Những ‘bà dì’ thúc đẩy cơn sốt mua vàng ở Trung Quốc

Tuần trước, cô giáo trung học 43 tuổi Rose Tian tới một trong những khu chợ trang sức lớn nhất thủ đô Bắc Kinh để xem vòng tay, dây chuyền và nhẫn vàng. Trong nhiều năm, Tian đã mua lượng vàng trị giá hàng nghìn USD cho bản thân và người thân.

Giới quan sát nhận định Trung Quốc là một trong những lực đẩy lớn nhất đằng sau cơn sốt kim loại quý đang thu hút giới đầu tư toàn cầu, trong đó những nhà đầu tư nhỏ lẻ như Tian góp phần đẩy giá vàng, bạc lên cao kỷ lục, rồi sau đó lại chao đảo bởi những nhịp biến động lớn trong vài tuần gần đây.

Theo Hội đồng Vàng Thế giới, các nhà đầu tư Trung Quốc đã mua khoảng 432 tấn vàng thỏi và tiền vàng trong năm 2025, tăng 28% so với năm trước và chiếm gần 1/3 tổng lượng mua toàn cầu.

Với Tian, vàng là cách bảo vệ tài sản tốt nhất, dù thị trường này có biến động. Thu nhập của cô giảm nhẹ trong vài năm gần đây và cô cũng lo ngại căng thẳng địa chính trị thế giới ngày càng gia tăng.

“Tôi vẫn lạc quan vì tôi tin vàng là tài sản trú ẩn an toàn”, cô giáo nói.

Theo WSJ, các hộ gia đình Trung Quốc không có nhiều lựa chọn hấp dẫn để gửi gắm tài sản. Thị trường bất động sản ảm đạm, chứng khoán trong nước biến động mạnh, còn lãi suất ngân hàng thấp.

Do đó, từ giới trẻ như Gen Z, cho đến những nhà đầu tư nữ trung niên sành sỏi, thường được gọi là các “bà dì”, đều đổ xô tìm đến vàng như một kênh tích tài sản an toàn.

Tại Trung Quốc, vàng và bạc đang được giao dịch với mức chênh cao hơn so với các chuẩn tham chiếu quốc tế, cho thấy nhu cầu tăng mạnh.

Nhiều người mua chứng chỉ ETF vàng qua các ứng dụng như WeChat hay Alipay, dễ “như đặt cà phê”. ETF là quỹ đầu tư mô phỏng theo biến động của chỉ số một loại tài sản nào đó như cổ phiếu, trái phiếu, bất động sản, kim loại quý hay tài sản số. ETF được niêm yết và mua, bán trên các sàn giao dịch chứng khoán.

Hội đồng Vàng Thế giới cho biết các quỹ ETF vàng ở Trung Quốc ghi nhận dòng tiền vào kỷ lục trong năm 2025, còn khối lượng giao dịch hợp đồng vàng tương lai tại Sở Giao dịch Hàng hóa Tương lai Thượng Hải cũng lên mức cao nhất theo năm.

Số khác muốn “cầm vàng tận tay”. Các khu chợ vàng và cửa hàng trang sức đang ghi nhận những dòng người xếp hàng mua vàng thỏi hay những “hạt vàng” một gram, thường bán trong lọ thủy tinh.

Kể từ đầu năm, đà tăng của kim loại quý nóng lên khi đồng USD yếu đi, lợi suất trái phiếu giảm và các ngân hàng trung ương tăng mua vàng. Điều đó khiến nhà đầu tư toàn cầu tìm tới vàng cùng các kim loại quý khác.

Thị trường đảo chiều vào 30/1, khi giá vàng, bạc giảm mạnh nhất trong nhiều thập kỷ. “Diễn biến hiện nay mang dáng dấp một cơn sốt đầu cơ”, Hamad Hussain, chuyên gia kinh tế tại Capital Economics, nhận xét.

Trên mạng xã hội Trung Quốc, nhiều nhà đầu tư cá nhân thua lỗ than phiền rằng họ bị dụ “đu đỉnh”. Một số ngân hàng Trung Quốc đã siết yêu cầu ký quỹ, hạn chế mức tiền khách hàng có thể vay để mua kim loại quý.

Nhịp điều chỉnh gần đây kéo thêm khách tới chợ trang sức Thiên Nhã ở Bắc Kinh, Hong Miao, nhân viên bán hàng trong chợ, cho biết. Doanh số vàng thỏi tăng lên khi giá vàng giảm, nhưng nhìn chung khách vẫn thận trọng.

“Tâm lý chờ đợi là chủ đạo”, Hong nói.

Jia Pei, du khách ngoài 30 tuổi đến từ tỉnh Hà Nam, cho rằng giá vàng tăng quá cao. Vài năm trước, cô mua khoảng 50 gram vàng và đã bán có lãi vào hè 2025 khi giá tăng gấp đôi. Cô và bạn bè hiện chuyển hẳn sang đầu tư bạc, vì tin rằng bạc còn dư địa tăng giá nhiều hơn vàng.

“Tôi bắt đầu tích bạc. Giá giảm tôi vẫn ‘gồng’ được”, Jia chia sẻ.

Đức Trung (Theo WSJ, AP, Washington Post)