Báo cáo được AMTI công bố vào ngày 23.2. Nhiều năm qua, tàu dân binh là một trong các lực lượng nòng cốt mà Trung Quốc triển khai ở Biển Đông để thực thi chiến lược vùng xám nhằm kiểm soát vùng biển này.
Hình vệ tinh chụp một số tàu dân binh Trung Quốc neo xung quanh đá Vành Khăn
Lực lượng hùng hậu
Theo AMTI, dù lực lượng dân binh trên biển của Trung Quốc là đội tàu lớn nhất hoạt động trên Biển Đông, nhưng việc theo dõi hoạt động của đội tàu này rất khó khăn, vì hầu hết các tàu khó có thể nhận diện qua hệ thống nhận dạng tự động (AIS). Vì thế, AMTI đã theo dõi hoạt động của lực lượng tàu dân binh bằng cách sử dụng hình ảnh vệ tinh xung quanh các thực thể ở Biển Đông xuyên suốt năm 2025. Hoạt động này tập trung ở khu vực quần đảo Trường Sa thuộc chủ quyền VN nhưng có nhiều thực thể đang bị Trung Quốc và một số bên chiếm đóng trái phép.
Hầu hết các tàu trên thuộc “Hạm đội tàu cá Nam Sa” (Nam Sa là tên gọi trái phép mà Trung Quốc đặt cho quần đảo Trường Sa). Mặc dù theo tiêu chuẩn, các tàu này có thể chỉ dài 35 m, nhưng nghiên cứu của AMTI tập trung vào tàu có chiều dài từ 45 – 65 m. Đây là kích thước phổ biến nhất cho các tàu dân binh Trung Quốc. Số lượng tàu dân binh được đếm trung bình 4 lần mỗi tháng tại mỗi khu vực và dữ liệu về số ngày giữa các lần quan sát được thực hiện qua các thuật toán để so sánh, phân tích.
Năm 2025, AMTI đếm trung bình hằng ngày có 241 tàu dân binh Trung Quốc hiện diện ở các thực thể thuộc quần đảo Trường Sa, tăng nhẹ so với mức trung bình 232 tàu mỗi ngày vào năm 2024. Đây là mức cao nhất được đo trong nhiều năm qua mà AMTI tiến hành theo dõi. Tính theo các giai đoạn theo mùa thì mức độ hiện diện thấp nhất từ tháng 1 đến giữa tháng 2, rồi dần tăng lên kể từ sau dịp Tết Nguyên đán. Nhìn chung, 2 đợt tăng hoạt động đáng chú ý diễn ra vào tháng 6 và cuối tháng 11. Diễn biến này cũng tương tự những năm trước đó.
Hai khu vực bãi Vành Khăn và đá Ba Đầu chiếm tỷ lệ lớn nhất trong hoạt động của tàu dân binh Trung Quốc. Riêng 2 khu vực này chiếm gần 50% tổng số tàu hoạt động. Tại bãi Vành Khăn, có nhiều thời điểm vượt quá 200 tàu dân binh hiện diện cùng lúc.
Không chỉ tàu dân binh
Tuy nhiên, tại một số thực thể ở Trường Sa, sự hiện diện của tàu dân binh vẫn tương đối thấp so với sự gia tăng đáng kể trong hoạt động của tàu hải cảnh Trung Quốc (CCG). Tương tự như năm 2024, bãi cạn Scarborough năm 2025 có sự xuất hiện tương đối ít về tàu dân binh, nhưng lại có số tàu CCG cao kỷ lục. Điều này có thể phản ánh rằng hạm đội dân binh chuyên nghiệp về số lượng nhỏ hơn, nhưng có khả năng hơn, giúp tuần tra các thực thể gây tranh cãi cao như Scarborough để hỗ trợ CCG. Còn các tàu trong “Hạm đội tàu cá Nam Sa” tập trung hoạt động quanh bãi Vành Khăn và đá Ba Đầu.
Thời gian qua, Biển Đông tuy không nổi lên như một khu vực nóng, nhưng thực tế vẫn ẩn chứa sóng ngầm căng thẳng, nhất là các vụ việc giữa Trung Quốc và Philippines. Giữa bối cảnh đó, Trung Quốc không chỉ tăng cường hoạt động của tàu dân binh mà còn tiến hành nhiều hoạt động quân sự. Mới đây, tờ Hoàn cầu thời báo ngày 17.2 dẫn thông báo từ quân đội Trung Quốc cho hay lực lượng này vừa tiến hành cuộc tập trận sẵn sàng chiến đấu ở Biển Đông. Cuộc tập trận diễn ra khi Mỹ, Úc và Philippines cũng tiến hành cuộc tập trận với sự tham gia của máy bay quân sự và tàu chiến ở Biển Đông. Năm 2025 và tháng 1.2026, Trung Quốc cũng đã triển khai nhiều cuộc tập trận quy mô lớn, có cả tàu đổ bộ tấn công Type 075, tàu sân bay cùng nhiều loại máy bay tiêm kích, oanh tạc cơ chiến lược.
Trung Quốc “chuyển vùng” Biển Đông trên sóng di động ?
Ngày 23.2, Reuters đưa tin máy bay của lực lượng tuần duyên Philippines vừa chở một nhóm quan chức, nghị sĩ nước này đến một thực thể ở Trường Sa. Ngay khi máy bay hạ cánh, điện thoại di động của nhóm này tự động phát sáng kèm thông báo “Chào mừng đến với Trung Quốc”. Vụ việc đã dẫn đến sự chỉ trích mạnh mẽ từ Manila đối với Bắc Kinh.
Nguồn: https://thanhnien.vn/luc-luong-tau-dan-binh-trung-quoc-nhieu-ky-luc-o-bien-dong-185260224221115957.htm
