Nhiều người duy trì thói quen ngủ đủ 7-9 tiếng mỗi đêm nhưng vẫn thức dậy trong trạng thái mệt mỏi.
Điều này đặt ra câu hỏi: ngủ nhiều hơn có thực sự giúp cơ thể tràn đầy năng lượng?
Theo TS Alicia Roth, chuyên gia y học giấc ngủ, mức độ hồi phục của cơ thể không chỉ phụ thuộc vào số giờ ngủ mà còn vào chất lượng giấc ngủ.
Ngoài ra, nhiều yếu tố khác có thể âm thầm làm giấc ngủ bị gián đoạn, khiến bạn vẫn mệt mỏi khi thức dậy.
Ngủ đủ giờ chưa chắc giúp cơ thể phục hồi nếu chất lượng giấc ngủ kém (Ảnh: Freepik).
Hệ thống y tế Cleveland Clinic (Mỹ) dẫn lời chuyên gia Alicia Roth cho biết chất lượng giấc ngủ có thể bị ảnh hưởng bởi 6 yếu tố phổ biến dưới đây:
1. Có thể mắc rối loạn giấc ngủ
Nếu thường xuyên cảm thấy mệt mỏi và thiếu tỉnh táo vào ban ngày, đó có thể là dấu hiệu của rối loạn giấc ngủ tiềm ẩn, chẳng hạn như ngưng thở khi ngủ.
Theo TS Alicia Roth, ngưng thở khi ngủ là tình trạng người bệnh ngừng thở hoặc thở không hiệu quả trong khi ngủ, khiến giấc ngủ bị gián đoạn nhiều lần trong đêm mà người ngủ có thể không nhận ra.
Ngay cả khi không thức giấc hoàn toàn, não bộ vẫn có thể liên tục chuyển sang trạng thái ngủ nông để duy trì hô hấp.
Những gián đoạn lặp lại này khiến cơ thể khó đạt được giấc ngủ sâu có tác dụng phục hồi, từ đó dẫn đến tình trạng mệt mỏi vào ngày hôm sau.
Ngoài ngưng thở khi ngủ, một số rối loạn giấc ngủ khác cũng có thể gây mệt mỏi kéo dài vào ban ngày như: mất ngủ, hội chứng chân không yên (RLS), chứng ngủ rũ, chứng ngủ nhiều (hypersomnia).
2. Bệnh lý nền tiềm ẩn
Không phải lúc nào cảm giác mệt mỏi cũng liên quan đến giấc ngủ. Các bệnh lý mạn tính hoặc những thay đổi nội tiết trong cơ thể, bao gồm cả giai đoạn mãn kinh, có thể khiến bạn cảm thấy kiệt sức hoặc không được phục hồi, bất kể ngủ bao lâu.
Trong một số trường hợp, các xét nghiệm máu có thể giúp phát hiện những vấn đề sức khỏe tiềm ẩn như: rối loạn tuyến giáp, thiếu vitamin, mất cân bằng hormone, các bệnh mạn tính khác
3. Môi trường ngủ không phù hợp
Không gian phòng ngủ có thể âm thầm làm suy giảm chất lượng giấc ngủ. Các yếu tố như tiếng ồn, ánh sáng và nhiệt độ đều ảnh hưởng trực tiếp đến độ sâu của giấc ngủ.
Một căn phòng quá nóng, quá sáng hoặc quá ồn có thể gây ra những lần thức giấc rất ngắn trong đêm mà người ngủ không nhận ra, từ đó làm giấc ngủ bị gián đoạn và kém phục hồi.
Ánh sáng mạnh trong phòng ngủ có thể làm giấc ngủ kém sâu và dễ bị gián đoạn (Ảnh: Anxiety NZ).
TS Alicia Roth cho rằng, ánh sáng quá mạnh có thể khiến nồng độ melatonin tự nhiên của cơ thể không tăng đủ mức cần thiết để chuẩn bị cho giấc ngủ.
Các thiết bị điện tử cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ, đặc biệt khi được sử dụng trên giường.
Cụ thể, nhiều người có thói quen sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ, não bộ có xu hướng liên hệ chiếc giường với hoạt động giải trí thay vì giấc ngủ, làm gián đoạn cảm giác buồn ngủ và khiến việc đi vào giấc ngủ trở nên khó khăn hơn.
4. Ăn uống trước khi ngủ
Khi ăn nhiều vào buổi tối, quá trình tiêu hóa sẽ kích hoạt các hệ thống cơ thể vốn cần giảm hoạt động để chuẩn bị cho giấc ngủ, từ đó làm suy giảm chất lượng giấc ngủ.
Tuy vậy, điều này không có nghĩa là nên đi ngủ khi đói, các chuyên gia khuyến nghị nên ăn khẩu phần nhẹ hơn vào buổi tối để giúp cơ thể dễ đi vào giấc ngủ và ngủ sâu hơn.
Nhiều người cho rằng caffeine không gây tác động vì họ vẫn có thể dễ dàng đi vào giấc ngủ, nhưng theo các chuyên gia, caffeine vẫn có thể cản trở não bộ đạt được giấc ngủ sâu, khiến cơ thể không được phục hồi đầy đủ.
Trong khi đó, rượu có thể giúp bạn dễ đi vào giấc ngủ hơn lúc đầu nhưng thường khiến giấc ngủ bị gián đoạn về sau trong đêm.
Chuyên gia y học giấc ngủ khuyến cáo, nên sử dụng đồ uống có cồn ít nhất hai tiếng trước khi đi ngủ để hạn chế ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.
5. Căng thẳng và các vấn đề sức khỏe tâm thần
Sức khỏe tâm thần có mối liên hệ chặt chẽ với chất lượng giấc ngủ, ngay cả những căng thẳng thường ngày cũng có thể khiến não bộ duy trì trạng thái cảnh giác cao hơn vào ban đêm, từ đó cản trở quá trình tự nhiên để đi vào giấc ngủ.
Ngoài ra, các rối loạn tâm thần và rối loạn khí sắc như trầm cảm hoặc rối loạn lưỡng cực cũng có thể làm giấc ngủ bị gián đoạn, dẫn đến tình trạng mệt mỏi kéo dài ngay cả khi ngủ đủ giờ.
6. Thiếu sắt
Thiếu sắt có thể liên quan đến hội chứng chân không yên, tình trạng gây cảm giác khó chịu ở chân và chỉ giảm khi cử động, từ đó làm giấc ngủ bị gián đoạn và khiến cơ thể không được phục hồi đầy đủ.
Tuy nhiên, chỉ nhân viên y tế mới có thể xác định liệu tình trạng thiếu sắt có phải là nguyên nhân gây ra các triệu chứng mệt mỏi hay không.
Ngủ quá nhiều có thể khiến bạn mệt mỏi?
Theo TS Alicia Roth, ngủ quá 9 tiếng mỗi đêm có thể khiến cơ thể cảm thấy mệt mỏi và kém năng lượng hơn so với khi ngủ ít hơn.
Tuy vậy, ngủ nhiều không phải lúc nào cũng là dấu hiệu bất thường, một số người có nhu cầu ngủ cao hơn mức trung bình, đặc biệt trong giai đoạn cơ thể đang hồi phục sau bệnh.
Nếu bạn thường xuyên ngủ từ 10 tiếng trở lên mà vẫn cảm thấy không tỉnh táo khi thức dậy, đó có thể là dấu hiệu của một vấn đề sức khỏe tiềm ẩn cần được kiểm tra.
Giấc ngủ đóng vai trò nền tảng đối với sức khỏe tổng thể. Do đó, nếu đã ngủ đủ giờ mỗi đêm nhưng cơ thể vẫn mệt mỏi kéo dài, bạn không nên bỏ qua những dấu hiệu bất thường.
Nguồn: https://dantri.com.vn/khoa-hoc/ngu-du-8-tieng-van-met-moi-chuyen-gia-chi-ra-6-nguyen-nhan-it-ai-ngo-20260224194337775.htm
