Doanh nghiệp nói ‘cần ít nhất 6 tháng chuẩn bị để tuân thủ quy định mới’

Doanh nghiệp hóa chất cũng đang gặp khó

Theo đó, vị này kiến nghị các cơ quan chức năng cần cân nhắc đến thời gian cần thiết để doanh nghiệp xin giấy phép, như trong trường hợp của giấy phép về vệ sinh an toàn thực phẩm.

“Các cơ quan, tổ chức tiếp nhận công bố hợp quy cũng cần được quy định rõ trong nghị định hoặc thông tư, giúp doanh nghiệp chủ động lựa chọn đơn vị đăng ký, thay vì lúng túng như hiện nay”, vị này nói thêm.

Ngoài vướng mắc gần đây của ngành thực phẩm, đại diện doanh nghiệp sản xuất kinh doanh hóa chất xuất khẩu trên cũng cho biết ngành hóa chất đang gặp khó với các quy định mới của Luật Hóa chất số 69/2025 của Quốc hội (có hiệu lực từ 1-1-2026), Nghị định số 24 và Nghị định số 26/2026 của Chính phủ, cùng Thông tư 01/2026 Bộ Công Thương.

Theo ông T., dù đã có các hướng dẫn thi hành Luật Hóa chất, nhưng doanh nghiệp vẫn gặp khó khi quy trình thực hiện, hướng dẫn chi tiết, cùng mức độ sẵn sàng của các cơ quan chức năng tại địa phương hiện chưa đồng bộ và rõ ràng, dẫn đến việc kéo dài thời gian xử lý hồ sơ.

Ông nói thêm hiện nhiều lô hàng nhập khẩu và container của ngành hóa chất tồn đọng tại các cảng, riêng đối với doanh nghiệp ông là 20 container hàng nhập khẩu đang bị giữ tại cảng chờ giấy phép nhập khẩu, khiến phát sinh chi phí lưu container/lưu bãi, đồng thời ảnh hưởng đến tiến độ sản xuất của khách hàng.

“Thời gian xử lý hồ sơ giấy phép nhập khẩu nêu ra là 7 ngày, tuy nhiên thực tế cho thấy việc cấp giấy phép nhập khẩu đang kéo dài 15 ngày và lâu hơn”, ông T. nêu.

Đối với hoạt động xuất khẩu, ông T. cho hay theo quy định mới, mỗi lô hàng/mỗi hóa đơn xuất khẩu đều phải xin giấy phép xuất khẩu riêng, thay cho cơ chế giấy phép theo hạn ngạch được áp dụng trước đây (năm 2025).

“Riêng với nhóm tiền chất trong danh mục hóa chất kiểm soát đặc biệt, thời gian xin giấy phép xuất khẩu có thể mất 3 tháng, khiến doanh nghiệp đứng trước nguy cơ mất đơn hàng nếu phải chờ đợi như vậy cho mỗi lô”, vị này nêu.

Trên cơ sở các khó khăn gặp phải, doanh nghiệp kiến nghị việc Nghị định số 24 và số 26 có thể được hoãn thi hành đến ngày 1-5-2026 nhằm được đánh giá và điều chỉnh hoặc áp dụng giai đoạn chuyển tiếp theo lộ trình sau khi tham vấn cộng đồng doanh nghiệp.

Doanh nghiệp nước ngoài cần chính sách rõ ràng hơn

Chia sẻ tại một diễn đàn ở TP.HCM vừa qua, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Indonesia tại TP.HCM Edwin Setiawan Tjie đề xuất một giai đoạn “chuyển tiếp bắt buộc 90 ngày” đối với các quy định liên quan đến thông quan hàng hóa.

Theo ông Edwin, khi hàng hóa vẫn còn trong quá trình vận chuyển, như khi đang lênh đênh trên biển, doanh nghiệp sẽ rất khó đáp ứng ngay lập tức các quy định mới ban hành.

“Hãy tạo cho doanh nghiệp một giai đoạn ân hạn, để thương mại được vận hành bằng sự minh bạch và dự đoán được, tránh được tình trạng hỗn loạn và chi phí phát sinh”, ông nói thêm.

Bà Xu Xi, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam – chi hội TP.HCM, cho biết đa số trong hơn 400 doanh nghiệp trực thuộc chi hội đánh giá môi trường kinh doanh hiện nay mức khá hài lòng. Họ cho rằng môi trường đầu tư – kinh doanh tại Việt Nam thời gian qua có xu hướng cải thiện tích cực, với định hướng chính sách tương đối rõ ràng, thị trường năng động và nhiều tiềm năng.

Tuy vậy, các doanh nghiệp Trung Quốc cũng có chung phản ánh về thực tế thủ tục hành chính và hải quan còn phức tạp, gây tốn thời gian và chi phí. Bên cạnh đó, với các điều chỉnh chính sách diễn ra khá nhanh hiện nay, doanh nghiệp cần được hướng dẫn rõ ràng và theo sát hơn, để họ có thể có các hoạch định trong trung và dài hạn.

“Trên tinh thần xây dựng, tuân thủ pháp luật Việt Nam và mong muốn gắn bó lâu dài, các doanh nghiệp Trung Quốc tiếp tục kiến nghị việc nâng cao tính minh bạch và ổn định của chính sách, tiếp tục cải thiện thủ tục hành chính”, bà Xu nói. 

Bên cạnh đó, trong các lĩnh vực thuế, hải quan và quản lý lao động nước ngoài, các cơ quan cũng cần tăng cường phối hợp và thống nhất trong cách diễn giải, hướng dẫn, để các doanh nghiệp dễ dàng tiến hành và tuân thủ hơn.