Công tố viên ICC cáo buộc ông Duterte chỉ đạo giết người

Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) ngày 23/1 mở phiên điều trần đầu tiên để nghe công tố viên trình bày các cáo buộc chống lại cựu tổng thống Philippines Rodrigo Duterte liên quan đến chiến dịch chống ma túy được phát động trong thời kỳ ông nắm quyền.

Trong phiên điều trần, phó công tố viên ICC Mame Mandiaye Niang cho rằng ông Duterte khi làm thị trưởng thành phố Davao và tổng thống Philippines đã “đóng vai trò then chốt” trong các vụ hành quyết không qua xét xử nhắm vào những người bị nghi buôn bán, sử dụng ma túy.

“Ông Duterte đã chỉ đạo các vụ giết người và đích thân lựa chọn một số nạn nhân”, ông Niang nói tại phiên điều trần.

Ông Duterte đang đối mặt với ba cáo buộc phạm tội ác chống loài người, trong đó các công tố viên ICC xác định ông liên quan đến ít nhất 76 vụ giết người từ năm 2013 đến năm 2018, “phần nhỏ” trong chiến dịch chống ma túy khiến hàng nghìn người chết.

Công tố viên Julian Nicholls cũng trình chiếu video ghi cảnh ông Duterte đe dọa giết tội phạm trong phiên điều trần. “Đây là bằng chứng cho thấy cựu tổng thống Philippines giết hàng nghìn người dân của chính mình”, ông Nicholls nói.

Sau khi nghe cáo buộc từ phía công tố, hội đồng thẩm phán sẽ có 60 ngày để quyết định liệu có đủ bằng chứng để tiến hành phiên tòa chính thức xét xử ông Duterte hay không. Ông Duterte, 80 tuổi, không có mặt sau khi tòa chấp thuận đơn xin vắng mặt, dù các thẩm phán kết luận ông đủ sức khỏe để tham gia.

Tại phiên điều trần, Nicholas Kaufman, luật sư bào chữa của ông Duterte, phản bác các cáo buộc do công tố viên đưa ra, gọi đây là những thông tin “sai lệch nghiêm trọng và mang động cơ chính trị”.

“Ông ấy kiên quyết khẳng định mình vô tội”, luật sư Kaufman nói, cáo buộc bên công tố “cắt ghép có chọn lọc” các bài phát biểu của ông Duterte, cho biết nhiều bài phát biểu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ luật pháp.

Cựu tổng thống Philippines bị bắt tại Manila hồi tháng 3/2025 theo lệnh của ICC, rồi bị đưa sang Hà Lan, giam tại nhà tù Scheveningen, với cáo buộc phạm tội ác chống loài người liên quan đến cuộc chiến chống ma túy.

Trong nhiệm kỳ thị trưởng Davao và tổng thống Philippines, ông Duterte đã phát động cuộc chiến chống ma túy, cho phép cảnh sát bắn chết các nghi phạm ma túy ngay tại chỗ mà không cần qua xét xử. Cảnh sát cho biết chiến dịch đã khiến hơn 6.000 người thiệt mạng, nhưng các nhóm nhân quyền ước tính con số thực tế lên tới hàng chục nghìn người.

Đức Trung (Theo AFP, AP, Reuters)