Gửi những người thất nghiệp Tết này

Thất nghiệp là một trạng thái rất lạ: bạn không còn lịch họp, không còn deadline, không còn ai giục “xong chưa?”, nhưng đầu óc lại không hề thảnh thơi rảnh rỗi. Mỗi sáng thức dậy, việc đầu tiên không phải đánh răng mà là nghĩ: “Nếu cứ thế này thì mình sẽ đi về đâu?” . Cảm giác đó đôi khi nặng nề hơn nhiều so với áp lực công việc.

Nếu bạn đang ở trong giai đoạn này, có lẽ bạn đã trải qua những điều quen thuộc tựa như: lướt tin tuyển dụng, sửa CV hết lần này đến lần khác, gửi mail rồi chờ đợi. Điện thoại im lặng một ngày thì còn bình thường, im lặng một tuần bắt đầu thấy bất an, im lặng một tháng thì bắt đầu tự nghi ngờ chính mình.

Nhưng sự thật là thất nghiệp không đáng sợ bằng việc bạn nghĩ nó định nghĩa con người bạn.

Một công việc chỉ là một vai trò bạn đảm nhận trong một khoảng thời gian. Khi vai trò đó tạm dừng, con người bạn không biến mất theo. Chỉ là xã hội hoặc chính bạn – quen đo giá trị của bản thân bằng nghề nghiệp, nên khi không có chức danh, bạn có cảm giác như mình “trống rỗng”.

Trong thời gian đi làm, chúng ta quen với việc ngày nào cũng bận. Bận đến mức đôi khi ăn không đủ bữa, ngủ không đủ giấc và chẳng còn thời gian mà nghĩ về tương lai, định hướng nghề nghiệp. Thất nghiệp, dù không mong muốn, lại vô tình tạo ra khoảng trống để bạn nhìn lại những điều đó.

Bạn có thể nhận ra công việc cũ khiến bạn kiệt sức hơn bạn tưởng. Hoặc nhận ra mình không hề ghét ngành nghề này, chỉ là môi trường chưa phù hợp. Hoặc đơn giản là bạn đã làm một thứ quá lâu nên tưởng mình chỉ làm được mỗi thứ đó.

Bên cạnh đó, thất nghiệp cũng là trạng thái buộc chúng ta phải nhìn lại vấn đề tài chính. Tiền khiến mọi suy nghĩ trở nên gấp gáp. Và khi gấp gáp, con người dễ quyết định trong hoảng loạn hơn là trong tỉnh táo. Vì vậy, việc đầu tiên không phải là “tìm được việc ngay”, mà là đưa bản thân về trạng thái đủ bình tĩnh để tìm việc đúng.

Một ngày của bạn không nên là chuỗi lo lắng kéo dài từ sáng đến tối. Hãy biến nó thành một ngày có cấu trúc: giờ tìm việc, giờ học thêm, giờ vận động, giờ nghỉ. Nghe đơn giản, nhưng nó giúp não bộ hiểu rằng bạn vẫn đang tiến về phía trước, không phải đang trôi.

Bạn cũng không cần phải “tích cực độc hại”. Có những ngày bạn sẽ nản, sẽ thấy mình tụt lại phía sau khi nhìn người khác thăng chức, tăng lương, mua nhà, đi du lịch. Điều đó hoàn toàn bình thường. Tinh thần không phải lúc nào cũng phải mạnh mẽ, chỉ cần không bỏ cuộc là đủ.

Điều thú vị là rất nhiều bước ngoặt nghề nghiệp xảy ra trong thời gian thất nghiệp, chứ không phải khi đang ổn định. Khi mọi thứ đang chạy đều, con người hiếm khi thay đổi. Chỉ khi bị buộc dừng lại, bạn mới dám rẽ hướng. Sau này nhìn lại, nhiều người không nhớ giai đoạn này như “khoảng trống”, mà như “điểm chuyển”.

Có thể công việc tiếp theo của bạn không hoàn hảo. Nhưng nó có thể phù hợp hơn phiên bản cũ của bạn – người vừa hiểu bản thân rõ hơn vài phần.

Và nếu hôm nay bạn vẫn chưa nhận được email phản hồi nào, cũng không có nghĩa bạn đang đứng yên. Bạn đang học cách kiên nhẫn – kỹ năng mà hầu hết công việc sau này đều cần, nhưng không ai dạy khi còn đi làm.

Bạn không bị tụt lại. Bạn chỉ đang ở một đoạn đường không có bảng chỉ dẫn. Cứ tiếp tục đi, chậm cũng được. Phần lớn mọi người chỉ tìm thấy hướng của mình sau khi từng có lúc không biết đi đâu.

Rồi sẽ có một buổi sáng bạn lại phải đặt báo thức sớm, lại than “mệt quá”, lại mong đến cuối tuần. Khi ngày đó tới, bạn có thể sẽ nhận ra: khoảng thời gian chông chênh này không phải quãng nghỉ vô nghĩa mà là lúc bạn âm thầm sắp xếp lại cuộc đời mình.

Thế nên đừng quá lo, đừng quá nản, và đừng quên: Dù thế nào thì mình cũng xứng đáng đón Tết với một nụ cười!