‘Công chúa tuyết’ Eileen Gu kiếm 23 triệu USD một năm từ đâu

Với 23,1 triệu USD, Gu đứng thứ tư trong danh sách VĐV nữ có thu nhập cao nhất thế giới năm 2025 do Forbes công bố, chỉ sau ba ngôi sao quần vợt Coco Gauff (33 triệu USD), Aryna Sabalenka (30 triệu) và Iga Swiatek (25,1 triệu).

Khác biệt nằm ở chỗ, bộ ba dẫn đầu đều thi đấu ở môn có hệ thống tiền thưởng khổng lồ và bình đẳng giới tại các giải Grand Slam, còn Gu theo đuổi trượt tuyết tự do, một môn thể thao mùa đông có quy mô thương mại khiêm tốn hơn nhiều. Ở Top 20 VĐV nữ thu nhập cao nhất, chỉ có thêm một đại diện thể thao mùa đông, là Lindsey Vonn (8 triệu USD).

Trong năm qua, Gu chỉ kiếm khoảng 100.000 USD từ tiền thưởng thi đấu. Phần còn lại, xấp xỉ 23 triệu USD, đến từ các hợp đồng tài trợ và quảng cáo. Tỷ lệ này không phải ngoại lệ hoàn toàn trong thể thao nữ, khi mức lương cơ bản ở nhiều môn vẫn thấp hơn đáng kể so với nam giới. Tuy nhiên, trường hợp của Gu vẫn đặc biệt vì khoảng cách giữa thu nhập thể thao và thương mại là quá lớn, chênh nhau 231 lần.

Gu từng giành hai HC vàng và một bạc tại Olympic Bắc Kinh 2022 ở các nội dung big air, halfpipe và slopestyle, trở thành nhà vô địch Olympic trẻ nhất lịch sử trượt tuyết tự do, khi mới 18 tuổi. Từ sau kỳ Thế vận hội đó, cô đều đặn xuất hiện trong top 5 VĐV nữ có thu nhập cao nhất thế giới. Dù thành tích chuyên môn ấn tượng, chính sức hút ngoài đường trượt mới là nền tảng tạo nên “đế chế” thương mại của cô.

Gu là người mẫu thuộc công ty IMG và từng sải bước trên sàn diễn của Victoria’s Secret, Louis Vuitton. Cô ký hợp đồng dài hạn với nhiều thương hiệu phương Tây như Porsche, Red Bull, IWC Schaffhausen, đồng thời hợp tác với các tập đoàn lớn của Trung Quốc như Anta Sports, Bosideng, Mengniu hay TCL. Danh mục tài trợ trải rộng từ thời trang cao cấp, xe hơi, đồng hồ Thụy Sĩ đến đồ thể thao, thực phẩm và điện tử tiêu dùng.

Theo ông Josh Hershman, Giám đốc vận hành toàn cầu của một công ty marketing thể thao tại London, Gu là cơn bão hoàn hảo về mặt thương mại. Cô hội tụ nhiều yếu tố hiếm có, như thành tích cao Olympic, ngoại hình người mẫu, nền tảng học vấn tại Stanford và Oxford, cùng câu chuyện đa văn hóa Mỹ – Trung. Khi các thương hiệu ngày càng ưu tiên cá nhân có tầm ảnh hưởng thay vì chỉ gắn với đội bóng hay giải đấu, những VĐV có hồ sơ như Gu trở thành lựa chọn lý tưởng.

Một ngày bình thường của Eileen Gu

Lợi thế lớn nhất của Gu nằm ở khả năng tiếp cận hai thị trường đông dân và giàu tiềm năng bậc nhất thế giới. Sinh trưởng ở San Francisco, cô quyết định chuyển sang đại diện cho quê hương của mẹ là Trung Quốc từ năm 2019. Trên mạng xã hội Weibo, Gu có hơn bảy triệu người theo dõi, nhiều hơn đáng kể so với lượng theo dõi trên Instagram. Điều này giúp cô duy trì hình ảnh mạnh mẽ ở cả hai bờ Thái Bình Dương, dù trượt tuyết tự do không phải môn thể thao phổ biến ở Mỹ lẫn Trung Quốc.

Trước thềm Olympic Bắc Kinh 2022, hình ảnh của Gu phủ kín các bảng quảng cáo tại thủ đô Trung Quốc. Sau Thế vận hội, cô thu hẹp danh mục tài trợ, tập trung vào nhóm đối tác cốt lõi. Sự chọn lọc này nhằm bảo vệ giá trị thương hiệu cá nhân, thay vì xuất hiện dày đặc trong quá nhiều chiến dịch quảng bá.

Tuy nhiên, lựa chọn thi đấu cho Trung Quốc cũng khiến Gu hứng chịu không ít tranh cãi. Tại Mỹ, một số bình luận viên truyền hình không ngần ngại chỉ trích cô vô ơn hay phản bội, theo Athletic. Ở chiều ngược lại, một bộ phận cư dân mạng Trung Quốc lại đặt câu hỏi về mức độ trung thành của cô, thậm chí gọi cô là “kẻ hai mặt”.

Gu từng thừa nhận cô cảm thấy buồn và tức giận trước những công kích một chiều. “Tôi đã thi đấu 41 giải cho Trung Quốc và giành 39 huy chương”, nữ VĐV 22 tuổi từng đáp trả lời chỉ trích trên trang Douyin có hơn 20 triệu lượt theo dõi cô. “Tôi đã giới thiệu ba HLV và tặng ván trượt tự do cho đội tuyển quốc gia, đồng thời liên tục ủng hộ Trung Quốc và phụ nữ trên đấu trường quốc tế. Còn bạn đã làm gì cho đất nước?”.

Vấn đề quốc tịch của cô cũng từng gây tò mò, khi Trung Quốc không cho phép song tịch, còn phía Gu không công bố việc từ bỏ quốc tịch Mỹ. Khi được hỏi về vấn đề này, cô nói: “Ở Mỹ tôi là người Mỹ, ở Trung Quốc tôi là người Trung Quốc”.

Bên cạnh hào quang thương mại, Gu vẫn duy trì tham vọng thể thao rõ ràng. Cô thuộc nhóm VĐV dẫn đầu lịch sử World Cup trượt tuyết tự do, và chuẩn bị bảo vệ danh hiệu big air và halfpipe tại Olympic Milano-Cortina 2026. Tháng 12/2025, Gu thắng ở chặng mở màn halfpipe World Cup mùa giải mới tại Trung Quốc, đánh dấu màn trở lại ấn tượng sau chấn thương.

Gu mô tả quá trình tập luyện của bản thân bằng câu “tập luyện như chưa từng thắng, và thi đấu như chưa từng thua”. Cô thường chia sẻ hình ảnh tập luyện, chạy 5 km hồi phục, đọc sách trong buồng oxy cao áp hay tranh thủ làm bài tập giữa lịch chụp hình dày đặc. Sự kết hợp giữa kỷ luật thể thao và phong cách sống thời thượng giúp cô trở thành hình mẫu truyền cảm hứng cho giới trẻ.

Theo các chuyên gia marketing, ngay cả khi giải nghệ, Gu vẫn có thể duy trì giá trị thương mại nhờ hình ảnh đã được xây dựng bài bản. Trong thời đại văn hóa người nổi tiếng, công chúng ngày càng quan tâm đến câu chuyện cá nhân, hành trình và cá tính của VĐV, không chỉ bảng thành tích. Gu đáp ứng đầy đủ những yếu tố đó.

Dù vậy, với Gu, huy chương dường như vẫn mang ý nghĩa lớn hơn những hợp đồng triệu USD. Trong một đoạn nhật ký viết tay đăng trên mạng xã hội, cô cho rằng việc trượt tuyết có ý nghĩa vì tác động tích cực đến bản thân và cộng đồng, đồng thời góp phần vào di sản của môn thể thao.

Câu chuyện của “Công chúa tuyết” phản ánh cách một VĐV thế hệ mới tận dụng thời đại toàn cầu hóa và mạng xã hội để mở rộng ảnh hưởng, trong khi vẫn theo đuổi đỉnh cao chuyên môn trên đường trượt. Vì thế, cô vẫn là ngôi sao sáng nhất tại Olympic mùa Đông 2026, tăng độ phủ sóng của thể thao trên tuyết.

Xuân Bình (theo Athletic)