Phát hiện ngựa có thể ‘huýt sáo’ và ‘hát’ cùng lúc

Ngựa là loài động vật lớn, vì vậy theo quy luật chung thì chúng thường phát ra âm thấp (trầm). Tuy nhiên tiếng hí của ngựa lại chứa những tần số cao bất ngờ. 

Để giải thích hiện tượng này, các nhà khoa học đã phân tích cấu trúc thanh quản, dữ liệu thú y và đặc điểm âm học của tiếng hí.

Kết quả cho thấy mỗi tiếng hí của ngựa thực chất là một thông điệp hai tầng nghĩa, kết hợp đồng thời âm thấp và âm cao, và là một cơ chế phát âm hiếm gặp ở động vật có vú, theo trang SciTechDaily.

Theo đó, ngựa tạo ra âm thấp bằng cách rung dây thanh âm, tương tự như cách con người hát. Cùng lúc đó, chúng tạo ra âm cao bằng cách “huýt sáo” qua thanh quản, khi luồng không khí đi qua tạo ra nhiễu động bên trong.

Đây là một hiện tượng âm thanh hiếm gặp gọi là “biphonation” (tạm dịch là song âm), tức là một âm thanh chứa hai tần số cơ bản khác nhau gồm một cao và một thấp.

“Giờ đây chúng tôi đã xác định được chính xác cách hai tần số trong tiếng hí của ngựa được tạo ra”, bà Elodie Briefer, tác giả chính của nghiên cứu và làm việc tại Đại học Copenhagen (Đan Mạch), cho biết.

Trước đó, các nghiên cứu đã chỉ ra hai tần số này mang những thông tin khác nhau về trạng thái cảm xúc của ngựa, nhưng cơ chế phát âm vẫn chưa rõ ràng.

Theo nghiên cứu mới, phần âm cao được tạo ra bởi “huýt sáo thanh quản”, tương tự cách con người huýt sáo bằng môi nhưng diễn ra hoàn toàn bên trong thanh quản của ngựa.

Trước đây, hiện tượng này chỉ được ghi nhận ở các loài gặm nhấm nhỏ như chuột. Ngựa là loài động vật có vú lớn đầu tiên được phát hiện sử dụng cơ chế này, đồng thời cũng là loài duy nhất biết kết hợp huýt sáo thanh quản với rung dây thanh âm trong cùng một âm thanh.

Để kiểm chứng, nhóm nghiên cứu tiến hành thí nghiệm trên thanh quản ngựa đã qua đời, cho không khí và sau đó là khí heli đi qua. Do âm thanh truyền nhanh hơn trong khí heli nên tần số tiếng huýt sáo sẽ cao hơn khi dùng khí heli, còn âm thanh do rung dây thanh âm tạo ra thì không thay đổi.

Kết quả cho thấy chỉ phần âm cao thay đổi, xác nhận hai cơ chế phát âm độc lập.

Các nhà khoa học cho rằng khả năng song âm giúp ngựa truyền tải nhiều thông tin cùng lúc, chẳng hạn vừa thể hiện cảm xúc vừa truyền tín hiệu xã hội.

Phát hiện này góp phần làm sáng tỏ sự đa dạng và phức tạp trong giao tiếp bằng âm thanh của động vật có vú, dù loài ngựa đã sống gần gũi với con người suốt hơn 4.000 năm.

Nghiên cứu được công bố ngày 23-2 trên tạp chí Current Biology.