Thói quen thường gặp ngày Tết làm giảm khả năng thụ thai

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Lệ Thủy, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết khả năng sinh sản chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như tuổi tác, sức khỏe, môi trường sống, trong đó thói quen và lối sống hàng ngày giữ vai trò quan trọng. Dịp Tết, thay đổi nhịp sinh hoạt, ăn uống và nghỉ ngơi có thể tác động đến cân bằng nội tiết, chất lượng trứng và tinh trùng, từ đó ảnh hưởng khả năng thụ thai.

Thức khuya

Ngủ muộn, ngủ thiếu giấc ảnh hưởng trực tiếp đến hệ nội tiết, làm tăng hormone cortisol, ức chế hoạt động của trục hạ đồi – tuyến yên – sinh dục.

Ở nữ giới, rối loạn nội tiết do thiếu ngủ có thể khiến chu kỳ kinh nguyệt không đều, ảnh hưởng quá trình rụng trứng, giảm đáp ứng buồng trứng khi can thiệp hỗ trợ sinh sản. Ở nam giới, thiếu ngủ kéo dài cũng tác động đến ham muốn và khả năng tình dục, giảm nồng độ testosterone, dẫn đến suy giảm số lượng, chất lượng và khả năng di động của tinh trùng. Tình trạng này kéo dài còn làm gia tăng căng thẳng, tăng nguy cơ mắc các bệnh chuyển hóa như béo phì, tiểu đường, gây bất lợi cho sức khỏe sinh sản.

Ăn nhiều đường, dầu mỡ

Thực phẩm ngày Tết như bánh chưng, bánh tét, thịt đông, bánh kẹo ngọt, mứt, nước ngọt… chứa nhiều chất béo bão hòa, đường và tinh bột tinh chế. Tiêu thụ quá nhiều trong thời gian ngắn dễ dẫn đến tăng cân, rối loạn chuyển hóa và đề kháng insulin.

Ở nữ giới, tình trạng này có thể tăng mức estrogen, tăng nguy cơ viêm nhiễm phụ khoa, ảnh hưởng đến hoạt động của buồng trứng, rối loạn phóng noãn, đặc biệt ở những người mắc hội chứng buồng trứng đa nang.

Ở nam giới, béo phì và rối loạn chuyển hóa làm giảm testosterone, tác động tiêu cực đến quá trình sinh tinh. Chế độ ăn nhiều dầu mỡ, đặc biệt là chất béo bão hòa và thực phẩm chế biến sẵn, còn làm gia tăng tình trạng viêm mạn tính trong cơ thể, ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động nội tiết, chất lượng trứng và tinh trùng.

Uống nhiều rượu bia, cà phê

Nữ giới uống nhiều rượu bia có thể làm thay đổi nồng độ các hormone sinh sản như estrogen, testosterone, hormone kích thích nang trứng (FSH) và hormone tạo hoàng thể (LH), trong khi progesterone giảm. Sự mất cân bằng này làm gián đoạn chu kỳ kinh nguyệt, ảnh hưởng quá trình rụng trứng, giảm dự trữ buồng trứng và khả năng phôi làm tổ trong tử cung.

Ở nam giới, rượu bia làm giảm chất lượng tinh trùng, tăng tỷ lệ dị dạng và có thể gây tổn thương ADN tinh trùng. Sử dụng rượu kéo dài còn làm giảm tiết gonadotropin, teo tinh hoàn, giảm sản xuất testosterone và tinh trùng, đồng thời tăng nguy cơ rối loạn cương dương và xuất tinh sớm.

Uống nhiều cà phê, trà đặc hoặc nước tăng lực để chống buồn ngủ trong những ngày Tết cũng không có lợi cho khả năng sinh sản. Nghiên cứu cho thấy sử dụng trên 300 mg caffeine một ngày có thể ảnh hưởng đến quá trình rụng trứng, làm giảm khả năng thụ thai. Ngoài ra, caffeine có thể làm giảm hoạt động co bóp của các ống dẫn trứng, cản trở sự di chuyển của tinh trùng, trứng và phôi, giảm cơ hội thụ tinh và làm tổ.

Ít vận động

Nhiều người dành phần lớn thời gian nghỉ Tết để nghỉ ngơi thụ động như xem tivi, sử dụng điện thoại, ngồi tiếp khách, trong khi lượng thức ăn nạp vào lại tăng lên đáng kể. Việc ăn uống liên tục nhưng ít vận động khiến cơ thể dễ tăng cân, tuần hoàn máu kém hiệu quả và rối loạn cân bằng nội tiết. Thói quen này còn làm tăng nhiệt độ vùng bìu, ảnh hưởng quá trình sản xuất tinh trùng của nam giới. Ở nữ giới, thiếu vận động làm giảm độ nhạy insulin, có thể ảnh hưởng đến chức năng buồng trứng và quá trình rụng trứng. Lối sống ít vận động kéo dài trong dịp Tết cũng làm gia tăng nguy cơ béo phì và các bệnh lý chuyển hóa như tiểu đường, tăng huyết áp.

Hút thuốc lá

Nicotine và các chất độc trong khói thuốc làm tổn thương tế bào sinh sản, giảm dự trữ buồng trứng, tăng nguy cơ sảy thai sớm ở phụ nữ. Tiếp xúc với khói thuốc cũng làm giảm nồng độ testosterone, tác động đến chức năng tinh hoàn, gia tăng stress oxy hóa khiến tinh trùng giảm khả năng vận động, dễ dị dạng, phân mảnh ADN.

Theo bác sĩ Thủy, để tăng khả năng có thai trong dịp Tết, các cặp đôi nên duy trì lối sống điều độ, hạn chế rượu bia, không hút thuốc, ăn uống cân đối và giữ tinh thần thoải mái. Ngủ đủ 7-8 giờ mỗi ngày giúp ổn định nội tiết, cải thiện chất lượng trứng và tinh trùng. Vận động nhẹ nhàng như đi bộ, yoga góp phần tăng lưu thông máu, cân bằng hormone và nâng cao thể trạng, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình thụ thai.

Trịnh Mai