Khoa học xã hội và nhân văn là kim chỉ nam cho hoạch định đường lối

Ngày 24-2, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tới thăm, làm việc với Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam và các nhà khoa học, chuyên gia tiêu biểu trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn.

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Thủ tướng Phạm Minh Chính gửi lời chúc mừng năm mới tốt đẹp nhất, đồng thời trân trọng cảm ơn, ghi nhận và đánh giá cao những nỗ lực, cống hiến của các thế hệ nhà khoa học Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam trong suốt hơn 7 thập kỷ qua.

Thủ tướng khẳng định khoa học xã hội không chỉ là lĩnh vực nghiên cứu học thuật quan trọng, mà còn là nền tảng tư duy, là kim chỉ nam cho hoạch định đường lối, chính sách phát triển mọi mặt của đất nước.

Theo thủ tướng, từ trước đến nay, Đảng, Nhà nước ta luôn coi trọng, xác định khoa học xã hội và nhân văn có mối quan hệ gắn bó hữu cơ, là một thực thể không thể tách rời; là trụ cột quan trọng của nền khoa học nước nhà, giữ vai trò đặc biệt trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu đã khẳng định: “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi”, và Người căn dặn về sứ mệnh của trí thức, người làm khoa học: “Văn hóa nghệ thuật cũng là một mặt trận. Anh chị em là chiến sĩ trên mặt trận ấy”.

Thủ tướng đánh giá, trong mỗi giai đoạn cách mạng, khoa học xã hội và nhân văn đều thể hiện vai trò đi trước mở đường, cung cấp nền tảng lý luận cho Đảng và Nhà nước trong hoạch định đường lối, chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, Đảng xác định, phát triển khoa học, công nghệ là “đột phá quan trọng hàng đầu”; không hi sinh tiến bộ, công bằng xã hội, an sinh xã hội để chạy theo tăng trưởng kinh tế đơn thuần.

Theo Thủ tướng, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam là trung tâm nghiên cứu chiến lược hàng đầu của Đảng và Nhà nước về khoa học xã hội, lực lượng nòng cốt nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, cung cấp luận cứ khoa học cho hoạch định đường lối, chính sách phát triển đất nước, đồng thời góp phần quan trọng gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa, con người và trí tuệ Việt Nam.

Viện chính là “cơ quan tham mưu chiến lược” của Đảng, Nhà nước về khoa học xã hội và nhân văn, xây dựng con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa – nơi kết tinh trí tuệ của nhiều thế hệ nhà khoa học, trung tâm luận giải những vấn đề lớn của đất nước, khơi mở tư duy, phương pháp luận, cách tiếp cận để giải quyết vấn đề thực tiễn.

Thủ tướng nhấn mạnh thời gian tới, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cần phát triển đột phá, khẳng định vai trò “cơ quan tham mưu chiến lược” của Đảng, Nhà nước về khoa học xã hội và nhân văn với phương châm 24 chữ: “Lý luận phát triển – Bản sắc giữ gìn – Truyền thống phát huy – Tinh hoa hấp thụ – Phản biện sắc sảo – Kiến tạo tương lai”.

Về một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu Viện tập trung cao độ triển khai quyết liệt, hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các nghị quyết chuyên đề của Bộ Chính trị. Đồng thời, nâng cao chất lượng nghiên cứu cơ bản gắn với bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên mới.

Chủ động, tích cực tham gia nghiên cứu tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng và phát triển đất nước thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Tiên phong nghiên cứu, luận giải, bảo vệ chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối đổi mới của Đảng; đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch.

Thủ tướng cũng yêu cầu nâng cao hiệu quả tư vấn chính sách theo hướng “kịp thời, sâu sắc, chính xác, khả thi”; đẩy mạnh đào tạo nhân lực khoa học xã hội trình độ cao, gắn đào tạo với truyền cảm hứng.

Bên cạnh đó, tăng cường hợp tác trong nước và quốc tế, thúc đẩy liên kết Nhà nước – nhà khoa học – doanh nghiệp; đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh trong nghiên cứu và quản lý.

Các đơn vị cần hiện đại hóa cơ sở vật chất, đổi mới quản trị; xây dựng đội ngũ cán bộ khoa học vững mạnh, tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng “Tinh – Gọn – Mạnh – Hiệu năng – Hiệu lực – Hiệu quả”, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

Thủ tướng mong Viện phát huy truyền thống, tự hào, tự tin, tự lực, tự cường, đi lên từ bàn tay, khối óc, phát triển đột phá, mạnh mẽ bằng sức mạnh nội sinh; tập trung nghiên cứu tư duy, phương pháp luận, cách tiếp cận, con đường và mô hình phát triển xã hội chủ nghĩa; nghiên cứu, phân tích sâu sắc hơn về nội hàm của “kỷ nguyên mới”, “kỷ nguyên vươn mình của đất nước” mà Tổng Bí thư Tô Lâm đưa ra.

Thủ tướng khẳng định Chính phủ, các bộ ngành sẽ rà soát cơ chế, chính sách, trao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cao hơn nữa về hoạt động, khai thác nguồn lực và phát triển đội ngũ nhân lực.

Đồng thời giao Bộ Nội vụ phối hợp với Viện về cơ chế thu hút, tuyển dụng, đãi ngộ nhân lực chất lượng cao. Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tư pháp tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển khoa học xã hội và nhân văn theo hướng tự chủ, gắn với trách nhiệm giải trình; cơ chế đặt hàng, khoán theo sản phẩm, cơ chế hợp tác công – tư…