Cơ hội hưởng lương hưu cho lao động Việt Nam tại Hàn Quốc

Hiệp định song phương về BHXH giữa Việt Nam và Hàn Quốc cùng những quy định mới của Luật BHXH 2024 đang mở ra cơ hội hưởng lương hưu cho hàng chục ngàn lao động Việt Nam làm việc ở nước ngoài, nhất là tại Hàn Quốc, trong giai đoạn 2025-2030.

Theo quy định, đối tượng áp dụng là người lao động (NLĐ) Việt Nam hoặc Hàn Quốc, cùng thân nhân, người thừa kế của họ theo pháp luật mỗi nước. Việc ký kết hiệp định nhằm khắc phục tình trạng đóng BHXH song trùng, đồng thời tối ưu hóa quyền lợi cho NLĐ.

Đáng chú ý, hiệp định cho phép cộng gộp thời gian tham gia BHXH tại 2 nước để xét điều kiện hưởng chế độ hưu trí. Đối với lao động phái cử, NLĐ của bên được cử sang làm việc tại bên kia chỉ áp dụng pháp luật của nước cử đi trong 60 tháng đầu, có thể gia hạn tối đa 36 tháng. Sau thời gian này, NLĐ sẽ thực hiện theo pháp luật của nước tiếp nhận.

Đối với lao động tuyển dụng tại chỗ, người đang tạm sinh sống và được doanh nghiệp ở nước còn lại tuyển dụng thì chỉ áp dụng pháp luật của nước nơi làm việc. Riêng công dân Hàn Quốc được doanh nghiệp tại Việt Nam tuyển dụng làm việc thì chỉ áp dụng pháp luật Hàn Quốc trong thời gian không quá 60 tháng.

Theo ông Phạm Trường Giang, Vụ trưởng Vụ BHXH – Bộ Nội vụ, Luật BHXH 2024 có hiệu lực từ ngày 1-7-2025 đã mở rộng và linh hoạt hơn về nguyên tắc đóng – hưởng, qua đó gia tăng cơ hội được hưởng lương hưu đối với NLĐ Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, cũng như lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam.

Một điểm mới quan trọng là thời gian tham gia BHXH của NLĐ ở Việt Nam và ở nước ngoài được tính để xét điều kiện hưởng chế độ. Khi đủ điều kiện, NLĐ có thể được hưởng đồng thời chế độ hưu trí tại Việt Nam và tại quốc gia mà Việt Nam đã ký điều ước quốc tế về BHXH.

Để tiếp tục triển khai Luật BHXH 2024, Bộ Nội vụ đang xây dựng dự thảo thông tư hướng dẫn thi hành một số điều về BHXH bắt buộc. Trong đó, Bộ Nội vụ đề xuất phương án tính lương hưu đối với NLĐ có thời gian tham gia BHXH tại nước ngoài.

Theo dự thảo, NLĐ đủ điều kiện hưởng lương hưu, có thời gian tham gia BHXH theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên nhưng thời gian đóng tại Việt Nam dưới 15 năm, sẽ được tính lương hưu theo khoản 4 điều 66 Luật BHXH. Cụ thể, mỗi năm đóng trong thời gian này được tính bằng 2,25% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.

Với khoảng 50.000 lao động Việt Nam đang làm việc tại Hàn Quốc, việc thực thi đầy đủ hiệp định song phương về BHXH và Luật BHXH 2024 được kỳ vọng sẽ bảo đảm tốt hơn quyền lợi an sinh lâu dài. Đây cũng là tiền đề để Việt Nam tiếp tục đàm phán, ký kết các hiệp định song phương về BHXH với những quốc gia tiếp nhận nhiều lao động nước ta trong thời gian tới.