Cách ‘ăn để cầu may’ ngày đầu năm mới trên khắp thế giới

Đức và Đông Âu

Tại Đức và nhiều quốc gia Đông Âu, món thịt lợn ăn cùng dưa cải bắp từ lâu đã trở thành biểu tượng của sự phát đạt trong ngày đầu năm mới. Người dân tin lợn có thói quen ủi đất về phía trước khi kiếm ăn, hàm ý về bước tiến và khởi đầu thuận lợi cho năm mới. Trong khi đó, dưa cải bắp được xem là dấu hiệu của tài lộc nhờ sắc vàng nhạt và những sợi cải thái mảnh gợi liên tưởng đến đồng xu.

Theo cách chế biến quen thuộc, thịt và cải được hầm chậm cùng hạt thì là, dùng kèm khoai tây nghiền. Ở cộng đồng người gốc Hà Lan tại bang Pennsylvania (Mỹ), tập tục này phổ biến đến mức các cửa hàng thực phẩm luôn chuẩn bị sẵn lượng lớn dưa cải muối vào tháng 12. Một số gia đình còn đặt một đồng xu vào nồi ăn, với niềm tin rằng người tìm thấy sẽ gặp nhiều may mắn trong năm mới.

Ngày nay, món ăn có thể được biến tấu thành sườn heo hầm hay thăn heo nướng, song dưa cải bắp vẫn là thành phần không thể thiếu trong mâm cỗ đầu năm.

Miền Nam nước Mỹ

Tại miền Nam nước Mỹ, bánh mì bắp không chỉ là món ăn quen thuộc mà còn mang ý nghĩa đặc biệt trong bữa ăn đầu năm mới. Theo quan niệm truyền thống, bánh phải được nướng thay vì chiên để giữ trọn giá trị tượng trưng.

Các đầu bếp miền Nam thường sử dụng bột ngô xay bằng cối đá, sữa bơ chua và chảo gang để tạo nên lớp vỏ giòn rụm, dậy hương bơ đặc trưng. Một số gia đình còn đặt một đồng xu vào khối bột trước khi nướng, với niềm tin rằng người tìm thấy sẽ gặp thuận lợi về tài chính trong năm mới. Nhiều người khác lại thưởng thức bánh mì bắp cùng bơ mật ong hoặc bẻ vụn vào phần nước dùng đậm đà còn lại sau khi nấu rau.

Xuất phát từ truyền thống nông nghiệp lâu đời của vùng đất này, bánh mì bắp được xem như lời nhắc rằng sự sung túc khởi nguồn từ lòng trân trọng những thực phẩm giản dị nhưng giàu dinh dưỡng, từng nuôi dưỡng bao thế hệ gia đình.

Tây Ban Nha

Trong số những nghi thức đón năm mới tại Tây Ban Nha, “Las doce uvas de la suerte” – tức 12 quả nho may mắn được xem là biểu tượng đặc trưng và vượt ra khỏi biên giới quốc gia. Theo phong tục này, mỗi khi đồng hồ điểm một tiếng vào thời khắc chuyển giao năm mới, người tham gia sẽ ăn một quả nho, tương ứng với 12 tháng sắp tới, với kỳ vọng đón nhận vận may suốt cả năm.

Người dân quan niệm rằng nếu quả nho có vị chua, tháng tương ứng có thể không mấy suôn sẻ. Bên cạnh ý nghĩa cầu may, nghi lễ còn đi kèm những biến tấu vui nhộn: một số người chui xuống gầm bàn khi ăn nho với niềm tin hành động này sẽ giúp họ tìm thấy tình yêu hoặc sớm gặp được bạn đời lý tưởng.

Trung Quốc và châu Âu

Việc bày một con cá nguyên vẹn từ đầu đến đuôi trên bàn tiệc vào ngày đầu năm được xem là lời chúc cho một năm khởi đầu và khép lại trong sự hài hòa. Tại Trung Quốc, chữ “cá” đồng âm với chữ “dư”, hàm ý dư dả, sung túc, vì thế món cá gần như không thể thiếu trong dịp năm mới để cầu mong thịnh vượng.

Ở nhiều nước châu Âu, đặc biệt như Ba Lan và Đức, các gia đình cũng giữ thói quen dọn cá nguyên con với niềm tin sẽ mang lại tài lộc và sự bền vững lâu dài.

Sự nguyên vẹn của món ăn không chỉ mang ý nghĩa đủ đầy mà còn phản ánh tinh thần gắn kết, nhắc nhở rằng sự cân bằng và quan tâm lẫn nhau sẽ đem lại vận may bền lâu.

Ba Lan và Scandinavia

Tại Ba Lan và các quốc gia vùng Scandinavia, tục ăn cá trích muối vào thời khắc giao thừa từ lâu được xem là nghi thức cầu chúc đủ đầy và khởi đầu mới. Lớp da ánh bạc của cá gợi liên tưởng đến đồng tiền xu, tượng trưng cho tài lộc, còn tập tính bơi thành đàn lại hàm ý về tinh thần cộng đồng và sự gắn bó giữa các thành viên trong gia đình.

Ở Ba Lan, cá trích thường được ướp với giấm, hành tây cùng các loại gia vị, xuất hiện như một phần quen thuộc trong mâm tiệc lễ hội. Trong khi đó, tại các nước Scandinavia, món cá trích (sill) được biến tấu đa dạng với sốt mù tạt, thì là hoặc sốt kem, dùng kèm bánh mì giòn và khoai tây luộc.

Việc thưởng thức món ăn này trong dịp năm mới không chỉ thể hiện sự thực tế của cư dân vùng lạnh mà còn là lời tri ân đối với nguồn lợi thiên nhiên, đồng thời gửi gắm kỳ vọng về một năm tiếp tục thịnh vượng.