Giảm cử động thai có nguy hiểm không?

Trả lời:

Cử động thai (thai máy) là một trong những dấu hiệu sớm cho thấy sức sống của thai nhi. Nhịp máy đều đặn, ổn định trong thai kỳ thường phản ánh thai nhi phát triển khỏe mạnh.

Một số dị tật thai như bệnh thần kinh cơ, bất thường hệ thần kinh trung ương, hội chứng di truyền… làm thay đổi chức năng cử động bình thường của thai nhi. Thai phụ mắc bệnh lý, hút thuốc, uống rượu, căng thẳng kéo dài, nhiễm trùng… cũng là các yếu tố nguy cơ dẫn đến tình trạng này.

Thai máy yếu có thể là dấu hiệu cảnh báo suy thai. Khi nguồn cung cấp oxy hoặc chất dinh dưỡng từ nhau thai suy giảm (suy nhau thai), cơ thể bé sẽ dồn máu nuôi các cơ quan quan trọng như não và tim, giảm hoạt động không thiết yếu bao gồm các cử động. Giảm cử động thai có thể dẫn đến biến chứng chậm tăng trưởng trong tử cung, thai lưu hoặc sinh non.

Mẹ bầu có thể cảm nhận rõ cử động thai từ tuần 18. Ở phụ nữ sinh nhiều lần, thai máy thường xuất hiện sớm hơn, khoảng tuần 16, trong khi ở thai phụ béo phì, dấu hiệu này có thể trì hoãn đến 24 tuần thai. Với thai kỳ bình thường, tuần 20 là thời điểm xuất hiện đầy đủ cử động khác nhau bao gồm cử động thân, tay chân, hô hấp… Cường độ thai máy cũng tăng lên, đạt mức tối đa sau tuần thai 28.

Từ tuần 34, thai nhi không còn vận động mạnh mẽ do không gian trong tử cung chật hơn khi thai tăng trưởng. Các cử động chủ yếu là vặn mình, đạp hoặc trườn. Lúc này, hệ thần kinh thai nhi cũng phát triển gần hoàn thiện, hình thành chu kỳ thức – ngủ rõ rệt. Một số thời điểm mẹ bầu ít cảm nhận được cử động thai. Tình trạng này cần được phân biệt với giảm cử động thai bệnh lý. Nhịp sinh học lành tính của thai nhi là thời gian ngủ luân phiên với giai đoạn hoạt động mạnh trong suốt cả ngày. Bé thường ngủ dưới 90 phút, thai máy xuất hiện khi mẹ xoa bụng, uống nước hoặc nghe nhạc.

Giảm cử động bệnh lý có thể xảy ra khi mẹ bầu không cảm nhận được thai máy từ sau 24 tuần. Dấu hiệu bất thường bao gồm thai nhi không phản ứng hoặc dưới 10 cử động trong suốt hai giờ, đạp yếu hoặc không đạp khi có tác động bên ngoài, cử động giảm dần về cả số lượng và cường độ kéo dài trên 12 giờ. Trường hợp mẹ bầu ra huyết, đau bụng hoặc tăng huyết áp có thể là dấu hiệu đi kèm thai máy yếu.

Nếu bạn không cảm nhận được cử động thai hoặc thai máy yếu nên đến ngay bệnh viện khám để bác sĩ tìm nguyên nhân và điều trị phù hợp. Khi đi khám, mẹ bầu sẽ được siêu âm màu đánh giá tình trạng mạch máu, bánh nhau, sức khỏe của thai nhi thai bằng máy CTG (ghi lại nhịp tim thai và cơn co bóp tử cung).

ThS.BS Nguyễn Phương Thảo
Đơn vị Y học bào thai
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7