Nơi cụ bà U100 và những đứa trẻ mồ côi cùng đón Tết

Sáng giáp Tết, căn phòng nhỏ ở Cơ sở bảo trợ xã hội tổng hợp Bắc Ninh có bốn cụ già cùng chung sống bỗng rộn lên tiếng cười nói bởi tờ giấy mừng thọ 98 tuổi của cụ Hoàng Thị Thế từ ban chấp hành Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam.

Niềm vui ở tuổi 98

Bà Hoàng Thị Thế, quê phường Đa Mai (Bắc Ninh), thuộc diện khẩn cấp, cô đơn, không người phụng dưỡng. Tết Bính Ngọ năm 2026, bà ở lại cơ sở bảo trợ xã hội theo chế độ Nhà nước. Cầm tờ giấy mừng thọ đóng trong khung vàng, bà cười hiền rồi cất tiếng hát vài câu quen thuộc:

“Kháng chiến nơi nơi, em tôi ngủ kỹ ra đời đấu tranh

Vì đâu nhà cửa tan tành, vì đâu thôn nhỏ…”

Đây là một trong những câu hát bà Thế vẫn nhớ khi hồi còn tham gia “địch vận”. Ngày đó, những cô gái trẻ theo tiếng gọi của cách mạng, đứng gần đồn bốt của đối phương dùng lời ca lay động buông súng.

Tính hiền nhưng tuổi cao khiến bà Thế đôi lúc lẫn trí. Có bữa ăn rồi vẫn bảo chưa. Được cho trái cây lại giấu đi, đến khi thối hỏng mới chịu bỏ.

Cùng ở đây còn có cụ Ngô Thị Hỗ (93 tuổi), quê Bắc Ninh, người khuyết tật đặc biệt nặng, không có người phụng dưỡng, cũng được Nhà nước chăm lo.

Tính cụ Hỗ như trẻ lên 3: lúc vui, lúc buồn, lúc ngồi khóc một mình. Những chuyện nhỏ ấy khiến cán bộ ở đây vừa buồn vừa thương.

Phía sau những nụ cười ấy là các ca trực xuyên suốt 24h, không nghỉ Tết, từ sáng hôm trước đến sáng hôm sau của các cán bộ, giáo viên cơ sở bảo trợ xã hội này.

Chị Nguyễn Thị Lan Hương – cán bộ phòng quản lý đối tượng – bày tỏ công việc tuy vất vả song chị luôn tự nhủ đây là cơ duyên, là “làm phúc cho đời”.

Có năm trực đúng mùng 1 Tết, chị bật dậy từ tờ mờ sáng, phụ gia đình chuẩn bị mâm cơm cúng tổ tiên rồi vội vàng đến nơi làm, thay ca. Khó nhất, theo chị, là chăm sóc các cụ không còn tự chủ. Muốn thuyết phục một cụ chịu tắm rửa cũng phải lựa lời: “Có người sắp đến thăm đấy ạ, cụ tắm rửa cho sạch sẽ nhé”.

Với người khuyết tật nằm bất động, cán bộ phải túc trực từ bữa ăn, thay bỉm đến xoa bóp, trò chuyện. Nhưng có lúc các cụ lẫn trí, lúc thì ném đồ đạc, lúc thì cáu gắt vô cớ.

“Tôi luôn tâm niệm các cụ cũng là ông bà, bố mẹ mình. Tuổi cao, không còn minh mẫn, mình phải nhẫn nại”, chị nói.

Lắng nghe, thấu hiểu, yêu nghề

Chị Hương vẫn nhớ lần đưa một cụ ông bệnh nặng đi viện. Cụ nôn ra máu, việc vệ sinh rất vất vả. Khi tỉnh lại, cụ nắm chặt tay thay lời cảm ơn. Do bệnh nặng, không lâu sau, cụ ông qua đời. “Khi ấy tôi hiểu, điều các cụ cần nhất là có người ở bên”, chị bộc bạch.

Công việc vốn không dễ dàng này từng khiến nhiều cán bộ trẻ mới vào nghề bật khóc. Chính những người đi trước như chị Hương lại trở thành điểm tựa. “Tôi hay nói với các em ban đầu chưa quen thì cứ học hỏi anh chị, chịu khó lắng nghe các cụ, dần dần sẽ hiểu và yêu nghề”, chị chia sẻ.

Ở nhà có gì ngon như cân giò, cặp bánh chưng, người cán bộ này lại gói cẩn thận, mang lên cơ sở biếu các cụ. Với trẻ mồ côi, chị lại như người mẹ thứ hai, từ dạy trồng cây, giặt quần áo, dẫn đi chợ, tập nấu chè, làm bánh trôi chay, để các con biết trân quý bữa cơm và công sức người lớn.

Trong dãy nhà bên cạnh, cô giáo Nguyễn Thu Hường kiên trì dạy trẻ câm điếc về ý nghĩa ngày Tết. Hôm nay, bài học là về nụ cười, tiền lì xì, ý nghĩa sum vầy. Nhưng dạy ký hiệu ngôn ngữ không dễ, có từ mới phải mất 2-3 ngày các em mới hiểu.

Để các con biết, bày tỏ được, đêm hôm trước lên lớp, cô Hường phải soạn bài kỹ lưỡng và trao đổi thêm với đồng nghiệp. Tết này, điều cô Hường, cô Hương mong chỉ là các cụ, các em khỏe mạnh, sống tích cực hơn.

Tết này, có 44 người cao tuổi, trẻ mồ côi, người khuyết tật đặc biệt nặng đón xuân tại Cơ sở bảo trợ xã hội tổng hợp Bắc Ninh. Ngoài hỗ trợ thêm tiền ăn, phòng nào cũng có bánh trái, hoa quả mùa xuân.

Nhưng với các cụ cao tuổi, chỉ một lời hỏi han, chúc Tết, một câu động viên hay cái nắm tay thật chặt giữa giá rét miền Bắc cũng đủ làm ấm lòng.