Bỏ in hình, chuyển sang ‘bắn’ file, thu tiền triệu mỗi ngày

Những ngày cuối năm, Đà Lạt (Lâm Đồng) bước vào mùa đẹp nhất khi sắc hồng của hoa mai anh đào phủ kín các cung đường quanh hồ Xuân Hương và quảng trường Lâm Viên. Dòng người nô nức đổ về phố núi du xuân và ngắm hoa tăng đột biến, kéo theo sự nhộn nhịp của một nghề tưởng chừng đã “hết thời” trong kỷ nguyên số: nghề chụp ảnh dạo.

Dọc theo bờ hồ Xuân Hương, đoạn từ nhà hàng Thủy Tạ kéo dài đến vườn hoa thành phố, không khó để bắt gặp những thợ chụp hình, vai đeo máy ảnh, tay cầm sẵn hình mẫu chào mời du khách. Hành trang của họ giờ đây đã khác xưa rất nhiều. Không còn những cuốn album dày cộp, nặng trịch; không còn cảnh khách phải ghi địa chỉ chờ gửi ảnh qua bưu điện hay ngồi đợi mỏi mòn 15-20 phút để tráng rửa, ép plastic.

Phương tiện hành nghề của thợ ảnh Đà Lạt hiện nay, ngoài chiếc máy ảnh DSLR quen thuộc, là bộ đầu đọc thẻ nhớ đa năng và các loại dây cáp kết nối (OTG) tương thích với mọi loại điện thoại từ iPhone đến Samsung, Oppo.

Chị Nhất Tâm (53 tuổi), một nữ thợ ảnh hiếm hoi hoạt động tại hồ Xuân Hương, vừa thoăn thoắt cắm dây cáp vào điện thoại của nhóm khách trẻ, vừa chia sẻ: “Ngày xưa, tiêu chuẩn của bức ảnh đẹp là phải in ra, cầm trên tay rõ nét để lồng vào khung kính hoặc album. Bây giờ, khách hàng, đặc biệt là giới trẻ, cần file ảnh gốc ngay lập tức rồi tự chỉnh sửa để đăng Facebook, TikTok. Kiểu phục vụ “mì ăn liền” này vừa nhanh gọn, vừa tiện lợi, rất được lòng khách”.

Anh Trung Kiên, thợ ảnh kỳ cựu với hơn 20 năm bám trụ nghề tại phố núi, kể cách đây 5-7 năm, khi điện thoại thông minh bắt đầu nâng cấp camera với các tính năng xóa phông giả lập, AI làm đẹp, nghề chụp ảnh dạo rơi vào khủng hoảng. Lượng khách sụt giảm nghiêm trọng, nhiều thợ phải bỏ nghề hoặc chuyển sang chạy xe ôm công nghệ.

“Lúc đó anh em lo lắm, nghĩ nghề này chắc chết rồi. Nhưng trong cái khó ló cái khôn, chúng tôi nhận ra mình không thể cạnh tranh với sự tiện lợi của điện thoại nếu cứ giữ cách làm cũ. Chính sự nhanh nhạy đó đã giúp nghề hồi sinh”, anh Kiên nói.

Hiện tại, mức giá chung là 10.000 đồng/file ảnh. Thoạt nghe, con số này có vẻ “bèo bọt” so với chi phí đầu tư thiết bị và công sức lao động. Tuy nhiên, đây là bài toán kinh tế “lấy số lượng bù giá cả” đầy khôn ngoan.

Anh Minh Tuấn, thợ ảnh đang tác nghiệp tại khu vực bờ hồ, phân tích: “Ngày xưa in một tấm ảnh giá 30.000-40.000 đồng, khách đắn đo mãi mới dám rửa 1-2 kiểu làm kỷ niệm. Giờ giá rẻ, tâm lý khách thoải mái hơn hẳn. Họ sẵn sàng tạo dáng, chụp cả chục kiểu ở nhiều góc độ”.

Ngoài ra, các thợ ảnh Đà Lạt còn giữ chân khách bằng sự xởi lởi, nhiệt tình. “Mình làm nghề này cốt ở cái vui vẻ. Ví dụ khách chụp 12, 13 tấm thì mình cũng chỉ tính tiền 10 tấm chẵn là 100.000 đồng. Vài tấm lẻ coi như tặng thêm cho họ vui”, anh Tuấn tiết lộ.

Nhờ sự linh hoạt và thái độ phục vụ tận tâm này, vào những ngày thường, một người thợ chịu khó có thể kiếm được trung bình 600.000-800.000 đồng. Đặc biệt vào dịp tết hay mùa hoa mai anh đào nở rộ như hiện nay, những tay máy đắt khách thu nhập tiền triệu mỗi ngày là chuyện hoàn toàn khả thi.

Dù điện thoại thông minh ngày càng hiện đại với hàng loạt thuật toán AI, nhưng máy ảnh DSLR vẫn có chỗ đứng riêng nhờ chất lượng quang học vượt trội. Chị Nhất Tâm phân tích: “Khách du lịch bây giờ rất tinh mắt. Họ nhìn là biết đâu là ảnh điện thoại, đâu là ảnh máy cơ. Máy cơ với ống kính chuyên dụng cho độ sâu trường ảnh tự nhiên, làm nổi bật chủ thể giữa rừng hoa mà không bị lem nhem như xóa phông giả lập trên điện thoại”.

Bên cạnh thiết bị, kỹ năng “đạo diễn” hình ảnh cũng là giá trị cốt lõi mà khách hàng sẵn sàng bỏ tiền. Minh Trung (25 tuổi), một tay máy trẻ năng động, cho biết anh và những thợ ảnh trẻ cùng trang lứa có lợi thế đặc biệt trong việc nắm bắt “gu” thẩm mỹ của giới trẻ.

“Ví dụ trên TikTok đang hot trào lưu check-in tại dốc Nhà Bò, dốc Sương Nguyệt Ánh, trend ‘trạm tỷ’… mình đều phải cập nhật ngay để tư vấn. Mình không chỉ là thợ chụp ảnh, mà còn là người dẫn đường, người tạo trend cho họ”, Minh Trung chia sẻ.

Trung cho biết thêm, việc am hiểu địa hình, ánh sáng cũng là lợi thế lớn. Thợ ảnh “thổ địa” biết chính xác giờ nào nắng đẹp, gốc đào nào đang nở rộ nhất, đứng góc nào ở quảng trường Lâm Viên thì lấy được trọn vẹn nụ hoa Atiso mà không bị “dính” người qua lại.

Chị Kim Dung, du khách đến từ TP.Huế đang dạo bước cùng gia đình bên hồ Xuân Hương trong không khí xuân, tỏ ra rất hài lòng sau khi nhận file ảnh: “Đi cả nhà ngại nhất là nhờ người lạ chụp giùm, mà selfie thì không lấy được cảnh. Thuê thợ vừa được hướng dẫn tạo dáng chuyên nghiệp, vừa có ảnh cả nhà đẹp lung linh. Tốn hơn trăm ngàn cho bộ ảnh kỷ niệm chất lượng là quá rẻ”.

Sự chuyển dịch từ in ảnh sang trả file không chỉ là giải pháp tình thế mà đang trở thành xu hướng chủ đạo giúp nghề ảnh dạo trụ vững. Mức thu nhập ổn định là minh chứng rõ nhất: Nếu biết cách thích nghi, không có nghề nào là cũ kỹ, kể cả trong thời đại số.