Lý do uống nhiều rượu bia ngày Tết gây khàn giọng

Theo ThS.BS Dương Đình Lương, Trung tâm Tai mũi họng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, uống nhiều rượu bia trong thời gian ngắn ảnh hưởng đến đường hô hấp trên, gây khàn tiếng, ho vì những lý do dưới đây.

Khô niêm mạc đường hô hấp trên và dây thanh

Giọng nói được tạo ra nhờ sự rung động của hai dây thanh âm trong thanh quản. Rượu bia có tính lợi tiểu, uống quá nhiều trong thời gian ngắn khiến cơ thể mất nước, làm khô niêm mạc họng, dây thanh, giảm độ đàn hồi, dẫn đến rung động kém hiệu quả. Sau khi uống rượu bia, hơi thở chứa cồn đi qua họng liên tục còn làm tăng cảm giác rát, khô, ngứa cổ họng khiến giọng nói khàn, rè.

Trào ngược dạ dày thực quản

Cồn làm giãn cơ thắt thực quản dưới, kích thích dạ dày tăng tiết axit, từ đó làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày thực quản. Khi dịch vị, axit dạ dày tiếp xúc với dây thanh gây kích ứng mạnh, dẫn đến viêm thanh quản, ảnh hưởng chức năng hô hấp, phát âm. Người bệnh thường có biểu hiện khàn giọng kéo dài, nói nhanh mệt, cảm giác vướng họng, ho hoặc hắng giọng liên tục.

Nói to, nói nhiều khi uống rượu làm tổn thương dây thanh

Không khí tiệc tùng ngày Tết thường ồn ào, nhiều người phải nói to, nói liên tục. Khi uống rượu bia, khả năng kiểm soát giọng nói giảm, dễ sử dụng giọng quá mức mà không nhận ra. Nói lớn, kéo dài trong khi dây thanh đang bị khô, kích thích bởi cồn dễ dẫn đến tổn thương như phù nề thanh quản, dây thanh viêm dày, khiến khàn tiếng nặng.

Viêm họng, viêm thanh quản

Uống nhiều rượu bia trong thời gian ngắn gây sung huyết, phù nề niêm mạc họng, thanh quản, đồng thời làm suy giảm miễn dịch đường hô hấp. Khi sức đề kháng giảm, vi khuẩn, virus dễ xâm nhập, gây viêm họng, viêm thanh quản cấp. Niêm mạc dây thanh bị viêm dày lên, rung động không đều, tạo ra âm thanh khàn, đục hoặc vỡ tiếng. Ở một số người, tình trạng này còn kèm theo ho, đau họng, nuốt vướng, nói đau hoặc mất tiếng thoáng qua.

Nếu không được điều trị kịp thời, tình trạng viêm đường hô hấp trên có thể tạo điều kiện cho bội nhiễm vi khuẩn, lan xuống đường hô hấp dưới như viêm phế quản, viêm phổi. Ho nhiều và liên tục làm dây thanh càng phù nề, bị khàn hơn.

Trong dịp Tết, rượu bia thường đi kèm với các món ăn cay, nóng, nhiều gia vị, làm tăng kích thích niêm mạc họng và khiến phản ứng viêm trở nên nặng hơn. Nếu người uống rượu có thói quen hút thuốc lá thì nguy cơ khàn tiếng cao.

Phần lớn trường hợp khàn giọng sau uống rượu bia chỉ mang tính tạm thời và cải thiện khi nghỉ ngơi, uống đủ nước và hạn chế nói. Tuy nhiên, nếu khàn giọng kéo dài trên 2-3 tuần, kèm theo ho kéo dài, đau họng dai dẳng, nuốt khó, ho ra máu hoặc sụt cân, người bệnh cần đi khám để được đánh giá và loại trừ các nguyên nhân bệnh lý nghiêm trọng.

Để bảo vệ giọng nói và hệ hô hấp trong dịp Tết, bác sĩ Lương khuyên mỗi người nên hạn chế tối đa rượu bia, không nên uống quá một đơn vị cồn mỗi ngày (tương đương 330 ml bia hoặc 100 ml rượu vang hoặc 30 ml rượu mạnh).

Khi uống rượu bia, cần uống kèm đủ nước lọc để giảm khô niêm mạc đường thở. Hạn chế uống nước đá lạnh vì gây kích ứng họng, làm tăng nguy cơ viêm, ho, khàn giọng. Chế độ ăn nên hạn chế món cay, nóng, nhiều dầu mỡ, đặc biệt vào buổi tối. Không nằm ngay sau khi ăn, giữ tư thế đầu cao khi ngủ để giảm kích thích thanh quản, nguy cơ trào ngược.

Mỗi người cần tránh nói to liên tục, ngủ đủ giấc, giữ ấm vùng cổ họng. Súc họng bằng nước muối sinh lý, ngậm kẹo thảo dược có thể giúp làm dịu niêm mạc họng. Phòng ngừa cảm cúm bằng cách tiêm vaccine, giữ ấm cơ thể và sinh hoạt điều độ cũng góp phần bảo vệ đường hô hấp, hạn chế khàn giọng trong dịp Tết.

Trịnh Mai