Viêm tụy cấp hoại tử sau uống rượu bia

Kết quả xét nghiệm của ông Tiến tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cho thấy men tụy trong máu cao gấp hơn 12 lần bình thường, triglycerid máu 81,7 mmol/L (vượt 48 lần ngưỡng bình thường). Hình ảnh CT ghi nhận tụy phù nề, hoại tử, viêm lan rộng quanh tụy. BS.CKI Dương Phạm Văn Thanh, khoa Cấp cứu, chẩn đoán viêm tụy hoại tử do tăng triglycerid máu trên nền béo phì, đái tháo đường type 2.

“Bệnh nhân uống rượu bia liên tục kết hợp ăn nhiều thực phẩm giàu đạm, chất béo trong thời gian ngắn gây rối loạn chuyển hóa mỡ trong máu, khiến triglycerid tăng vọt kích hoạt phản ứng viêm nặng ở tụy”, bác sĩ Thanh giải thích.

Bệnh nhân có dấu hiệu suy thận cấp, lượng nước tiểu giảm, các chỉ số viêm trong máu tăng cao. Ông điều trị tại khoa Hồi sức tích cực và Chống độc (ICU), thay huyết tương nhằm loại bỏ nhanh lượng triglycerid tăng cao trong máu. Huyết tương tách ra có màu vàng đục trong khi bình thường có màu vàng trong, phản ánh rõ mức độ rối loạn mỡ máu nguy hiểm. Sau thay huyết tương, nồng độ triglycerid giảm xuống còn khoảng 5,1 mmol/L, ngăn tổn thương tụy tiếp diễn.

Ông Tiến tiếp tục được lọc máu liên tục trong nhiều ngày để hỗ trợ thận và giảm tình trạng viêm, sau 10 ngày bớt đau cũng như chướng bụng.

Viêm tụy cấp là tình trạng tuyến tụy bị viêm đột ngột, xảy ra khi các men tiêu hóa của tụy không được bài tiết đúng đường để tiêu hóa thức ăn mà tự kích hoạt ngay trong nhu mô tụy. Khi cơ chế này bị rối loạn, các men tụy trở thành tác nhân tự phá hủy mô tụy, gây đau bụng dữ dội, phản ứng viêm toàn thân.

BS.CKI Đinh Tuấn Vinh, khoa ICU, cho biết nguyên nhân viêm tụy thường gặp nhất là sỏi mật, tiếp theo là rượu bia và tăng triglycerid máu. Người bệnh béo phì, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, nếu uống rượu bia có nguy cơ viêm tụy cấp cao hơn. Viêm tụy cấp tái phát có thể tiến triển thành viêm tụy mạn, khiến tụy mất dần chức năng tiêu hóa và nội tiết, dẫn đến kém hấp thu, suy dinh dưỡng và đái tháo đường phải điều trị insulin suốt đời.

Bác sĩ khuyến cáo mỗi người nên kiểm soát ăn uống khi tham gia các bữa tiệc. Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau bụng dữ dội, buồn nôn, nôn nhiều, cần đến bệnh viện sớm để được chẩn đoán và xử trí kịp thời. Người thừa cân béo phì, đái tháo đường, uống rượu bia thường xuyên hoặc có tiền sử mỡ máu cao cần khám sức khỏe tổng quát định kỳ, kiểm soát sớm các chỉ số này để tránh biến chứng sức khỏe.

Nhật Thành

*Tên người bệnh đã được thay đổi