Thị trường toàn cầu khó tránh ảnh hưởng

Mỏ vàng không mới nhưng có sức nặng đặc biệt

Giữa bối cảnh giá vàng và kim loại công nghiệp biến động mạnh bởi lạm phát, chuyển dịch năng lượng và căng thẳng địa chính trị, một mỏ vàng tại Đông Nam Á vẫn giữ vị thế đặc biệt suốt nhiều thập kỷ. Không phải là phát hiện mới gây “cú sốc” tức thời, nhưng quy mô trữ lượng và vai trò ổn định nguồn cung của mỏ này khiến giới chuyên gia nhận định, ảnh hưởng của nó đối với thị trường toàn cầu là điều khó tránh khỏi trong trung và dài hạn.

Mỏ khoáng sản được nhắc tới là Grasberg Mine, nằm sâu trong dãy Sudirman Mountains, thuộc tỉnh Papua của Indonesia. Đây được đánh giá là mỏ vàng lớn nhất thế giới xét theo trữ lượng và sản lượng, đồng thời cũng là một trong những mỏ đồng lớn hàng đầu hành tinh.

Grasberg được phát hiện từ cuối thế kỷ 20 và nhanh chóng trở thành trụ cột của ngành khai khoáng quốc gia. Theo các báo cáo ngành, mỏ này sở hữu trữ lượng vàng ước tính khoảng 2.700–2.800 tấn, đi kèm hàng chục triệu tấn đồng và lượng bạc đáng kể. Riêng phần vàng còn lại trong lòng mỏ được ước tính có giá trị khoảng 40 tỷ USD, tương đương hơn 1.000.000 tỷ đồng theo tỷ giá hiện nay.

Theo World Gold Council và U.S. Geological Survey (USGS), Grasberg vẫn nằm trong nhóm mỏ có sản lượng vàng cao nhất thế giới. Trung bình mỗi năm, mỏ này sản xuất khoảng 48 tấn vàng, bên cạnh gần 700.000 tấn đồng và khoảng 190 tấn bạc (số liệu năm 2023). Những con số này cho thấy tầm vóc của Grasberg không chỉ nằm ở trữ lượng “trên giấy”, mà còn ở khả năng duy trì sản lượng ổn định trong thời gian dài.

Từ lộ thiên sang hầm lò: Yếu tố kéo dài “tuổi thọ” mỏ

Một trong những điểm khiến Grasberg được giới chuyên gia nhấn mạnh là quá trình chuyển dịch phương thức khai thác. Giai đoạn đầu, mỏ chủ yếu được khai thác lộ thiên. Tuy nhiên, khi các thân quặng bề mặt dần cạn kiệt, dự án đã chuyển mạnh sang khai thác hầm lò quy mô siêu lớn.

Hiện nay, hệ thống hầm lò tại Grasberg được đánh giá là một trong những mạng lưới khai thác ngầm phức tạp và đồ sộ nhất thế giới, với tổng chiều dài hàng trăm km. Theo các phân tích kỹ thuật, chính sự chuyển đổi này đã giúp mỏ kéo dài tuổi thọ thêm nhiều thập kỷ, bảo đảm nguồn cung vàng và đồng ổn định là yếu tố then chốt tạo nên ảnh hưởng dài hạn đối với thị trường.

Vì sao chuyên gia cho rằng thị trường toàn cầu khó tránh khỏi ảnh hưởng?

Giới chuyên gia nhận định, tác động của Grasberg không nằm ở yếu tố “bất ngờ”, mà ở quy mô và tính bền vững. Trong bối cảnh nhiều mỏ vàng trên thế giới đang đối mặt với hàm lượng thấp hơn, chi phí khai thác cao và rủi ro môi trường ngày càng lớn, việc một mỏ duy trì được sản lượng lớn trong thời gian dài mang ý nghĩa chiến lược.

Theo Reuters, Grasberg không chỉ là trụ cột của ngành khai khoáng Indonesia mà còn là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng đồng và vàng toàn cầu. Đặc biệt, từ năm 2026, mỏ này được dự báo có thể đáp ứng khoảng 5% nhu cầu đồng toàn cầu, trong bối cảnh nhu cầu đồng tăng mạnh cho hạ tầng điện, xe điện và năng lượng tái tạo.

Với vàng là tài sản trú ẩn an toàn thì việc một mỏ duy trì sản lượng lớn và ổn định giúp giảm áp lực thiếu hụt nguồn cung, qua đó ảnh hưởng gián tiếp tới xu hướng giá trong trung và dài hạn. Đây chính là lý do khiến giới chuyên gia cho rằng, dù không tạo ra “cú rung chuyển” tức thì, Grasberg vẫn đủ sức định hình thị trường theo thời gian.

Tác động kinh tế và vị thế của quốc gia Đông Nam Á

Tầm ảnh hưởng của Grasberg không chỉ thể hiện trên thị trường quốc tế. Theo các phân tích kinh tế, mỏ này đóng góp đáng kể vào kim ngạch xuất khẩu và GDP, đồng thời tạo ra hàng nghìn việc làm trực tiếp và gián tiếp tại khu vực Papua cũng như trên toàn quốc. Sự phát triển của mỏ còn kéo theo đầu tư hạ tầng, từ đường sá, điện năng đến các công trình cộng đồng ở vùng núi xa xôi.

Trong bối cảnh nhiều quốc gia đẩy mạnh tích trữ tài nguyên chiến lược, việc sở hữu mỏ vàng lớn nhất thế giới giúp quốc gia Đông Nam Á này củng cố vị thế trên bản đồ khoáng sản toàn cầu, đồng thời tăng “độ nặng” trong các toan tính kinh tế và địa chính trị dài hạn.

Ảnh hưởng không ồn ào, nhưng khó bỏ qua

Theo đánh giá của World Gold Council, những mỏ vàng quy mô lớn như Grasberg hiếm khi tạo ra cú sốc tức thời đối với giá vàng. Tuy nhiên, vai trò ổn định nguồn cung trong nhiều thập kỷ mới là yếu tố khiến thị trường và giới đầu tư đặc biệt quan tâm.

Trong bối cảnh kim loại quý ngày càng được coi là “lá chắn” trước bất ổn toàn cầu, mỏ vàng khoảng 2.700 tấn tại Đông Nam Á này được giới chuyên gia kết luận khó có thể đứng ngoài ảnh hưởng tới thị trường toàn cầu không phải bằng những biến động ngắn hạn, mà bằng sức nặng của quy mô, thời gian và sự bền bỉ trong chuỗi cung ứng.