Những pha “giải cứu” mang tên 2 tỷ phú Phạm Nhật Vượng và Trần Bá Dương

“Lá lành đùm lá rách” – truyền thống tốt đẹp từ bao đời của người Việt đến nay vẫn được bảo tồn, phát huy. Chúng ta đọc đâu đó rất nhiều câu chuyện tình người giữa đời sống, hay các em học sinh giúp đỡ bạn bè trên giảng đường.

Trong kinh doanh, truyền thống này lại càng được thể hiện mạnh mẽ qua những thương vụ lên đến hàng tỷ USD, thậm chí là những “cuộc giải cứu” được quyết định chỉ trong tích tắc. Đơn cử, ông Đoàn Nguyên Đức (bầu Đức) nhận được 2.000 tỷ đồng từ ông Trần Bá Dương chỉ sau bức thư tay mà không cần bất kỳ cam kết nào kèm theo, hay đến ông Nguyễn Đức Thụy cũng mạnh tay hỗ trợ 1.500 tỷ đồng trả dứt điểm khoản nợ xấu tại Eximbank….

Tỷ phú Phạm Nhật Vượng “được cứu và giải cứu”

Mới nhất và được quan tâm nhất, tỷ phú Phạm Nhật Vượng trở thành “phao cứu sinh” cho Thép Pomina sau 3 năm doanh nghiệp này ròng rã tìm nhà đầu tư chiến lược. Cần nhấn mạnh, trước đó, doanh nghiệp thép vang bóng này từng đánh tiếng được “cứu” bởi nhà đầu tư Nhật Bản, rồi đến Thaco… nhưng đều bất thành.

Tháng 11/2025, ngành thép dậy sóng khi Vingroup công bố sẽ cung cấp cho Pomina khoản vay vốn lưu động trong vòng tối đa 2 năm với lãi suất 0%. Tập đoàn do ông Phạm Nhật Vượng làm Chủ tịch HĐQT cũng sẽ ưu tiên chọn Pomina là nhà cung cấp thép cho các công ty thành viên trong hệ sinh thái như VinFast, Vinhomes, VinSpeed… nhằm góp phần đảm bảo đầu ra bền vững cho doanh nghiệp.

Mối quan hệ của VinMetal và Pomina trở nên rõ nét hơn khi VinMetal đã bổ nhiệm ông Đỗ Tiến Sĩ giữ chức Tổng Giám đốc kiêm người đại diện pháp luật.

Pomina – doanh nghiệp từng dẫn đầu thép xây dựng khi chiếm tới 30% thị phần – với sự hậu thuẫn từ tỷ phú Vượng đã và đang đánh tiếng trở lại. Giới phân tích cho rằng, cú bắt tay với Vingroup không chỉ tạo bước ngoặt mang tính sống còn, mà có thể đưa tên tuổi Pomina trở lại như thời hoàng kim, tức “sánh vai” với Hoà Phát (hiện dẫn đầu thị phần thép xây dựng).

Trong quá khứ, Vingroup nhận được sự giúp đỡ từ Masan Group, nhận lại hệ thống Wincommerce đối mặt nguy cơ lỗ 100 triệu USD (Ảnh: IT).

Trong quá khứ, Vingroup cũng từng nhận được sự giúp đỡ từ Masan Group. Năm 2019, trong bối cảnh Vingroup dồn lực cho những mảng mới gồm xe điện, điện thoại thông minh hay AI, VinCommerce (chuỗi siêu thị VinMart, cửa hàng VinMart+) và VinEco được chuyển nhượng cho Masan Group.

Nhiều ý kiến cho rằng đây là pha rút lui dứt khoát, xử lý nhanh của ông Vượng, song cũng cần phải ghi nhận việc tỷ phú Nguyễn Đăng Quang đã chấp nhận “chèo lái” thay. Bởi lẽ giai đoạn này, hệ thống VinMart, VinMart+ đang phải đối mặt với khoản lỗ lên đến 100 triệu USD (gần 2.600 tỷ đồng).

Thời gian sau đó, Masan Group được biết tiêu tốn không ít tiền của để tái cấu trúc Vincommerce, từ thay đổi nhận diện mới sang WIN, cơ cấu lại ngành hàng và chấp nhận thua lỗ 6 năm ròng rã.

Đến quý II/2024, mảng bán lẻ WinCommerce lần đầu ghi nhận lợi nhuận dương sau cả thập kỷ hoạt động.

2 cuộc “giải cứu đại gia” bất thành của tỷ phú Trần Bá Dương

Một tỷ phú khác cũng gắn liền với câu chuyện giải cứu là ông Trần Bá Dương – Chủ tịch Hội đồng quản trị (HĐQT) Thaco.

Năm 2018, sau khi nhận bức thư tay của bầu Đức, ông Dương được biết đã đồng ý qua Lào và Campuchia tham quan những nông trường, tìm hiểu cách Hoàng Anh Gia Lai (HAGL, mã chứng khoán: HAG) làm nông nghiệp.

Tháng 8 năm này, lãnh đạo hai bên chính thức thông qua hợp đồng mua bán trái phiếu chuyển đổi để Thaco và nhóm cổ đông liên quan sở hữu 35% HAGL Agrico, tương đương 3.890 tỷ đồng và tiến hành thực hiện tái cơ cấu tài chính cho doanh nghiệp.

Đến năm 2020, Thaco tiếp tục hỗ trợ cho HAGL Agrico vay tổng số tiền 6.274 tỷ đồng. Tuy nhiên, tiền rót vào HAGL Agrico như “muối bỏ biển” khi doanh nghiệp bị thiếu hụt dòng tiền nghiêm trọng.

Trước thực trạng đó, sau nhiều lần bàn bạc tìm hướng ra, Thaco quyết định tiếp quản luôn HAGL Agrico thông qua việc tăng vốn để cấn trừ nợ. Trong lần chia sẻ năm đầu tiên sau khi một mình “cầm lái” HAGL Agrico, ông Dương khẳng định đã dốc hết sức của gia đình vào công ty này, nên sẽ phải theo đến cùng.

Năm 2025, HAGL Agrico vẫn đang lỗ, hiện tỷ phú Dương đang “gánh” khoản lỗ lũy kế hơn 10.300 tỷ đồng từ công ty nông nghiệp này.

Không chỉ đứt duyên với bầu Đức, tỷ phú Trần Bá Dương còn đứt gánh với “vua cá tra” Hùng Vương (Ảnh: IT).

Không chỉ đứt duyên với bầu Đức, ông Dương cùng thời điểm năm 2020-2021 cũng đứt gánh với “vua cá tra” Hùng Vương (mã chứng khoán: HVG) của ông Dương Ngọc Minh.

Trước khi sa cơ, ông Minh được gọi là “đại gia chân đất”, thành lập Công ty Hùng Vương năm 2003 sau khi ra tù, nhanh chóng đưa công ty vươn lên vị thế dẫn đầu ngành xuất khẩu cá tra nước nhà.

Từ năm 2015, khi toàn ngành thủy sản gặp khủng hoảng, việc chạy đua huy động vốn và đầu tư dàn trải đã khiến Hùng Vương lao đao. Bị từ chối giãn nợ bởi ngân hàng, Hùng Vương giai đoạn 2018-2019 liên tục bán những công ty con, tài sản, đất đai để duy trì hoạt động.

Đến năm 2020, trong cơn bĩ cực của Hùng Vương, thị trường dậy sóng trước thông tin Thaco khi tập đoàn của tỷ phú Trần Bá Dương muốn đầu tư “giải cứu” thông qua công ty con Thadi. Theo nội dung hợp tác chiến lược được ký vào ngày 9/1/2020, Thadi sẽ sở hữu 35% vốn Hùng Vương và nắm 65% vốn trong liên doanh giữa Hùng Vương và Thadi phát triển mảng sản xuất heo giống.

Cả hai còn bắt tay thành lập liên doanh sản xuất heo giống 45.000 con trong năm 2020, tổng giá trị đầu tư 2.000 tỷ đồng, với doanh thu dự kiến năm 2020 dự kiến 550 triệu USD. Trong đó, Thao rót vốn 65% vào liên doanh.

Những tưởng Hùng Vương sẽ hồi phục trở lại như kỳ vọng của người đứng đầu, song thực tế dưới sự điều hành của nhân sự và vốn tài chính từ phía Thaco, công ty này vẫn kinh doanh bết bát. 

Đầu tháng 7/2021, ông Trần Bá Dương và công ty riêng là công ty Sản xuất và Thương mại Trân Oanh đã hoàn tất bán ra toàn bộ gần 20 triệu cổ phiếu HVG, khép lại gần hai năm đầu tư chiến lược vào doanh nghiệp này.

Dù không còn chung đường, song với HAGL sự xuất hiện của Thaco là nền móng đầu tiên cho việc hồi phục đến nay. Còn Hùng Vương, sau khi rời sàn chứng khoán, thông tin về công ty đã không còn được công khai.