Kinh tế Việt Nam sẵn sàng bước vào chu kỳ tăng trưởng mới

Bệ phóng cho giai đoạn tăng tốc

Các tổ chức quốc tế gần đây nhận định Việt Nam không chỉ duy trì đà tăng trưởng ấn tượng trong năm 2025 mà còn đang tích lũy những điều kiện quan trọng để bước sang một chu kỳ phát triển mới từ năm 2026, với triển vọng được đánh giá tích cực trong khu vực.

Năm 2025, Việt Nam thuộc nhóm nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất châu Á, khi GDP tăng 8,02% – mức cao thứ hai trong giai đoạn 2011-2025. Kết quả này được xem là bệ đỡ quan trọng để nền kinh tế bước vào năm 2026 với tâm thế thuận lợi hơn.

Văn phòng Nghiên cứu Kinh tế Vĩ mô ASEAN+3 (AMRO) dự báo GDP Việt Nam có thể tăng 7,6% năm 2026 – cao nhất trong nhóm ASEAN+3 (gồm 10 nước ASEAN cùng Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc).

Một số tổ chức khác cũng đưa ra dự báo khả quan như UOB (7,5%), HSBC (6,7%) và Ngân hàng Thế giới (6,3%).

Theo AMRO, triển vọng tích cực phản ánh vai trò ngày càng nổi bật của Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực, đặc biệt ở lĩnh vực sản xuất và xuất khẩu công nghệ cao, cùng với sức cầu nội địa ổn định và nền tảng kinh tế vĩ mô tương đối vững chắc.

Niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp nước ngoài tiếp tục được củng cố. Phòng Thương mại châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) cho biết Chỉ số Niềm tin Kinh doanh quý IV/2025 đạt 80 điểm – mức cao nhất trong 7 năm. Khoảng 88% doanh nghiệp châu Âu tham gia khảo sát bày tỏ lạc quan về triển vọng kinh tế Việt Nam giai đoạn 2026-2030.

Chợ hoa ngày Tết (Ảnh: Mạnh Quân).

Phân tích động lực tăng trưởng, TS Lê Xuân Nghĩa cho rằng trong ba trụ cột gồm lao động, vốn đầu tư và khoa học – công nghệ, đầu tư hiện vẫn là yếu tố quyết định đối với kinh tế Việt Nam. Đóng góp của khoa học – công nghệ còn hạn chế, trong khi nội lực doanh nghiệp trong nước chưa đủ mạnh để tạo bứt phá.

Theo ông, đầu tư nước ngoài đặc biệt quan trọng, nhất là trong các lĩnh vực cần vốn lớn như năng lượng. Với nhu cầu hàng chục tỷ USD mỗi năm cho hạ tầng và chuyển dịch năng lượng, việc mở rộng thu hút FDI là yêu cầu tất yếu nếu muốn duy trì đà tăng trưởng.

Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, ông cho rằng cần nâng tỷ lệ đầu tư toàn xã hội vượt đáng kể ngưỡng 33-33,7% GDP. Thực tế, khi đầu tư năm 2025 ở mức khoảng 32% GDP, tăng trưởng đạt 8%, cho thấy dư địa tăng thêm là hạn chế nếu không có giải pháp đột phá.

TS Lê Xuân Nghĩa đề xuất ba định hướng: Tiếp tục đẩy mạnh thu hút FDI; ưu tiên đầu tư năng lượng với cơ chế đủ thông thoáng để hút vốn quốc tế; và mở rộng các khu thương mại tự do nhằm thu hút FDI chất lượng cao, thúc đẩy chuyển giao công nghệ.

Bên cạnh đó, ông kiến nghị xem xét cho doanh nghiệp trong nước tiếp cận vốn vay nước ngoài phù hợp, đồng thời đánh giá lại chính sách lãi suất tiền gửi USD 0%. Ông cũng lưu ý vướng mắc trong tổ chức bộ máy chính quyền hai cấp đang ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân đầu tư công.

Tổng thể, theo ông, Việt Nam cần một chiến lược đầu tư mang tính hệ thống, tập trung mở rộng nguồn lực, tháo gỡ điểm nghẽn thể chế và nâng cao hiệu quả phân bổ vốn để bảo đảm tăng trưởng cao và bền vững.

Việt Nam đón đầu những cơ hội mới

Từ góc nhìn nhà đầu tư, sức hấp dẫn của Việt Nam không còn chỉ đến từ lợi thế chi phí, mà còn nhờ sự phát triển của hệ sinh thái sản xuất – dịch vụ hỗ trợ, mức độ tham gia sâu hơn vào các phân khúc giá trị gia tăng cao và những cải thiện liên tục về môi trường đầu tư.

Thứ nhất, FDI tiếp tục đóng vai trò then chốt. Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài duy trì ổn định, đặc biệt trong các lĩnh vực điện tử, công nghệ, sản xuất xanh và chuyển đổi số. Việt Nam ngày càng nổi bật trong chiến lược đa dạng hóa địa điểm sản xuất của các tập đoàn đa quốc gia.

Thứ hai, tiêu dùng nội địa tăng trưởng tích cực. Năm 2025, tiêu dùng tăng khoảng 8%, trở thành trụ cột quan trọng giúp nền kinh tế giảm thiểu tác động từ các cú sốc bên ngoài.

Thứ ba, du lịch phục hồi mạnh. Việt Nam đón hơn 21 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2025, góp phần thúc đẩy khu vực dịch vụ, tạo việc làm và gia tăng chi tiêu hộ gia đình.

AMRO cũng cho rằng nhu cầu toàn cầu đối với các sản phẩm công nghệ cao – như điện tử tiên tiến, bán dẫn, dịch vụ số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo – đang tạo lực đẩy đáng kể cho các nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam. Việc tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ khu vực được xem là lợi thế dài hạn.

Kinh tế Việt Nam được kỳ vọng tăng trưởng tốt (Ảnh: Đỗ Ngọc Lưu).

Duy trì đà tăng trưởng cao đòi hỏi công tác điều hành chính sách phải thận trọng và nhất quán. Trong báo cáo cập nhật cuối tháng 1/2026, Fitch Ratings nhận định sự ổn định và tính liên tục trong lãnh đạo cấp cao có thể hỗ trợ tiến trình cải cách và nâng cao hiệu quả thực thi chính sách.

Tuy nhiên, tổ chức này cũng cảnh báo mục tiêu tăng trưởng cao có thể tạo áp lực mở rộng tín dụng nhanh, qua đó gia tăng rủi ro đòn bẩy trong bối cảnh nền kinh tế có độ mở thương mại lớn. Tỷ lệ tín dụng/GDP đã tăng đáng kể trong những năm gần đây. Mục tiêu tăng trưởng tín dụng khoảng 15% năm 2026 của Ngân hàng Nhà nước được đánh giá là nỗ lực cân bằng giữa hỗ trợ tăng trưởng và kiểm soát rủi ro hệ thống.

Rủi ro từ môi trường thương mại toàn cầu cũng tiếp tục hiện hữu. Fitch lưu ý vị thế ngày càng phức tạp của Việt Nam trong chuỗi cung ứng có thể kéo theo sự giám sát chặt chẽ hơn về xuất xứ và trung chuyển hàng hóa. AMRO đồng thời đề cập đến các bất định liên quan chính sách thương mại và điều kiện tài chính quốc tế.

Tổng thể, các tổ chức quốc tế cho rằng dư địa tăng trưởng của Việt Nam phụ thuộc vào việc duy trì ổn định vĩ mô, cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao chất lượng dòng vốn và tăng năng suất – nền tảng cho một chu kỳ tăng trưởng bền vững hơn từ năm 2026.

Đánh giá về bức tranh kinh tế trong nước, GS.TS Trần Thọ Đạt – Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo, Đại học Kinh tế Quốc dân – cho biết tăng trưởng GDP năm nay đạt 8,02%, cao hơn năm trước và vượt đáng kể mức bình quân 6-6,5% của giai đoạn dài trước đó. Theo ông, nền kinh tế đang có dấu hiệu bước vào quỹ đạo tăng trưởng mới trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động.

Đáng chú ý, lạm phát được duy trì ở mức 3,7%, trong khi lạm phát lõi ở mức 2,7%. Ông Trần Thọ Đạt nhận định đây là “cặp số đẹp”, phản ánh sức cầu gia tăng ở mức hợp lý và công tác điều hành vĩ mô hiệu quả. Ông cũng cho rằng mức lạm phát này “khá bất ngờ”, thấp hơn đáng kể so với nhiều dự báo trước đó.

Cùng quan điểm, GS.TS Nguyễn Đức Trung – Hiệu trưởng Trường Đại học Ngân hàng TPHCM – đánh giá Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa của một giai đoạn phát triển mới – “Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”, gắn với mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, hướng tới mức hai con số trong trung và dài hạn.

Theo ông, trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số không còn đơn thuần là công cụ hỗ trợ mà đã trở thành động lực cốt lõi tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh. Mỗi quyết sách kinh tế trong giai đoạn này đều mang ý nghĩa chiến lược, cần được xây dựng trên cơ sở phân tích khoa học và dự báo chính xác.

“Với nỗ lực – khát vọng – quyết tâm, Việt Nam hoàn toàn có thể đạt được kỳ vọng tăng trưởng GDP 2 con số”, ông Trung nhấn mạnh.

Với tăng trưởng GDP tích cực, môi trường đầu tư tiếp tục cải thiện và vị thế ngày càng rõ nét trong chuỗi cung ứng toàn cầu, Việt Nam đang củng cố vai trò của một nền kinh tế năng động, có khả năng thích ứng cao trước các biến động bên ngoài.