Loạt ông lớn địa ốc Việt bắt tay với đối tác ngoại, thị trường M&A dậy sóng

Những cái “bắt tay” triệu USD

Công ty cổ phần Phát triển Bất động sản Phát Đạt (mã chứng khoán: PDR) vừa công bố thông tin công ty con Cao ốc Bình Dương đã chuyển nhượng toàn bộ cổ phần tại công ty sở hữu dự án cao ốc Thuận An 1. Từ đây, Phát Đạt thu về đợt tiền thanh toán đầu tiên hơn 1.900 tỷ đồng.

Sau thương vụ chuyển nhượng Thuận An 1, Phát Đạt và tập đoàn Mitsubishi Corporation (Nhật Bản) công bố thiết lập quan hệ đối tác liên quan đến dự án này. Thông tin cho biết Mitsubishi Corporation chính là bên nhận chuyển nhượng dự án trên, quy mô gần 2.700 căn hộ và shophouse tại phường Thuận Giao, TPHCM.

Việc bắt tay với đối tác Nhật Bản được ban lãnh đạo đánh giá hỗ trợ mạnh mẽ cho chiến lược phát triển dài hạn của doanh nghiệp.

Những khu đô thị thành hình từ sự hợp tác giữa doanh nghiệp Việt và nước ngoài (Ảnh: NL).

Trước Phát Đạt, thị trường thời gian qua cũng ghi nhận sự hợp tác ngày càng khăng khít giữa Công ty Nam Long (mã chứng khoán: NLG) với đối tác đến từ Nhật Bản. Trong quý IV, doanh nghiệp này đã bán 15% vốn tại công ty sở hữu dự án Izumi City (Đồng Nai) cho đối tác lâu năm của mình, thu về mức lợi nhuận đáng kể.

Hơn 10 năm qua, Nam Long cùng 2 tập đoàn Nhật là Hankyu Hanshin Properties và Nishi Nippon Railroad đã cùng đồng hành phát triển nhiều khu đô thị theo hướng bền vững với quỹ đất hơn 400ha, 9 dự án, hơn 20.000 sản phẩm.

Dấu ấn doanh nghiệp Nhật trên thị trường bất động sản còn thể hiện ở nhiều thương vụ đình đám khác. Hai ông lớn Nhật là Cosmos Initia và Koterasu Group cùng liên doanh với TTCapital phát triển dự án đầu tiên tại Bình Dương cũ (nay là TPHCM) mang tên TT Avio. Liên doanh còn công bố kế hoạch dự kiến đầu tư khoảng 150 triệu USD trong vòng 5 năm tới, mục tiêu mỗi năm đưa ra thị trường khoảng 1.000 căn hộ vừa túi tiền.

Tập đoàn Kim Oanh cũng từng ký hợp tác với tập đoàn Sumitomo Forestry, Kumagai Gumi, NTT Urban Development để làm dự án Một Thế Giới – The One World quy mô 50ha thuộc TP Thuận An, tỉnh Bình Dương (nay là TPHCM).

Công ty An Gia cũng từng nhiều năm hợp tác với đối tác Nhật, gần nhất là ký biên bản ghi nhớ với trong việc mua cổ phiếu thứ cấp, mở cơ hội quyền chọn tham gia góp vốn trực tiếp vào dự án The Gió (Bình Dương cũ, nay là TPHCM).

Một ông lớn địa ốc khác là Nhà Khang Điền (mã chứng khoán: KDH) cũng hợp tác với Keppel Land đến từ Singapore. Doanh nghiệp ngoại quốc này từng chi hơn 3.100 tỷ đồng mua cổ phần 2 dự án của Khang Điền tại TPHCM để cùng phát triển sản phẩm. Vừa qua, liên doanh Keppel – Khang Điền đã bàn giao sản phẩm khu thấp tầng, động thổ khu cao tầng trong dự án Gladia by the Waters thuộc khu Đông TPHCM.

Khẩu vị của khối ngoại

Ông Neil MacGregor, Giám đốc Điều hành Savills Việt Nam, cho biết hoạt động mua bán – sáp nhập (M&A) bất động sản đã gia tăng động lực trong 2 năm gần đây, khi thị trường dần thích ứng với Luật Đất đai mới cùng các Luật Nhà ở và Kinh doanh bất động sản sửa đổi. Những thay đổi này góp phần hình thành khung pháp lý rõ ràng hơn, qua đó củng cố niềm tin của nhà đầu tư.

Theo ông MacGregor, nguồn cung các tài sản đang vận hành hiện vẫn rất hạn chế. Do đó, phần lớn các thương vụ M&A tập trung vào các dự án đang trong giai đoạn phát triển, thay vì các tài sản đã tạo dòng tiền ổn định.

Theo Savills, xu hướng M&A tập trung vào các dự án phát triển, đặc biệt trong phân khúc nhà ở và các khu đô thị quy mô lớn, phản ánh đúng bối cảnh thị trường hiện nay. Riêng quý III/2025, Việt Nam ghi nhận hàng loạt dự án hạ tầng trọng điểm, với tổng vốn đầu tư công ước đạt khoảng 1,28 triệu tỷ đồng, tạo nền tảng cho quá trình mở rộng không gian đô thị và phát triển các khu vực vệ tinh. Dự án Vành đai 3 TPHCM được xem là ví dụ điển hình khi mở ra nhiều dư địa mới cho phát triển nhà ở khu vực ven đô.

Thực tế thị trường cho thấy dòng vốn đang dịch chuyển rõ nét từ các đô thị lõi sang các khu vực vệ tinh, nơi hạ tầng ngày càng hoàn thiện và quỹ đất còn nhiều tiềm năng phát triển. Xu hướng này phù hợp với chiến lược tích lũy quỹ đất dài hạn của nhiều nhà đầu tư.

Nhà đầu tư nước ngoài ưu tiên chọn hợp tác với chủ đầu tư Việt có các dự án pháp lý minh bạch (Ảnh: ChatGPT).

Một điểm đáng chú ý khác là sự gia tăng của các thương vụ liên doanh hoặc mua cổ phần thiểu số. Theo ông MacGregor, đây là cách tiếp cận thận trọng nhưng có tính toán, đặc biệt được các nhà đầu tư Nhật Bản ưa chuộng. Nhiều nhà đầu tư mong muốn gia nhập thị trường Việt Nam nhưng chưa sẵn sàng dẫn dắt dự án hoặc cam kết nguồn vốn lớn ngay từ đầu. Việc nắm giữ cổ phần thiểu số cho phép họ từng bước tìm hiểu thị trường, tích lũy kinh nghiệm và xây dựng niềm tin trước khi mở rộng quy mô đầu tư.

Khung pháp lý được cải thiện cũng góp phần thúc đẩy các cấu trúc giao dịch linh hoạt hơn, từ việc nắm quyền chi phối, tham gia với tư cách cổ đông thiểu số, đến các khoản đầu tư thuần túy mang tính tài chính. Điều này đang giúp Việt Nam trở thành thị trường M&A bất động sản năng động, thu hút đa dạng dòng vốn.

Theo đó, trọng tâm M&A thời gian gần đây chủ yếu tập trung vào các dự án phát triển nhà ở và bất động sản công nghiệp. Về dài hạn, Việt Nam được đánh giá có nhiều tiềm năng để thu hút các dòng vốn tổ chức quy mô lớn.

Ở góc nhìn khác, bà Lê Thị Huyền Trang, Tổng giám đốc JLL Việt Nam, cho biết trong bối cảnh điều kiện tài chính thắt chặt, nhiều doanh nghiệp đã chuyển hướng sang chiến lược M&A như một giải pháp then chốt nhằm duy trì đà tăng trưởng. Sau quá trình tái cơ cấu, không ít tập đoàn tích cực mở rộng danh mục bất động sản thông qua các thương vụ sáp nhập và mua lại. Một số doanh nghiệp nội địa như Novaland hay Phát Đạt đang tham gia tích cực vào thị trường M&A.

Dòng vốn đầu tư hiện tập trung đáng kể vào các dự án có mức độ minh bạch pháp lý cao, đặc biệt là những quỹ đất thương mại đã được chấp thuận quy hoạch, có đầy đủ giấy tờ về quyền sử dụng đất và lộ trình hoàn thành xây dựng rõ ràng. Thị trường cũng cho thấy sự phân tầng rõ nét giữa các nhóm nhà đầu tư: Nhà đầu tư trong nước dẫn đầu về số lượng giao dịch với các thương vụ quy mô vừa và nhỏ; nhà đầu tư nước ngoài tập trung vào các thương vụ lớn, nhất là phân khúc nhà ở cao cấp, phát triển đô thị tích hợp và bất động sản công nghiệp mang tính chiến lược.

Theo JLL, các nhà đầu tư quốc tế, đặc biệt đến từ Hàn Quốc, Singapore, Nhật Bản và Mỹ, đang đặt ra hai tiêu chí ưu tiên khi đánh giá cơ hội M&A tại Việt Nam. Trong đó, tính minh bạch pháp lý được xem là yếu tố không thể thỏa hiệp, với sự quan tâm đặc biệt dành cho các dự án có hồ sơ pháp lý hoàn chỉnh và sẵn sàng triển khai.

Bên cạnh đó, tiêu chí phát triển bền vững và thân thiện môi trường ngày càng được chú trọng, nhất là từ các quỹ đầu tư châu Âu và Bắc Mỹ tuân thủ nghiêm ngặt các chuẩn mực ESG, trong bối cảnh Việt Nam cam kết mạnh mẽ với mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero).