Phó thủ tướng: Thí điểm thuê tổng giám đốc doanh nghiệp nhà nước

Ngày 25/2, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà chủ trì cuộc họp về Nghị định quản lý người giữ chức danh, chức vụ và người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Theo Phó thủ tướng, dự thảo nghị định cần thiết kế điều khoản riêng về cơ chế thí điểm thuê tổng giám đốc doanh nghiệp nhà nước.

“Khi thực hiện cơ chế thuê có thể không áp dụng cứng nhắc các yêu cầu về quy hoạch, thâm niên, thời gian giữ chức vụ, miễn là người được lựa chọn có năng lực quản trị, sản phẩm cụ thể”, bà nói, thêm rằng khi đã trao quyền cần thực chất, không đặt thêm nhiều tầng nấc xin ý kiến, làm giảm tính chủ động của doanh nghiệp.

Về đánh giá, xếp loại hàng năm, Phó thủ tướng yêu cầu đổi mới theo hướng cho phép doanh nghiệp áp dụng KPI hoặc phương thức tiên tiến khác, thay vì cơ chế đánh giá hành chính.

Dự thảo cũng cần bổ sung cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ, đảm bảo công khai, minh bạch, phòng ngừa xung đột lợi ích. “Trường hợp rủi ro do nguyên nhân khách quan, cần quy định rõ để bảo vệ người thực thi, tạo tâm lý yên tâm đổi mới”, bà lưu ý.

Tính đến 2025, cả nước có 671 doanh nghiệp nhà nước, chiếm 0,23% tổng số doanh nghiệp nhưng nắm giữ khối tài sản lên tới trên 4 triệu tỷ đồng. Họ đóng góp 27,2% tổng thu ngân sách Nhà nước, theo số liệu năm 2024. Trong khi đó, khối ngân hàng thương mại nhà nước có tổng tài sản 9,36 triệu tỷ đồng, chiếm khoảng 50% thị phần tín dụng toàn hệ thống.

Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhắc lại tinh thần cốt lõi khi xây dựng dự thảo nghị định là chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển, quản trị hiện đại. Đến năm 2030, tất cả tập đoàn, tổng công ty nhà nước áp dụng nguyên tắc quản trị theo chuẩn mực OECD (tiêu chuẩn quốc tế hàng đầu về quản trị doanh nghiệp).

Việc phân cấp, phân quyền cần đẩy mạnh gắn với phân định rạch ròi thẩm quyền bổ nhiệm giữa Thủ tướng, cơ quan đại diện chủ sở hữu và doanh nghiệp, bảo đảm không chồng chéo, bỏ trống trách nhiệm. Phó thủ tướng lưu ý tập trung vào hai chức danh then chốt là chủ tịch hội đồng thành viên và tổng giám đốc. Đây những vị trí có vai trò quyết định trong hoạch định chiến lược và tổ chức điều hành hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Bên cạnh cơ chế phân cấp rõ ràng, văn bản cần quy định cụ thể trường hợp “cần thiết, cấp bách” để cơ quan có thẩm quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức và thực hiện quy trình cán bộ. Quy định này nhằm bảo đảm tính linh hoạt trong điều hành, đáp ứng yêu cầu phát triển trong từng giai đoạn.

Bộ Nội vụ được giao hoàn thiện dự thảo theo trình tự rút gọn, trình Chính phủ trong tháng 3.

Vũ Tuân