Đạo diễn Đặng Thái Huyền: “Sau Mưa đỏ đây là lúc cần thận trọng…”

Năm 2025, đánh dấu mốc son của Điện ảnh Quân đội Nhân dân và đạo diễn Đặng Thái Huyền với tác phẩm “Mưa đỏ” (Ảnh: Nhân vật cung cấp).

“Mưa đỏ”: Cột mốc đáng nhớ

Năm 2025 có thể xem là một dấu son rực rỡ của Điện ảnh Quân đội Nhân dân nói chung và cá nhân đạo diễn, NSƯT Đặng Thái Huyền nói riêng với tác phẩm “Mưa đỏ”. Nhìn lại hành trình đã qua, chị nhìn nhận thành công này như thế nào?

– Tôi cho rằng, thành công của bộ phim là kết quả của nhiều yếu tố cộng hưởng. Trước hết là kịch bản giàu cảm xúc của nhà văn Chu Lai.

Bên cạnh đó, Mưa đỏ là dự án lớn hướng tới kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9, nên nhận được sự đầu tư và quan tâm sâu sát từ Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và Tổng cục Chính trị.

Không thể không nhắc tới sự đồng hành bền bỉ, trách nhiệm của ê-kíp trong suốt quá trình làm phim.

Nhiều ý kiến cho rằng, phim may mắn ra rạp đúng thời điểm tinh thần yêu nước đang dâng cao.

Tuy nhiên, các mốc kỷ niệm lớn đều đã được các hãng phim xác định từ nhiều năm trước, và việc lựa chọn “điểm rơi” là quyết định có chủ đích của Điện ảnh Quân đội.

Tôi nghĩ, may mắn chỉ là một phần, điều quan trọng hơn là bộ phim đủ chất lượng để chạm tới cảm xúc và ký ức của khán giả, khiến họ chủ động quay lại rạp, chứ không dừng ở hiệu ứng nhất thời.

Việc “Mưa đỏ” không góp mặt trong danh sách rút gọn đề cử Oscar 2026 có khiến chị buồn và suy nghĩ?

– Thú thật, ngay từ khi Mưa đỏ được lựa chọn gửi tham dự Oscar, tôi đã xác định rất rõ: Bộ phim giống như một người tí hon bước đi trên đại lộ.

Chúng tôi hoàn toàn tỉnh táo để biết mình đang ở đâu và không nuôi bất kỳ ảo tưởng nào.

Với tôi, dù chỉ là một bước tiến rất nhỏ cũng đã là niềm vui và sự tự hào, bởi đó là kết quả của những nỗ lực và cống hiến nghiêm túc.

Việc phim không lọt vào danh sách rút gọn 15 tác phẩm cuối cùng không phải là điều khiến tôi quá bận tâm, bởi tôi luôn là người nhìn nhận vấn đề rất rõ ràng và xác định rõ vị trí, vai trò, nhiệm vụ cốt lõi của tác phẩm.

Chỉ riêng việc Mưa đỏ có mặt trên “đại lộ” đã là một dấu ấn đáng trân trọng.

Nữ đạo diễn chia sẻ về hành trình đã qua và dự định trong năm mới.

Thành công của “Mưa đỏ” và dấu ấn cá nhân trong năm 2025 mang lại cho chị nhiều động lực hay áp lực hơn trên hành trình làm nghề?

– Cả hai. Trước hết là động lực, bởi tôi cảm thấy tự tin hơn khi thấy khán giả vẫn dành tình cảm cho dòng phim lịch sử, chiến tranh.

Đây không chỉ là động lực của riêng tôi, mà còn là động lực chung để các nhà làm phim tiếp tục theo đuổi dòng phim này một cách bền vững, hướng tới một hệ sinh thái thay vì những hiện tượng đơn lẻ.

Áp lực rõ ràng là có, bởi vượt qua thành công của Mưa đỏ là điều không dễ dàng với bất kỳ nhà làm phim nào, kể cả tôi.

Tuy nhiên, đây là áp lực bản thân mong muốn, bởi nó thôi thúc mình phải nỗ lực hơn ở tác phẩm tiếp theo.

Nếu né tránh những thử thách ấy, nếu sợ áp lực có lẽ không ai nên bước vào con đường nghệ thuật – một hành trình vốn nhiều chông gai, đặc biệt với dòng phim lịch sử, cách mạng.

Với chị, “Mưa đỏ” đã là đỉnh cao trong sự nghiệp chưa hay chị vẫn còn khát khao được làm một bộ phim để đời ở mảng đề tài này?

– Tôi luôn muốn khám phá bản thân và thử sức ở nhiều dòng phim khác nhau.

Tuy nhiên, nếu nói đến đam mê và sự tâm huyết sâu sắc nhất, thì đề tài người lính vẫn là đề tài tôi trăn trở nhiều nhất.

Bản thân cảm thấy mình làm tốt nhất ở mảng đề tài này và có thể khai thác trọn vẹn cách kể chuyện, ngôn ngữ điện ảnh của mình.

Tôi vẫn ấp ủ dự định thực hiện thực bộ phim Mùa thuốc súng chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Nguyễn Văn Thọ. Tôi vẫn luôn hy vọng mình đủ duyên với nó.

Đặng Thái Huyền: “Thành công từ “Mưa đỏ” giúp tôi cảm thấy có động lực và tự tin hơn”.

Xuân Bính Ngọ 2026 là cái Tết vui và mãn nguyện nhất

Sau 3 năm vắt kiệt sức cho “Mưa đỏ”, tết năm nay với đạo diễn Đặng Thái Huyền hẳn cũng đặc biệt hơn?

– Đúng vậy. Dự án Mưa đỏ là hành trình gần 3 năm tôi đi liên tục, hầu như không có khoảng nghỉ. Khi phim hoàn thành, năm nào Tết đến tôi cũng canh cánh vì những việc còn dang dở phía trước. Vì thế, năm nay là cái Tết vui và nhẹ lòng nhất với tôi.

Bản thân cảm thấy mình đã hoàn thành sứ mệnh Quân đội giao phó, hoàn thành cả trách nhiệm nghề nghiệp lẫn sự tri ân với anh linh các anh hùng, chiến sĩ.

Bên cạnh đó, những dấu ấn mà Mưa đỏ đạt được trong năm qua cũng mang lại cho tôi cảm giác hài lòng, mãn nguyện. Và chính trong khoảng lặng này, tôi bắt đầu bình tĩnh hơn để suy nghĩ về những dự định tiếp theo.

Nhắc đến Tết, người ta thường nói, mỗi năm lại thêm một tuổi, “cái tuổi nó đuổi xuân đi”. Với chị Đặng Thái Huyền, Tết gợi lên những suy nghĩ thế nào về thời gian và tuổi tác?

– Trở lại với công việc làm phim, đôi khi tôi tự hỏi: “Nếu Mưa đỏ được thực hiện cách đây 10 năm thì sẽ ra sao, hoặc nếu tác phẩm sau này, khi mình nhiều tuổi hơn, liệu có khác không?”.

Với tôi, thời gian không chỉ là con số, mà là độ chín của người đạo diễn. Những va đập, trải nghiệm trong cuộc đời tích lũy dần, trở thành vốn sống để đưa vào tác phẩm, khiến cách thể hiện ở mỗi thời điểm đều khác nhau.

Tôi cũng hay nghĩ rằng, vài năm nữa, khi tiếp tục làm các đề tài chiến tranh, cách mạng mình sẽ tiếp cận ra sao, có khác so với hiện tại? Nhưng có lẽ chính sự thay đổi ấy mới là điều thú vị của nghề sáng tạo.

Còn nói về bản thân, tuổi tác là điều phụ nữ khó có thể cưỡng lại, và tôi chọn cách vui vẻ đón nhận.

Với người làm nghệ thuật, tôi tin rằng, không có “độ tuổi” cố định nào, điều quan trọng nhất là thái độ sống, cách nhìn và cảm nhận cuộc đời.

Khi bản thân thấy hạnh phúc, hài lòng với hiện tại, khi những người thân xung quanh vẫn yêu thương, động viên và đồng hành thì năm này qua năm khác, Tết luôn là khoảng thời gian hân hoan và ý nghĩa.

Với người làm nghệ thuật, tôi tin rằng, không có “độ tuổi” cố định nào, điều quan trọng nhất là thái độ sống, cách nhìn và cảm nhận cuộc đời”.

Đạo diễn Đặng Thái Huyền

Với Đặng Thái Huyền, trong vai trò một nữ đạo diễn khoác áo lính, lại giữ cương vị Phó Giám đốc Điện ảnh Quân đội, Tết có những nguyên tắc nào mà chị luôn gìn giữ?

– Tết với một quân nhân là trực Tết, với đạo diễn là những ngày quay sát Tết. Như đợt làm Mưa đỏ, tôi đi biền biệt và chỉ trở về nhà khi đã qua ngày ông Công – ông Táo.

Nhiều bạn bè cho rằng, Tết là dịp nghỉ ngơi, du lịch để tái tạo năng lượng, nhưng tôi có một nguyên tắc chưa bao giờ thay đổi: Dù bạn đến đâu, mệt mỏi đến mức nào, Tết nhất định phải dành cho gia đình.

Cả năm đã miệt mài với công việc, những ngày Tết tôi muốn ở bên bố mẹ. Tôi luôn nghĩ mình không biết còn bao nhiêu mùa xuân nữa được đón Tết cùng bố mẹ, vì vậy đó là điều tôi không bao giờ đánh đổi.

Một nguyên tắc bất di bất dịch khác của tôi mỗi dịp Tết là tự tay chọn hoa đào cho gia đình. Thói quen ấy có từ khi tôi còn là sinh viên đại học, thậm chí từ những năm cấp 3, gia đình đã tin tưởng giao cho tôi việc này.

Việc chọn đào thường do đàn ông đảm nhận, nhưng từ chỗ không am hiểu, chỉ chọn theo cảm tính ban đầu, tôi dần học hỏi và tích lũy được nhiều kinh nghiệm.

Như năm vừa rồi, quay Mưa đỏ xong vào khoảng 23 Tết, ngay hôm sau, tôi đã ra chợ hoa chọn đào.

Với tôi, việc này còn mang yếu tố tâm linh. Năm nào cây đào tôi chọn nở đẹp, đúng mùng 1 hoa bung đều, cánh dày, sắc hồng phớt, thì năm đó công việc thường hanh thông, may mắn.

Chính niềm tin ấy khiến tôi rất yêu không khí chợ hoa ngày Tết và niềm vui khi chọn được một cây đào ưng ý – thói quen mà tôi đã duy trì suốt nhiều năm qua.

Với nữ đạo diễn, Xuân 2026 sẽ là cái Tết vui và mãn nguyện nhất.

Tết có nhiều quan niệm về những điều kiêng kị, còn với chị thì sao?

– Tôi vẫn nghĩ “có thờ có thiêng, có kiêng có lành”. Những điều ông bà, tổ tiên đúc kết từ xa xưa, nếu mình làm được thì cứ giữ, không phải vì mê tín hay hủ tục, mà đơn giản để tâm mình an yên hơn. Khi tâm đã yên, mọi việc cũng trở nên nhẹ nhàng.

Mỗi dịp Tết, tôi đều duy trì vài thói quen. Đêm giao thừa, tôi đun một nồi nước lá mùi, sau đó viết ra một chữ hoặc một câu ngắn đặt trên bàn làm việc, coi như lời nhắc nhở cho chính mình suốt cả năm.

Thường thì tôi viết rất ngẫu nhiên, nhưng nhiều năm nhìn lại, bản thân thấy có những sự “ứng nghiệm” nhất định.

Có năm là chữ “nhẫn”, có năm “an”, có năm “vượng”. Năm 2025, tôi viết chữ “thành”. Nghĩ lại, vừa là Thành cổ, cũng là thành công, một chữ nhiều tầng nghĩa khiến tôi yên tâm và có thêm niềm tin cho một năm mới.

Chị có nuối tiếc điều gì ở những cái Tết xưa, ngày mình còn thơ bé?

– Thế hệ chúng tôi lớn lên khi kinh tế chưa khá giả, nên có bánh chưng hay quần áo mới là vui lắm rồi.

Tôi nhớ cảnh cả khu tập thể chung nhau nấu nồi bánh chưng. Giờ cuộc sống thay đổi, mọi người bận rộn nên thường mua sẵn, những nét truyền thống ấy cũng mai một dần.

Nhưng tôi nghĩ quan trọng là trong trái tim mỗi người luôn muốn sum họp với gia đình, không cần quá cầu kỳ hay câu nệ hình thức.

Đặng Thái Huyền: “Thế hệ chúng tôi lớn lên khi kinh tế chưa khá giả, nên có bánh chưng hay quần áo mới là vui lắm rồi”.

Gia đình là điểm tựa vững chắc

– Khán giả thường thấy chị mạnh mẽ, quyết đoán trên phim trường. Vậy Đặng Thái Huyền ngoài đời thực có gì khác biệt? Và giữa một Đặng Thái Huyền nghiêm túc trong màu áo lính, bay bổng với nghệ thuật hay dịu dàng trong đời sống gia đình, đâu là hình ảnh gần với chị nhất?

– Có lẽ khác biệt lớn nhất giữa tôi trên phim trường và ngoài đời là âm lượng và cách giao tiếp.

Trên phim trường, tôi phải điều hành một ê-kíp đông người nên luôn nói nhiều, nói lớn. Còn khi về nhà, tôi trầm lắng hơn, không quen với ồn ào. Gặp bạn bè, tôi cũng trò chuyện chậm rãi, nhẹ nhàng.

Tôi thừa nhận mình khá bảo thủ và nghiêm khắc, có lẽ “máu nhà binh” đã ngấm vào tính cách. Một khi đã quyết điều gì, tôi sẽ theo đuổi đến cùng. Tôi không có nhiều bạn bè, chỉ giữ một nhóm nhỏ để chia sẻ.

Có người từng nói, đã sống trong môi trường quân ngũ kỷ luật thì khó bay bổng trọn vẹn với nghệ thuật; gánh vác vai trò lãnh đạo, thường xuyên xa nhà thì khó chu toàn cho gia đình.

Điều đó phần nào đúng. Vì thế, tôi không dám khẳng định hình ảnh nào là gần với mình nhất, bởi ở mỗi vai trò, tôi vẫn đang nỗ lực rất nhiều để hoàn thiện bản thân. Con đường dù đang đi? Có lẽ đó vẫn là một tiêu chí khá khó với tôi (cười).

Với chị Đặng Thái Huyền – một người phụ nữ đã có những dấu ấn riêng trong sự nghiệp – đâu là điểm tựa phía sau?

– Với tôi, đó là gia đình. Nếu không có gia đình làm chỗ dựa vững chắc, đặc biệt là về mặt tinh thần, tôi khó có thể đi được đến ngày hôm nay.

Công việc của tôi đòi hỏi di chuyển liên tục, làm việc trong môi trường đông người, nhiều áp lực.

Vì thế, mỗi khi kết thúc một chuyến công tác hay một dự án dài, điều tôi mong mỏi nhất là được trở về với gia đình – nơi tôi luôn cảm thấy lòng mình an yên nhất.

Với Đặng Thái Huyền, gia đình là điểm tựa vững chắc giúp chị có được như ngày hôm nay.

Chị đã có dự định, kế hoạch gì cho năm 2026?

– Năm 2026, bên cạnh vai trò đạo diễn, tôi vẫn tập trung cho công tác quản lý trên cương vị Phó Giám đốc phụ trách nghệ thuật, đồng hành cùng đồng nghiệp, đặc biệt là các đạo diễn trẻ, trong những dự án sắp tới.

Điện ảnh Quân đội tiếp tục theo đuổi các bộ phim về đề tài chiến tranh, cách mạng.

Với cá nhân tôi, sau Mưa đỏ, đây là lúc cần thận trọng, không vội vàng. Tôi muốn giữ nhịp làm việc nghiêm túc, chỉn chu như dự án vừa qua, đồng thời dành cho mình một khoảng lặng để tái tạo năng lượng sáng tạo.

Tết 2026, chị muốn gửi lời chúc gì đến quý độc giả của báo Dân trí?

– Nhân dịp Tết 2026, tôi xin chúc quý độc giả báo Dân trí một năm mới bình an, mạnh khỏe, giữ được sự vững vàng trong tâm thế và niềm tin vào những điều tốt đẹp.

Mong rằng mỗi người đều có một cái Tết ấm áp bên gia đình, để từ đó có thêm năng lượng và sự an yên cho chặng đường phía trước.

Cảm ơn đạo diễn Đặng Thái Huyền vì những chia sẻ!

Ảnh: Nguyễn Hà Nam