BVĐK Tâm Anh hợp tác bệnh viện Lão khoa Trung ương nghiên cứu toàn diện về Alzheimer, chú trọng triển khai phương pháp phát hiện bệnh sớm qua biomarkers (dấu ấn sinh học) tại Việt Nam.
Thông tin được công bố trong lễ ký kết ngày 6/2 giữa hai bên về chương trình hợp tác toàn diện, từ phòng ngừa, chẩn đoán đến điều trị, chăm sóc và quản lý sa sút trí tuệ, Alzheimer ở người cao tuổi. Nghiên cứu kéo dài 10 năm với quy mô lớn khi tuyển bệnh trên tất cả cơ sở của hai bệnh viện này tại Hà Nội và TP HCM, bắt đầu từ tháng 4 năm nay.
Trọng tâm của hợp tác là hai bệnh viện cùng triển khai xét nghiệm biomarkers trong máu nhằm phát hiện bệnh Alzheimer. Biomarkers là các phân tử sinh học có thể đo lường được trong cơ thể (trong máu, dịch não tủy, nước tiểu…) phản ánh tình trạng sinh lý hoặc bệnh lý.
Phương pháp hiện ứng dụng tại các trung tâm khoa học thần kinh, bệnh viện lớn trên thế giới và được hai đơn vị nghiên cứu để áp dụng thực tiễn tại Việt Nam. Nghiên cứu sẽ theo dõi dọc tiến triển bệnh từ giai đoạn suy giảm nhận thức chủ quan (SCD) suy giảm nhận thức nhẹ (MCI) đến Alzheimer lâm sàng.
Đại diện Bệnh viện Lão khoa Trung ương và Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh tại lễ ký kết. Ảnh: BVĐK Tâm Anh
Đồng thời, hai bệnh viện cùng nhau xây dựng và vận hành ngân hàng sinh học (biobank) nhằm hình thành hệ sinh thái dữ liệu sinh học – lâm sàng – hình ảnh học – di truyền học, hướng tới ứng dụng y học chính xác trong chẩn đoán và điều trị Alzheimer tại Việt Nam.
Bên cạnh chẩn đoán Alzheimer, các nghiên cứu đặt mục tiêu nâng cao chất lượng điều trị Alzheimer và các dạng sa sút trí tuệ. Đặc biệt, đơn vị hướng tới ứng dụng các nền tảng công nghệ số, gồm: ứng dụng di động; hệ thống thiết bị tích hợp Internet vạn vật (IOT) hỗ trợ người bệnh lẫn người chăm bệnh tuân thủ hướng dẫn điều trị tại cộng đồng; hồ sơ sức khỏe điện tử chuyên biệt…
TS.BS Nguyễn Ngô Quang – Cục trưởng Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo, Bộ Y tế, cho biết không nhiều đơn vị y tế ngoài công lập sẵn sàng tham gia và đầu tư cho nhiệm vụ mang tính nghiên cứu dài hạn. “Nếu không nghiên cứu thì chúng ta sẽ không thể có dữ liệu khoa học để phát triển”, TS.BS Nguyễn Ngô Quang nói. Ông tin tưởng sự hợp tác giữa Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh và Bệnh viện Lão khoa Trung ương sẽ “mở ra một thời kỳ mới”, để y tế Việt Nam có thể làm tốt hơn việc chẩn đoán sớm người bệnh sa sút trí tuệ.
PGS.TS Nguyễn Trung Anh – Giám đốc Bệnh viện Lão khoa Trung ương, cho biết dự án được kỳ vọng góp phần giảm gánh nặng kinh tế – xã hội khi sa sút trí tuệ gây chi phí chăm sóc rất lớn, kéo dài. Phát hiện sớm và can thiệp sớm giúp làm chậm tiến triển bệnh, giảm thời gian phụ thuộc chăm sóc, giảm chi phí y tế dài hạn, nâng cao chất lượng sống người cao tuổi.
Ông Ngô Chí Dũng, Chủ tịch HĐQT Hệ thống BVĐK Tâm Anh, nêu rằng dự án thể hiện quyết tâm của đơn vị trong đầu tư cho khoa học, công nghệ cao, đưa y tế Việt Nam bắt kịp thế giới về những vấn đề mới mang tính thời đại. Hợp tác sẽ phát huy được thế mạnh của cả y tế tư nhân và công lập nhằm đem lại giá trị lớn cho xã hội, không chỉ với bệnh Alzheimer mà còn có thể mở rộng hơn ở nhiều bệnh lý, lĩnh vực chăm sóc sức khỏe khác.
TTND.PGS.TS.BS.CKII Nguyễn Hữu Ước, Trưởng khoa Phẫu thuật Tim, Mạch máu và Lồng ngực, BVĐK Tâm Anh Hà Nội thăm khám người bệnh cao tuổi trong quá trình điều trị nội trú. Ảnh: BVĐK Tâm Anh
Việt Nam là một trong 10 quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của các bệnh lý thần kinh – thoái hóa, đặc biệt là Alzheimer và các dạng sa sút trí tuệ.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) thống kê toàn cầu hiện có hơn 55 triệu người trên toàn cầu sống chung với sa sút trí tuệ, mỗi năm ghi nhận gần 10 triệu ca mắc mới. Ước tính đến năm 2050 sẽ có 150 triệu người mắc căn bệnh này. Tổng chi phí xã hội cho sa sút trí tuệ năm 2019 ước tính 1.300 tỷ USD và có thể vượt 2.800 tỷ USD vào năm 2030.
Tại Việt Nam, một nghiên cứu cho thấy có khoảng 4,5% người trên 60 tuổi mắc sa sút trí tuệ, tỷ lệ mắc bệnh tăng theo độ tuổi. Theo các chuyên gia, con số này có thể chưa phản ánh chính xác bức tranh toàn diện của căn bệnh này tại Việt Nam, bởi việc chẩn đoán hiện nay còn nhiều hạn chế về nhận thức xã hội cũng như công nghệ. Các phương pháp chẩn đoán hiện đại như PET-CT hay xét nghiệm dịch não tủy (CSF) chưa phổ biến vì chi phí cao (do cần thực hiện nhiều lần) và yếu tố xâm lấn nghiêm trọng ở xét nghiệm lấy dịch tủy của cơ thể. Những phương pháp này cũng khó triển khai rộng rãi ở giai đoạn sớm của bệnh hoặc áp dụng cho tầm soát sớm trên quy mô lớn. Vì vậy, theo đại diện Tâm Anh, việc nghiên cứu góp phần nâng cao năng lực chẩn đoán, mang lại cơ hội khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe toàn diện cho cộng đồng.
Kim Anh
Nguồn: https://vnexpress.net/bvdk-tam-anh-hop-tac-nghien-cuu-xet-nghiem-mau-chan-doan-som-alzheimer-5015300.html
