Quan điểm đối nội, đối ngoại của ông Trump trong Thông điệp Liên bang

Tổng thống Mỹ Donald Trump tối 24/2 trình bày Thông điệp Liên bang chính thức đầu tiên trong nhiệm kỳ thứ hai. Ông nhắc tới “thời kỳ hoàng kim của nước Mỹ” và khẳng định nước Mỹ đã được tôn trọng trở lại “ở mức độ chưa từng có tiền lệ”.

Bài phát biểu chứa đựng nhiều thông điệp về chính sách đối nội, đối ngoại của Tổng thống Trump, trong bối cảnh vị thế chính trị của ông dường như ở mức thấp nhất khi cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng với đảng Cộng hòa đang đến gần.

Chính sách đối nội

Tổng thống Mỹ dành phần đáng kể bài phát biểu để nói về những thành tựu đối nội quan trọng. Ông cho biết mình đã tiếp quản một “quốc gia trong khủng hoảng” với nền kinh tế trì trệ khi nhậm chức vào khoảng một năm trước.

Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, ông khẳng định biên giới Mỹ đã được thắt chặt, lạm phát đang giảm mạnh và nền kinh tế đang “vươn mình mạnh mẽ hơn bao giờ hết”.

“Chỉ sau một năm, tôi có thể khẳng định với sự tự trọng và lòng kiêu hãnh rằng chúng ta đã đạt được sự chuyển mình chưa từng thấy trước đây, một bước ngoặt lịch sử. Quốc gia của chúng ta đã trở lại. Lớn mạnh hơn, tốt đẹp hơn, giàu có hơn và hùng cường hơn bao giờ hết”, ông nói.

Ông Trump cũng đã đề cập đến chủ đề quen thuộc: nhập cư. Ông tuyên bố việc cử tri bỏ phiếu cho đảng Dân chủ trong bầu cử giữa kỳ sắp tới đồng nghĩa với việc bỏ phiếu để mở cửa biên giới Mỹ một lần nữa cho làn sóng người nhập cư.

“Chúng ta không bao giờ có thể quên rằng nhiều người trong căn phòng này không chỉ cho phép cuộc xâm chiếm biên giới xảy ra trước khi tôi can thiệp, mà thực tế là họ sẽ lặp lại điều đó nếu có cơ hội”, ông nói.

Ông chủ Nhà Trắng sau đó còn thách thức đảng Dân chủ. Ông thúc giục các nghị sĩ đứng dậy và bày tỏ ủng hộ nếu đồng ý với tuyên bố “nhiệm vụ đầu tiên của chính phủ là bảo vệ công dân Mỹ, chứ không phải những người nhập cư bất hợp pháp”.

Tuy nhiên, các thành viên Dân chủ vẫn ngồi yên tại chỗ. Các thành viên đảng Cộng hòa đã cố gắng nhấn mạnh khoảnh khắc này bằng cách đứng dậy vỗ tay kéo dài để tạo sự tương phản.

Ông Trump nói với đảng Dân chủ rằng “các vị nên cảm thấy xấu hổ vì đã không đứng dậy”. Hai nghị sĩ Dân chủ gồm Rashida Tlaib của bang Michigan và Ilhan Omar của bang Minnesota đã la hét phản đối ông Trump, bất chấp việc các lãnh đạo đảng Dân chủ trước đó cảnh báo các thành viên không được có những hành vi bộc phát.

Tổng thống Donald Trump thường đề cập tới vấn đề nhập cư trong các năm bầu cử. Tuy nhiên, vấn đề này dường như không còn là thế mạnh của ông như trước. Trên thực tế, ông đang vấp nhiều phản đối do những hành động của các nhân viên hành pháp liên bang trong những chiến dịch truy quét nhập cư mà người dân Mỹ phần lớn coi là quyết liệt quá mức.

Dù vậy, các cuộc thăm dò vẫn cho thấy người Mỹ có xu hướng nghiêng về đảng Cộng hòa hơn đảng Dân chủ trong vấn đề nhập cư.

Thuế quan

Trong khi nhiều quốc gia phản đối các biện pháp thuế quan diện rộng của ông Trump đánh vào hàng hóa của họ, Tổng thống Mỹ tối 24/2 vẫn bảo vệ chính sách này, cho rằng các quốc gia khác đã “trục lợi từ chúng ta trong nhiều thập kỷ”.

“Tôi đã sử dụng các mức thuế này, thu về hàng trăm tỷ USD và tạo ra những thỏa thuận tuyệt vời cho đất nước, cả về mặt kinh tế lẫn an ninh quốc gia,” ông nói. “Những quốc gia từng trục lợi từ chúng ta trong nhiều thập kỷ hiện phải trả cho chúng ta hàng trăm tỷ USD”.

Ông gọi phán quyết bác bỏ chính sách thuế quan toàn cầu mang tính biểu tượng mà Tòa án Tối cao đưa ra tuần trước là “rất đáng tiếc” và “đáng thất vọng”.

Sau phán quyết đó, ông Trump cho biết đã áp đặt mức thuế tạm thời 15% đối với hàng hóa nhập khẩu từ tất cả các quốc gia. Ông nói thêm rằng chính quyền sẽ xác định và ban hành “các mức thuế mới và hợp pháp” trong vài tháng tới.

Iran

Một trong những câu hỏi cấp bách và được quan tâm nhiều nhất về chính sách đối ngoại của Mỹ vào lúc này là ông Trump sẽ làm gì với Iran. Tuy nhiên, chủ đề này chỉ được ông Trump đề cập vào phần cuối của bài phát biểu, với thời lượng không nhiều.

8 tháng sau khi Mỹ không kích các cơ sở hạt nhân của Iran, Tổng thống Trump cảnh báo đang cân nhắc hành động quân sự hạn chế nếu không đạt được thỏa thuận với giới lãnh đạo ở Tehran.

Những phát biểu đáng chú ý của ông Trump trong Thông điệp Liên bang

“Họ đã được cảnh báo không nên có bất kỳ nỗ lực nào nhằm khôi phục chương trình vũ khí, đặc biệt là vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên họ vẫn tiếp tục bắt đầu lại mọi thứ. Chúng ta đã xóa sổ nó và họ lại muốn bắt đầu lại… theo đuổi những tham vọng đen tối”, ông nói.

Ông khẳng định ưu tiên của chính quyền là giải quyết vấn đề thông qua ngoại giao, nhưng thêm rằng sẽ không bao giờ cho phép Iran “sở hữu vũ khí hạt nhân”.

Venezuela

Mặc dù việc Washington bắt lãnh đạo Venezuela Nicolas Maduro vào tháng 1 đã gây ra những lo ngại về ổn định khu vực, ông Trump mô tả chiến dịch đột kích của đặc nhiệm Mỹ vào Caracas là một trong những kỳ tích “ngoạn mục nhất” về năng lực và sức mạnh quân sự trong lịch sử thế giới.

“Chưa ai từng thấy điều gì tương tự. Các lãnh đạo nước ngoài đã gọi cho tôi và nói rằng điều đó vô cùng ấn tượng”, ông cho biết. “Đây là một chiến thắng tuyệt đối cho an ninh Mỹ, đồng thời mở ra khởi đầu tươi sáng cho người dân Venezuela”.

Ông Trump cho biết Mỹ đã nhận được hơn 80 triệu thùng dầu từ Venezuela, quốc gia mà ông mô tả là “người bạn và đối tác mới của chúng ta”.

Trung Quốc

Trung Quốc không xuất hiện nhiều trong bài phát biểu, nhưng Tổng thống Mỹ đã có ý chế giễu công nghệ quân sự của Bắc Kinh, khi đề cập đến những vũ khí mà quân đội Venezuela sử dụng để đối phó lực lượng Mỹ tiến hành chiến dịch bắt ông Maduro.

“Đó là một cơ sở quân sự lớn, được bảo vệ bởi hàng nghìn binh lính và canh gác bằng các công nghệ quân sự của Nga và Trung Quốc. Kết quả của họ ra sao?” ông nói khi nhắc lại chiến dịch hồi tháng 1.

Ông khẳng định lực lượng Mỹ đã “áp đảo” mọi hệ thống phòng thủ.

Bài phát biểu của Tổng thống Trump kết thúc sau 108 phút, dài nhất kể từ khi các buổi đọc Thông điệp Liên bang được phát sóng ở Mỹ năm 1964.

Thanh Tâm (Theo SCMP, CNN)