Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae tái đắc cử sau kỳ bầu cử lịch sử

Theo Hãng tin AFP, ngày 18-2, Hạ viện Nhật Bản chính thức bổ nhiệm bà Takaichi Sanae làm Thủ tướng, đúng 10 ngày sau chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử lịch sử.

Bà Takaichi (64 tuổi) trở thành nữ Thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản vào tháng 10 năm ngoái. Trong cuộc bầu cử Hạ viện sớm ngày 8-2, đảng của bà giành hai phần ba số ghế tại cơ quan lập pháp này.

Cam kết tăng cường năng lực quốc phòng

Nữ Thủ tướng cam kết củng cố năng lực quốc phòng nhằm bảo vệ lãnh thổ và vùng biển của Nhật Bản, một động thái có thể làm gia tăng căng thẳng với Bắc Kinh.

Tại Hội nghị An ninh Munich ngày 14-2, nhà ngoại giao hàng đầu Trung Quốc Vương Nghị cho rằng một số lực lượng ở Nhật Bản đang tìm cách “hồi sinh chủ nghĩa quân phiệt”.

Theo truyền thông địa phương, trong bài phát biểu về chính sách dự kiến diễn ra ngày 20-2, bà Takaichi sẽ cam kết cập nhật khung chiến lược “Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở” (FOIP) của Nhật Bản.

“Tình hình quốc tế và môi trường an ninh quanh Nhật Bản đã trở nên khắc nghiệt hơn nhiều so với thời điểm FOIP lần đầu được đề xuất”, phát ngôn viên chính phủ Minoru Kihara nói ngày 16-2.

Động thái này có thể bao gồm việc củng cố chuỗi cung ứng và thúc đẩy thương mại tự do thông qua Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) mà Anh đã gia nhập năm 2024.

Các báo cáo cũng cho biết chính phủ của bà có kế hoạch trình luật thành lập Cơ quan Tình báo quốc gia và khởi động thảo luận về một đạo luật chống gián điệp.

Siết chặt quy định nhập cư

Thủ tướng Takaichi cam kết siết chặt quy định nhập cư, ngay cả khi bối cảnh nền kinh tế lớn thứ hai châu Á đối mặt tình trạng thiếu hụt lao động và dân số suy giảm.

Ngày 20-2, bà dự kiến lặp lại cam kết tranh cử về việc tạm dừng thuế tiêu thụ đối với thực phẩm trong hai năm, nhằm giảm áp lực lạm phát cho các hộ gia đình.

Đề xuất này càng làm dấy lên lo ngại về khoản nợ công lớn của Nhật Bản, với lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn dài chạm mức cao kỷ lục trong tháng trước.

Ông Rahul Anand, Trưởng phái đoàn Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) tại Nhật Bản, cho biết chi phí trả lãi nợ có thể tăng gấp đôi trong giai đoạn 2025-2031.

“Việc bãi bỏ thuế tiêu thụ đối với thực phẩm sẽ làm suy yếu nền tảng nguồn thu ngân sách, bởi đây là công cụ quan trọng để tăng nguồn thu mà không gây méo mó nền kinh tế”, ông nhận định.

Để trấn an thị trường, bà Takaichi dự kiến tái khẳng định định hướng tài khóa “có trách nhiệm và chủ động”, đồng thời đặt mục tiêu giảm nợ công.

Bà cũng sẽ công bố thành lập một hội đồng quốc gia liên đảng nhằm thảo luận chính sách thuế và phương án chi trả cho chi phí an sinh xã hội đang gia tăng do dân số già hóa.

Ưu tiên trước mắt của chính phủ là thông qua ngân sách cho năm tài chính bắt đầu từ ngày 1-4, sau khi quy trình này bị trì hoãn vì bầu cử.

Liên minh cầm quyền đồng thời thúc đẩy dự luật cấm hành vi xúc phạm quốc kỳ, đẩy nhanh tranh luận về sửa đổi Hiến pháp và điều chỉnh quy định Hoàng gia để giảm nguy cơ khủng hoảng kế vị.

Bà Takaichi và nhiều thành viên Đảng Dân chủ tự do phản đối việc cho phép phụ nữ lên ngôi Thiên hoàng, song có thể xem xét sửa đổi quy định để “nhận nuôi” thêm thành viên nam vào Hoàng gia.