4 trái cây KIÊNG KỴ cúng ông Công ông Táo

Lễ cúng ông Công ông Táo (23 tháng Chạp) là một trong những nghi lễ quan trọng trước thềm Tết Nguyên đán. Theo quan niệm dân gian, đây là dịp tiễn Táo quân về chầu trời, báo cáo việc lớn nhỏ của gia đình trong suốt một năm qua. Vì vậy, mâm cúng thường được chuẩn bị khá chu đáo, từ hương hoa, lễ vật cho đến trái cây.

Tuy không quá câu nệ hình thức, nhưng trong dân gian vẫn lưu truyền một số kiêng kỵ nhất định khi chọn trái cây cúng ông Táo, nhằm thể hiện sự trang nghiêm, tôn kính và mong cầu một năm mới hanh thông. Dưới đây là 4 loại trái cây được cho là không nên xuất hiện trên mâm cúng, dù ngoài đời vẫn rất phổ biến.

1. Trái cây có mùi quá nặng, nồng (sầu riêng, mít chín quá, dứa chín đậm mùi,…)

Những loại trái cây có mùi hương quá mạnh, nồng nặc thường không được khuyến khích dùng trong các nghi lễ cúng bái nói chung, trong đó có lễ cúng ông Công ông Táo. Theo quan niệm dân gian, mùi quá gắt dễ tạo cảm giác xộc thẳng, thiếu sự thanh nhã, không phù hợp với không gian thờ cúng vốn đề cao sự tinh khiết và nhẹ nhàng. Một số loại quả thường được nhắc đến trong nhóm này có thể kể tới như sầu riêng, mít chín quá mức hay một số loại trái cây lên men mạnh.

Ngoài yếu tố phong thuỷ, trên thực tế, mùi nồng của những loại quả này cũng dễ ám vào không gian thờ, gây cảm giác khó chịu, nhất là khi đặt trong nhà kín. Vì vậy, nhiều gia đình thường ưu tiên những loại trái cây có hương thơm nhẹ, dễ chịu để mâm cúng trông hài hòa và trang trọng hơn.

2. Trái cây có gai nhọn (ví dụ: sầu riêng, mít, mãng cầu, chôm chôm,…)

Các loại trái cây có nhiều gai nhọn cũng nằm trong danh sách kiêng kỵ khi cúng ông Công ông Táo theo quan niệm dân gian. Gai nhọn thường được xem là mang sát khí, dễ tạo cảm giác xung đột, không cát lành. Những loại quả như sầu riêng, mít gai,mãng cầu, chôm chôm… thường bị hạn chế đặt lên mâm cúng vì hình dáng không mềm mại, thiếu sự tròn đầy – yếu tố tượng trưng cho sự viên mãn, thuận hòa.

Ngoài ra, trong phong thủy dân gian, các vật sắc nhọn đặt trên bàn thờ còn được cho là ảnh hưởng đến hòa khí trong gia đình. Vì vậy, khi chọn trái cây cúng ông Táo, nhiều nhà thường ưu tiên những loại quả có hình dáng tròn trịa, bề mặt nhẵn, màu sắc tươi tắn.

3. Trái cây mọc sát đất, hình dáng không đẹp hoặc dễ dập nát (ví dụ: dưa lê nhỏ, dưa gang, dâu tây, cà chua,…)

Theo quan niệm truyền thống, các loại trái cây mọc sát mặt đất thường không phù hợp để dùng trong việc cúng bái. Lý do là bởi những loại quả này được cho là dễ nhiễm uế khí, do tiếp xúc trực tiếp với đất, bùn trong suốt quá trình sinh trưởng. Bên cạnh đó, trong quá trình trồng trọt và thu hoạch, các loại quả mọc sát đất còn có khả năng bị dẫm đạp bởi con người hoặc động vật, tạo cảm giác thiếu trang nghiêm, không thể hiện sự tôn kính khi đặt lên bàn thờ.

Một số loại quả thường được xếp vào nhóm này có thể kể đến như dưa gang, dâu tây, cà chua… Dù ngoài đời là những loại quả phổ biến và dễ ăn, nhưng trong lễ cúng ông Công ông Táo, nhiều gia đình vẫn tránh chọn để mâm lễ được chỉn chu hơn về mặt ý nghĩa.

4. Trái cây giả

Trái cây giả dùng để trang trí hiện nay khá phổ biến vì đẹp, bền và tiện lợi. Tuy nhiên, theo quan niệm dân gian, trái cây giả tuyệt đối không nên dùng trong các nghi lễ cúng bái, đặc biệt là cúng ông Công ông Táo. Mâm cúng được xem là nơi dâng lên những gì tinh túy, thật tâm nhất của gia chủ. Việc sử dụng trái cây giả – dù hình thức bắt mắt – lại bị cho là thiếu thành ý, mang tính hình thức nhiều hơn là sự kính trọng.

Ngoài yếu tố tâm linh, việc dùng trái cây thật còn thể hiện sự chu đáo, tươi mới và đủ đầy, đúng tinh thần “có thờ có thiêng, có kiêng có lành” mà ông bà ta vẫn truyền dạy.

Lưu ý khi chọn trái cây cúng ông Công ông Táo

Thay vì quá lo lắng kiêng kỵ, nhiều gia đình hiện nay chọn cách chuẩn bị mâm trái cây đơn giản, sạch sẽ, tươi mới và phù hợp điều kiện. Những loại quả phổ biến như táo, cam, quýt, xoài, bưởi… thường được ưa chuộng vì hình thức đẹp, dễ bày biện và mang ý nghĩa tốt lành.

Quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm và lòng kính trọng, bởi theo quan niệm xưa, mâm cúng dù lớn hay nhỏ, cầu kỳ hay giản dị, nếu được chuẩn bị bằng sự chân thành thì đều mang ý nghĩa trọn vẹn.

Tổng hợp