9 sự kiện khoa học công nghệ tiêu biểu năm 2025

Từ 67 đề cử, Hội đồng bình chọn của Bộ Khoa học và Công nghệ chọn ra 9 sự kiện nổi bật, là những thành tựu, “dấu ấn rực rỡ” làm nên niềm tự hào của ngành khoa học và công nghệ Việt Nam 2025.

Thông qua Công ước Hà Nội

Công ước Hà Nội, được thông qua tháng 10/2025, là dấu mốc toàn cầu cho cuộc chiến chống tội phạm mạng. Công ước góp phần củng cố nền tảng an ninh mạng – trụ cột thiết yếu của chuyển đổi số quốc gia. Sự kiện khẳng định năng lực tổ chức các hoạt động quốc tế lớn của Việt Nam, nâng cao uy tín và vị thế quốc gia trong lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và an ninh mạng trên trường quốc tế.

Làm chủ sản xuất nhiên liệu đặc chủng JET A-1K và DO L-62

Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn lần đầu làm chủ toàn bộ chuỗi nghiên cứu, phát triển, sản xuất và thương mại hóa hai dòng nhiên liệu đặc chủng JET A-1K và DO L-62. Từ đây, Việt Nam thay thế hoàn toàn nguồn nhập khẩu, tiết kiệm hàng chục triệu USD mỗi năm.

Sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật đặc thù của Bộ Quốc phòng Việt Nam và cơ quan quốc phòng Nga, có giá trị chiến lược cấp quốc gia. Sự kiện cũng mở ra mô hình nghiên cứu và phát triển quốc phòng – lưỡng dụng đầu tiên trong ngành dầu khí.

Nghiên cứu, sản xuất và thương mại hóa vaccine dịch tả lợn châu Phi

Các nhà nghiên cứu Việt Nam đã nghiên cứu, sản xuất và thương mại hóa thành công vaccine dịch tả lợn châu Phi AVAC ASF LIVE và là một trong hai vaccine dịch tả lợn châu Phi thương mại đầu tiên trên thế giới. Đây là dấu mốc thể hiện năng lực làm chủ công nghệ vaccine của Việt Nam, khẳng định vị thế quốc gia tiên phong việc giải quyết bài toán toàn cầu.

Phủ sóng mạng 5G toàn quốc

Tập đoàn Viettel triển khai 22.400 trạm 5G trong một năm, phủ sóng toàn quốc. Thành tựu này nâng tầm hạ tầng viễn thông trong nước, cải thiện thứ hạng Internet, tăng sức hút đầu tư công nghệ cao, khẳng định vị thế Việt Nam trong kỷ nguyên số.

Làm chủ công nghệ giám định ADN hài cốt liệt sĩ

Các nhà khoa học Việt Nam lần đầu làm chủ quy trình giám định ADN hài cốt bằng công nghệ NGS-SNP, nâng hiệu suất tách chiết ADN từ 22% lên 80%, phân tích được cả ADN phân hủy nặng. Việt Nam trở thành một trong số ít quốc gia sở hữu công nghệ, mở đường cho việc xây dựng cơ sở dữ liệu ADN liệt sĩ quốc gia.

Làm chủ thiết kế, chế tạo xe thiết giáp

Việt Nam lần đầu làm chủ thiết kế, chế tạo hai dòng xe thiết giáp hiện đại, gồm xe chiến đấu bộ binh XCB-01 và xe thiết giáp chở quân XTC-02, khẳng định năng lực tự chủ của công nghiệp quốc phòng và tầm nhìn chiến lược của Việt Nam.

Tái khởi động dự án điện hạt nhân Ninh Thuận

Quốc hội ban hành Luật Năng lượng nguyên tử và triển khai tái khởi động chương trình điện hạt nhân Ninh Thuận, mở ra bước ngoặt trong chiến lược an ninh năng lượng quốc gia. Điện hạt nhân được đánh giá giúp Việt Nam từng bước tham gia chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng công nghệ hạt nhân toàn cầu, khẳng định cách tiếp cận mới trong bảo đảm an ninh năng lượng dài hạn, đa dạng hóa nguồn cung, giảm phụ thuộc vào năng lượng hóa thạch, gắn phát triển năng lượng với công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Triển lãm thành tựu khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia

Triển lãm được tổ chức tháng 8/2025, nhân dịp kỷ niệm 80 năm Quốc khánh, qua đó khẳng định vai trò xuyên suốt của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong 80 năm xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước.

Triển lãm được tổ chức theo cách tiếp cận kể chuyện lịch sử kết hợp công nghệ, dữ liệu, hình ảnh và hiện vật, với hình thức thể hiện hiện đại, sinh động, khác biệt so với mô hình triển lãm truyền thống. Triển lãm góp phần nâng cao nhận thức xã hội, truyền cảm hứng đổi mới sáng tạo, củng cố niềm tin vào trí tuệ Việt Nam, đặc biệt đối với thế hệ trẻ.

Nhiều bộ tem có giá trị văn hóa, lịch sử, khắc họa vai trò của ngành khoa học và công nghệ cũng được phát hành dịp này, qua đó lan tỏa hình ảnh bản sắc và khát vọng phát triển của Việt Nam.

Thông qua 10 luật khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Chỉ trong 10 tháng, Bộ Khoa học và Công nghệ đã trình Quốc hội thông qua 10 luật khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Các luật tạo nền thể chế hoàn chỉnh cho mô hình phát triển dựa trên tri thức và công nghệ. Đây là bước đi hiện thực hóa Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế vốn tồn tại nhiều năm, đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực trung tâm cho phát triển nhanh và bền vững.

Trọng Đạt (Theo Bộ KH&CN)