5 thứ về tiền nghe thì dễ nhưng tôi ước mình biết sớm hơn

Tôi từng nghĩ tài chính cá nhân là chuyện kiếm được bao nhiêu tiền. Sau này tôi mới hiểu, nó còn là cách mình đối xử với tiền mỗi ngày. Có những sai lầm tôi lặp lại nhiều năm liền, đến khi trả giá rồi mới thấm. Nếu được quay lại vài năm trước, đây là 5 điều tôi ước mình nghe sớm hơn.

1. Đừng đặt mục tiêu tài chính quá mơ hồ

Có những năm tôi viết mục tiêu kiểu “tiết kiệm nhiều hơn”, “đầu tư nhiều hơn”, “kiếm thêm thu nhập”. Nghe thì hay, nhưng không có con số cụ thể, không có deadline rõ ràng. Và kết quả là… chẳng có gì thay đổi.

Tôi ước mình biết cách đặt mục tiêu rõ ràng hơn: tiết kiệm bao nhiêu mỗi tháng, đến tháng mấy đạt mốc nào, cuối năm còn lại bao nhiêu. Tiền bạc rất thực tế, nên mục tiêu với nó cũng phải cụ thể.

2. Đừng tin rằng “tháng sau sẽ bù lại”

Tôi từng tiêu quá tay rồi tự an ủi: “Tháng sau làm lại.” Vấn đề là tháng sau lại có một lý do khác để chi thêm.

Cái bẫy lớn nhất là nghĩ mình sẽ luôn có cơ hội sửa sai ở tương lai. Nhưng thói quen hôm nay mới quyết định tương lai đó. Nếu tháng này đã lệch, hãy điều chỉnh ngay trong tháng này, đừng đợi.

3. Đừng xem nhẹ những khoản chi nhỏ

Tôi từng không quan tâm lắm đến mấy khoản “có bao nhiêu đâu”: cà phê, ăn vặt, app subscription, mua linh tinh online. Mỗi cái một ít, không đáng kể. Nhưng khi cộng lại trong 1 năm, con số đủ khiến tôi giật mình.

Không phải để cắt sạch niềm vui, mà để biết mình đang trả tiền cho điều gì. Nếu một khoản nhỏ lặp lại hàng tháng mà không còn mang lại giá trị, nên dừng.

4. Đừng để thu nhập phụ trở thành cái cớ để tiêu thoải mái

Có giai đoạn tôi có thêm tiền freelance, thưởng, tiền ngoài lương. Và tôi coi đó là “tiền trời cho”, tiêu rất dễ.

Sau này tôi mới hiểu: tiền nào cũng là tiền mình bỏ công sức ra. Nếu thu nhập phụ chỉ dùng để nâng mức tiêu xài, thì nó không tạo ra khác biệt dài hạn. Tôi ước mình phân bổ nó rõ ràng hơn: một phần để đầu tư, một phần để dự phòng, rồi mới đến tiêu.

5. Đừng né nói chuyện tiền bạc với chính mình

Có những tháng tôi không dám mở tài khoản ngân hàng ra xem vì sợ con số thấp hơn mình nghĩ. Nhưng né tránh không làm tiền nhiều hơn.

Khoảnh khắc tôi bắt đầu thẳng thắn với tài chính của mình dù con số chưa đẹp, là lúc mọi thứ dần đi vào kiểm soát. Đầu năm không cần hoàn hảo, chỉ cần trung thực với tình hình hiện tại.

Cuối cùng, tôi nhận ra tài chính không sụp đổ vì một quyết định lớn, mà vì những thói quen nhỏ lặp lại. Những lời khuyên này nghe chẳng có gì cao siêu, nhưng nếu tôi nghe và làm sớm hơn, có lẽ tôi đã bớt vài năm loay hoay. Đầu năm không cần đặt áp lực phải giàu hơn ngay. Chỉ cần đừng tiếp tục những sai lầm cũ, vậy là đã tiến lên rồi.