Hòn Khoai mở lối ra biển lớn

Hòn đảo “thức giấc” giữa trùng khơi

Những ngày này, tại Hòn Khoai luôn nhộn nhịp tiếng máy, tiếng thép va, tiếng sóng vỗ hòa cùng giọng nói rắn rỏi của những kỹ sư, công binh, chiến sĩ bám đảo. Không khí sôi nổi ấy đã bắt đầu trước đó, từ chuyến làm việc của Tổng Bí thư Tô Lâm ngày 19.11.2025.

Đứng trên đỉnh đảo cao 318 m nhìn ra đại dương mênh mông, Tổng Bí thư đã khơi mở chương mới cho vùng cực Nam Tổ quốc: Hòn Khoai không chỉ là vẻ đẹp nguyên sơ của rừng và đá, mà là “tọa độ vàng” giữ vai trò chiến lược trong bài toán logistics, quốc phòng – an ninh và phát triển dài hạn của đất nước. 

“Cà Mau là đất cuối trời Nam, nhưng chưa bao giờ là điểm cuối của khát vọng Việt Nam. Trong kỷ nguyên mới, chúng ta cần coi Cà Mau là mũi của con tàu Việt Nam vươn ra biển lớn. Cà Mau phải có một động lực mới để vươn lên trở thành cực tăng trưởng của ĐBSCL, một trung tâm kinh tế biển quan trọng của quốc gia, nơi rẽ sóng ra khơi đồng thời là lá chắn vững chắc bảo đảm an ninh, quốc phòng cho vùng biển Tây Nam thiêng liêng của Tổ quốc”, thông báo kết luận của Tổng Bí thư Tô Lâm trong chuyến thăm, kiểm tra công tác tại đảo Hòn Khoai nêu rõ.

Từ nhiều năm qua, nông sản của ĐBSCL muốn ra thế giới phải đi đường vòng lên các cảng ở Đông Nam bộ. Chi phí đội lên, sức cạnh tranh giảm đi. Rồi đây, với Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai, câu chuyện ấy sẽ sang trang mới, hàng hóa từ miền Tây có thể đi thẳng ra biển lớn, giảm áp lực lên hệ thống cảng tuyến trên và mở ra hướng phát triển hoàn toàn mới cho cả vùng. 

Điều đặc biệt nhất, như Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, là Hòn Khoai mang tính lưỡng dụng, phát triển kinh tế đi đôi với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc. Cảng biển và cầu vượt biển không chỉ phục vụ dân sinh, kinh tế, mà còn là tuyến trụ quốc phòng, an ninh ở cực Nam Tổ quốc.

Vì vậy, quy hoạch tại đây phải tinh tế đến từng chi tiết, phân định rõ vùng quân sự, vùng kinh tế, vùng sinh thái; đặt cảng nước sâu và khu logistics trong thế trận an ninh vững chắc. Tất cả hoạt động thi công, vận hành phải được kiểm soát chặt chẽ, bảo đảm an toàn tuyệt đối nơi phên dậu đất nước.

3 đại dự án mở cửa phương Nam

Sự chuyển động chiến lược này được thể hiện rõ khi 3 đại dự án quốc gia cùng khởi công tại xã Đất Mũi ngày 19.8.2025, gồm: Cao tốc Cà Mau – Đất Mũi; Tuyến vượt biển Đất Mũi – Hòn Khoai; Cảng tổng hợp lưỡng dụng. Từ giây phút nghi thức khởi công được thực hiện, Cà Mau chính thức bước sang giai đoạn mở cửa chủ động, nối đất liền với cụm đảo Hòn Khoai bằng những tuyến hạ tầng lớn nhất từng có.

Cao tốc Cà Mau – Đất Mũi dài hơn 60 km nối mạch Bắc – Nam; Tuyến vượt biển gần 18 km đầu tiên từ cực Nam vươn ra đại dương; Cảng tổng hợp lưỡng dụng khi hoàn thành sẽ vừa đón tàu trọng tải lớn, vừa đảm trách nhiệm vụ bảo vệ vùng biển Tây Nam. Ba công trình tạo thành “trục xương sống” của chiến lược biển – đảo, đưa Cà Mau trở thành động lực mới của hành lang kinh tế ven biển phía nam.

Ông Lâm Văn Bi, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, nhìn nhận đó là thời điểm “đổi vai” của Cà Mau, từ chỗ dựa vào đất liền sang giai đoạn chủ động tiến ra biển. Sự đổi vai ấy bắt đầu từ niềm tin rất thật của người dân vùng Đất Mũi. 

Trung tá Lê Thanh Sử, Chính trị viên Đồn biên phòng Hòn Khoai, phấn khởi chia sẻ: “Khi cảng lưỡng dụng đi vào hoạt động không chỉ tạo động lực phát triển kinh tế mà còn góp phần củng cố quốc phòng – an ninh, tăng cường khả năng bảo vệ chủ quyền và đường biên cương của Tổ quốc”.

“Mũi tàu Việt Nam” vươn ra biển lớn

Tầm nhìn ấy càng được khẳng định khi Tổng Bí thư Tô Lâm trực tiếp kiểm tra các dự án trọng điểm và kết luận trong Thông báo 427-TB/VPTW về tầm quan trọng đặc biệt của Hòn Khoai. Tổng Bí thư nhấn mạnh: Cảng biển và cầu vượt biển vừa phục vụ đời sống – kinh tế, vừa là tuyến trụ quốc phòng – an ninh ở cực Nam. Mọi hạng mục phải được triển khai với tinh thần “không để chậm, không để bất kỳ mắt xích nào làm trì trệ tiến độ chung”.

Thông điệp sâu sắc ấy trở thành mệnh lệnh hành động trên công trường: “Xây cảng nhanh hơn sóng, bắc cầu vững hơn đá, mở lối ra khơi bằng ý chí thép của người Việt Nam”. Giữa sóng to, gió lớn, tinh thần Bộ đội Cụ Hồ lại sáng rõ trong từng nhóm công nhân, từng tổ thi công, từng chiến sĩ công binh. Mỗi cọc thép đóng xuống biển không chỉ là vật liệu xây dựng, mà là dấu son chủ quyền của Tổ quốc.

Trên nền tảng 3 dự án chiến lược, Cà Mau đang hình thành cấu trúc phát triển mới. Từ Đất Mũi đến Hòn Khoai là vành đai kinh tế xanh với điện gió ngoài khơi, điện khí ven biển, nuôi trồng thủy sản công nghệ cao, du lịch sinh thái và trung tâm hậu cần biển đảo hiện đại. Cụm đảo Hòn Khoai được định hướng trở thành nơi sửa chữa, tiếp tế cứu nạn, đồng thời là trung tâm logistics khoảng 1.000 ha, khai thác đồng bộ với cảng nước sâu và tuyến vượt biển dài nhất Việt Nam.

Từ nơi từng là điểm xuất phát của đường Hồ Chí Minh trên biển hơn nửa thế kỷ trước, Cà Mau hôm nay mở ra một con đường mới – con đường của hội nhập, kết nối và khát vọng vươn ra thế giới. Người dân Đất Mũi hiểu rằng những nhịp cầu vượt biển và cảng nước sâu đang được xây dựng không chỉ nối bờ với đảo, mà còn nối hiện tại với tương lai. 

Tương lai mà trong đó, như Tổng Bí thư từng nói, Cà Mau là đất cuối trời Nam, nhưng chưa bao giờ là điểm cuối của khát vọng Việt Nam. Và từ mùa xuân này, khát vọng ấy đã mang hình hài cụ thể, bắt đầu từ Hòn Khoai, nơi Tổ quốc vươn mình ra biển lớn.