nằm ở bản thân vàng, mà nằm ở việc tham gia thị trường khi giá biến động nhanh, trong khi thông tin và kỳ vọng chưa đồng đều.

Theo ông, khi giá tăng mạnh trong thời gian ngắn, quyết định mua vàng rất dễ chịu tác động của tâm lý đám đông. Điều này có thể khiến người mua đối mặt với rủi ro điều chỉnh giá trong ngắn hạn, đặc biệt khi thị trường bước vào giai đoạn cân bằng lại. Bên cạnh đó, chênh lệch giá mua – bán ở mức cao trong những giai đoạn biến động cũng làm gia tăng chi phí thực tế, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả nắm giữ.

Thời gian tới, thị trường vàng nhiều khả năng sẽ tiếp tục chịu tác động đan xen từ yếu tố kinh tế vĩ mô, chính sách và kỳ vọng của nhà đầu tư. Đặc biệt, trong bối cảnh có định hướng hình thành sàn giao dịch vàng tập trung, thị trường được kỳ vọng sẽ từng bước minh bạch hơn, thanh khoản cải thiện và biến động mang tính kỹ thuật rõ ràng hơn. Khi đó, các quyết định đầu tư sẽ có thêm cơ sở dữ liệu và thông tin tham chiếu, thay vì phụ thuộc nhiều vào yếu tố cục bộ.

Trước những biến động hiện nay, các chuyên gia khuyến nghị người dân giữ tâm lý thận trọng, tránh đưa ra quyết định dựa trên cảm xúc nhất thời. Việc phân bổ tài sản nên được cân nhắc trên nguyên tắc đa dạng hóa, phù hợp với mục tiêu tài chính, khả năng chịu rủi ro và thời gian nắm giữ của mỗi cá nhân.