Những người hùng trong tâm lũ

Mỗi khi thiên tai xảy ra, trong những lúc khó khăn sinh tử nhất, tình quân dân lại được thắt chặt, nghĩa đồng bào lại bừng sáng. Không thể đếm xuể bao nhiêu tấm gương anh hùng trong lũ dữ, bao nhiêu người dân đã được ứng cứu, hỗ trợ kịp thời… Chỉ biết rằng những người hùng ấy đều rất bình dị, là bất cứ ai trong đời thường, họ chỉ mang theo một trái tim ấm nóng, sự dũng cảm và tinh thần cứu khốn phò nguy mãnh liệt.

Trung tá về hưu xông pha cứu hộ

Cựu Trung tá Nguyễn Văn Bảo (xã Xuân Phú). Ảnh: NVCC

Cuối tháng 10-2025, TP Đà Nẵng mưa như trút nước, bốn thủy điện xả lưu lượng lớn. Các xã, phường trũng thấp chìm trong biển nước. Nghe thông tin, lòng dạ cựu Trung tá Nguyễn Văn Bảo (xã Xuân Phú) như lửa đốt. Ông vội đăng ký với Ban Chỉ huy Quân sự xã và Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng để được đến với bà con.

Lần quay lại quân ngũ này của Trung tá Bảo kéo dài bốn ngày. Ông cùng đồng đội đưa ca nô vượt lũ, đến từng ngõ hẻm, giúp hàng trăm người bị cô lập. Từng nhiều năm công tác tại Ban Chỉ huy Quân sự huyện, ông Bảo thuộc nằm lòng địa hình các xã Xuân Phú, Nam Phước. Nơi nào ca nô đến được, nơi nào người dân mắc kẹt nhiều… ông đều nắm rõ, không có ông chưa chắc các đồng đội tiếp cận được đúng nơi, đúng lúc. Suốt bốn ngày dầm mưa, ông cùng đồng đội vượt lũ xuyên ngày đêm, mang thức ăn, nước uống đến cho bà con.

Đời quân ngũ, biết bao lần ứng phó với thiên tai nhưng lần này thật sự đặc biệt. Ông cảm thấy dù đã nghỉ hưu nhưng trách nhiệm trên vai người lính luôn nguyên vẹn. Người dân đã được dìu qua thời khắc khó khăn nhất, ông Bảo cũng đã làm tròn vai trò của người lính Cụ Hồ đầy tự hào: Dân cần là bộ đội có mặt, không có giờ giấc.

Các lực lượng cứu hộ tại vùng lũ lụt. Ảnh: Nhóm PV

“Kỵ sĩ” jetski Minh Hòn Nưa

Cũng trong cơn đại hồng thủy vừa qua tại Đắk Lắk, anh Nguyễn Văn Minh (biệt danh Minh Hòn Nưa, 29 tuổi, ngụ phường Tuy Hòa) đã cùng chiếc jetski của mình cứu được hơn 500 người.

Hành trình của anh gặp rất nhiều khó khăn, đặc biệt là khi trời tối, tứ phía đen kịt vì mất điện. Anh Minh phải tự định hướng đường đi bằng trí nhớ. Mưa gió lạnh căm, rác thải khắp nơi cũng gây cản trở lớn. Rất nhiều lần, anh Minh phải lặn xuống dòng nước chảy xiết để gỡ rác ở chân vịt mới tiếp tục đi được.

Suốt bốn ngày ba đêm, anh cùng chiếc jetski lao đi vun vút, liên tục không ngừng để đón mọi người. Điều anh lo nhất là nếu chiếc jetski gặp sự cố thì không đi cứu bà con được. Nhiều hình ảnh khiến anh nhớ mãi, như một người mẹ vừa sinh con được hai tháng phải ôm con lên nóc nhà cầu cứu, hay nhóm trẻ co ro trong căn nhà bị ngập vì người lớn đi vắng… Mới đây anh Minh đã được nhận bằng khen của Tỉnh đoàn Đắk Lắk vì hành động hiệp nghĩa của mình.

Vị đại tá và hai quyết định cân não

Mưa lũ ở TP Đà Nẵng năm qua vượt mốc lịch sử năm 1964. Đại tá Trần Hữu Ích, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng, không nhớ hết được lực lượng làm nhiệm vụ đã cứu bao nhiêu người, báo cáo có nhưng chưa bao giờ là đủ.

Đại tá Trần Hữu Ích, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng trực tiếp chỉ đạo công tác cứu hộ tại Đà Nẵng. Ảnh: Nhóm PV

Hàng trăm chuyến ca nô ngược xuôi suốt nhiều ngày liền, vị chỉ huy trưởng nhớ như in hai chuyến cứu nạn mà theo ông là quyết định khó khăn nhất. Một là thời điểm lũ nhấn chìm BV Đa khoa Bắc Quảng Nam. Khi ấy, BV đang có 1.400 người, gấp rút hơn cả là 60 bệnh nhân đang chạy thận nhưng máy móc, thiết bị tê liệt vì mất điện. Giữa thời điểm ngàn cân treo sợi tóc, Đại tá Ích trực tiếp chỉ đạo xuất 1.000 lít xăng khẩn cấp mang vào BV để chạy máy phát điện. Hai ca nô chi viện, chính ông có mặt trên ca nô mang xăng tiếp tế. Dù bị sóng đánh bật mấy lần nhưng ca nô đã vượt lũ thành công, tiếp ứng BV kịp thời.

Lần thứ hai là chuyến đi cứu người ở khối phố Xuân Diệm, phường Điện Bàn Bắc bị cô lập trong đêm 28-10-2025. Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng bay drone mang camera hồng ngoại quan sát địa hình. Xét thấy không thể dùng trực thăng, Đại tá Ích ra quyết định xuất hai ca nô lớn cơ động trong đêm. Một ca nô cứu dân, một ca nô theo sau sẵn sàng ứng cứu các chiến sĩ làm nhiệm vụ. Suốt thời gian hai ca nô vượt lũ đến với dân, không khí ở Sở Chỉ huy căng thẳng. Đại tá Ích trực chiến suốt đêm, ông chỉ thở phào khi được báo tin đã cứu được tất cả an toàn.

Đại tá Trần Hữu Ích trực tiếp phát nhu yếu phẩm cho người dân vùng lũ.

Tấm lòng người chèo ghe cắt cỏ

Trở lại xã Hòa Thịnh (Đắk Lắk) ngày cận Tết, nắng đã lên sưởi ấm những mầm mạ non. Tại nhà ông Trần Công Thành (51 tuổi, thôn Phú Hữu), nhiều người đang quây quần bên ấm chè xanh, rôm rả nói cười. Có người đến tặng ông hạt giống, có người đến cảm ơn vì ông đã cứu mạng họ trong đợt lũ vừa qua.

Hôm 20 và 21-11-2025, xã Hòa Thịnh bị nước lũ nhấn chìm, nhiều người phải leo lên nóc nhà cầu cứu. Chính trong lúc nguy cấp ấy, ông Thành đã đánh cược mạng sống, quả cảm lao vào lũ cứu bà con chỉ với chiếc ghe cắt cỏ thường ngày. Suốt một ngày đêm ròng rã, ông Thành tất tả đưa được 40 người về ngôi nhà cao tầng của ông Nguyễn Văn Nghị (cùng thôn) trú tránh an toàn. Khi người cuối cùng trong thôn được cứu cũng là lúc chiếc ghe mưu sinh của ông Thành bị hỏng.

Chị Nguyễn Thị Phừng xúc động nói: “Lúc đó nước ngập đến nóc, mẹ con tôi chỉ biết ôm nhau khóc. Nếu không có chú Thành chèo ghe đến kịp có lẽ tôi không còn đứng đây nữa!”. Ông Thành đã được bí thư Đảng ủy xã biểu dương vì tinh thần dũng cảm và được chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk tặng bằng khen cho thành tích xuất sắc trong lũ dữ.

Trưởng thôn cứu trăm người

Giữa mênh mông biển nước tại xã Phú Hòa 2, tỉnh Đắk Lắk hôm 19-11-2025, nhiều tuyến đường bị cắt đứt, bóng tối bao trùm các thôn xóm ven sông Ba, hình ảnh người trưởng thôn gầy gò, áo phao sờn bạc, liên tục bám ca nô lao vào dòng nước xiết đã in đậm trong tâm trí nhiều người dân.

Ông Trần Dư, trưởng thôn Cẩm Thạch. Ảnh: NVCC

Đó là ông Trần Dư, trưởng thôn Cẩm Thạch, người đã cùng lực lượng quân đội cứu hàng chục hộ dân thoát khỏi lũ dữ. Những tiếng kêu cứu trong lũ là tín hiệu sống còn, với ông Dư, đó là mệnh lệnh không cần văn bản, là trách nhiệm của người cán bộ cơ sở, “khó đến mấy cũng phải tới!”.

Nước mênh mông, không thể xác định đâu là vùng xoáy, đâu là lối an toàn. Càng đưa dân đi xa càng nguy hiểm, lực lượng cứu hộ chọn phương án đưa người từ nhà thấp lên nhà cao, kiên cố hơn, chờ thời điểm an toàn tiếp tục sơ tán. Bất ngờ sự cố xảy ra, chân vịt bị cuốn chặt vào dây cáp quang, dòng nước xiết làm ca nô nghiêng hẳn, nước ập vào khoang. Nhờ phản xạ nhanh, cả nhóm kịp bám vào cây ven đường, cùng nhau gỡ cáp và tay lái dạn dày kinh nghiệm đã đưa ca nô thoát khỏi nguy hiểm trong gang tấc.

Suốt đêm đó, chiếc ca nô chạy không ngừng nghỉ, đưa trọn vẹn 30 hộ dân trong vùng biệt lập đến nơi an toàn. Lực lượng tiếp tục chạy thêm khoảng 10 chuyến nữa để cứu các hộ dân dọc sông Ba. Bão lũ đi qua, tan hoang ở lại nhưng với ông Dư, “còn người là còn tất cả!”.

Năm 2025, Biển Đông lập kỷ lục với 21 cơn bão và áp thấp nhiệt đới, vượt mốc 20 cơn của năm 2017. Lũ lụt nghiêm trọng xảy ra trên diện rộng, mực nước đỉnh lũ trên nhiều sông từ Bắc vào Nam vượt mốc lịch sử.

Tháng 10 và 11, Bắc Bộ và Trung Bộ liên tục có mưa lớn trên diện rộng; Tuyên Quang, Thái Nguyên và Hà Nội có mưa to đến rất to.

Trung Bộ xảy ra hai đợt mưa lớn lịch sử: Đợt 1 từ ngày 23-10 đến 3-11, các tỉnh từ Hà Tĩnh đến Quảng Ngãi chịu ảnh hưởng; đợt 2 từ ngày 16 đến 21-11, nhiều nơi từ Quảng Trị đến Khánh Hòa ngập nặng, có nơi đến 3-4 m.