Vĩ đại hơn cả Napoleon’ sống động như bộ phim sử thi

Scipio Africanus chính là vị tướng La Mã đã đánh bại Hannibal – thiên tài quân sự Carthage – trong trận Zama năm 202 TCN, là nhân vật trung tâm của tác phẩm. Đối với nhiều độc giả hiện đại, cái tên Scipio có thể xa lạ hơn Napoleon Bonaparte hay Alexander Đại đế. Nhưng theo Liddell Hart, chính Scipio mới là người đặt nền móng cho nghệ thuật chiến tranh hiện đại, là bậc thầy chiến lược mà những danh tướng sau này, kể cả Napoleon, đều chịu ảnh hưởng sâu sắc.

Vì vậy, tác phẩm Scipio Africanus: Vĩ đại hơn cả Napoleon không chỉ là một cuốn sách lịch sử, mà lời mời gọi độc giả nhìn lại quá khứ để hiểu rõ hơn hiện tại – và có lẽ, để suy ngẫm về những nhà lãnh đạo mà thế giới đang cần trong tương lai.

Các trận đánh trong Scipio Africanus: Vĩ đại hơn cả Napoleon cách đây hơn 2.000 năm hiện lên sống động 

Tác giả B. H. Liddell Hart không phải là một sử gia thông thường. Ông là nhà lý luận quân sự hàng đầu thế kỷ 20, người khai sinh và phát triển học thuyết “chiến lược gián tiếp” – tư tưởng đã tác động mạnh mẽ đến cách tiến hành chiến tranh của nhiều quốc gia hiện đại. Khi Hart viết về Scipio, ông không chỉ kể lại lịch sử, mà còn phân tích, mổ xẻ từng quyết định chiến lược với con mắt sắc sảo của một chuyên gia quân sự thực thụ.

Điểm hấp dẫn nhất của cuốn sách nằm ở cách Liddell Hart đặt Scipio lên bàn cân so sánh với Napoleon, không phải để hạ thấp hoàng đế Pháp, mà để làm nổi bật tầm vóc vượt thời đại của vị tướng La Mã này. 

Theo tác giả Hart, Scipio sở hữu sự kết hợp hiếm có giữa trí tuệ chiến lược, khả năng thích nghi linh hoạt, tinh thần nhân đạo và tầm nhìn chính trị – những yếu tố mà Napoleon, dù kiệt xuất, vẫn còn hạn chế. Scipio không chỉ giỏi đánh trận, ông còn biết khi nào nên tránh giao chiến, khi nào nên đánh vào tâm lý đối phương và khi nào nên kết thúc chiến tranh để bảo toàn tương lai lâu dài cho quốc gia.

Cuốn sách chứng tỏ Scipio không phải mẫu tướng lĩnh hiếu chiến, tàn bạo. Trái lại, ông tôn trọng kỷ luật, khoan dung với kẻ bại trận và luôn tìm cách chiến thắng bằng trí tuệ hơn là bằng máu đổ. Liddell Hart cho rằng chính những phẩm chất này đã khiến Scipio trở thành hình mẫu lý tưởng của “vị tướng chiến lược” – người chiến thắng mà không cần tàn phá thế giới mình đang bảo vệ.

Về văn phong, Scipio Africanus: Vĩ đại hơn cả Napoleon được Liddell Hart viết với nhịp điệu cuốn hút, lập luận chặt chẽ, giàu hình ảnh, khiến các trận đánh cách đây hơn 2.000 năm hiện lên sống động như một bộ phim sử thi. Độc giả không chỉ đọc để hiểu lịch sử, mà còn bị cuốn vào những màn đấu trí căng thẳng giữa hai bộ óc quân sự vĩ đại: Scipio và Hannibal.