“Tôi học thoại chỉ 5 phút là xong một trang”
Khán giả tò mò, NSND Quốc Trị đến với nghề diễn viên thế nào?
– Nhà tôi ở Nam Định cũ (nay là Ninh Bình), không có ai theo nghệ thuật nhưng tôi lại thích làm diễn viên. Bố tôi là công an nên có tiêu chuẩn con cái được đi nước ngoài học tập. Năm 1973, tôi có giấy gọi đi học nước ngoài nhưng vì chị gái tôi đã học ở Nga, tôi lại thích nghề diễn viên nên đã quyết định ở lại Việt Nam học tập.
Sau khi học xong nghề diễn viên, tôi về công tác tại Đoàn văn công Quân đội (nay là Nhà hát Kịch nói Quân đội) đến khi nghỉ hưu năm 2018.
Thực sự, nếu đi học ở nước ngoài, tôi sẽ có một cuộc sống rất khác nhưng chưa bao giờ tôi hối hận vì mình đã từ chối đi học ở trời Tây.
Tôi vẫn nghĩ, số phận đã chọn nghề cho mình nên tôi thấy an yên với những thứ mình đang có.
NSND Quốc Trị trong cuộc trò chuyện với phóng viên Dân trí.
Ông thường được mời vào vai ông bố khó tính, nghiêm khắc trong các phim như: “Ngày mai bình yên”, “Mùa hoa tìm lại”, “Hành trình công lý”, “Dưới bóng cây hạnh phúc”… Ngoài đời, ông có thấy mình khó gần?
– Trên phim thì mình diễn cho ra chất nhân vật nhưng ngoài đời, tôi là một người chiều con cháu. Các cháu khi thấy ông trên ti vi thì thấy rất tự hào.
Tôi không phải là người kỹ tính, khó gần, thường được mọi người nhận xét là thẳng tính. Có người nói rằng “thẳng thắn, thật thà thường thua thiệt”, nhưng như các cụ nói “mất cái này thì được cái kia”, tôi có những người bạn hiểu mình, ra đường tôi gặp nhiều bạn tốt giúp đỡ mình, vậy là được rồi.
Quốc Trị thích vào những vai chính diện hay phản diện?
– Khuôn mặt tôi không hợp để đóng vai “giàu”, nhưng nếu bắt buộc phải diễn thì những vai diễn ấy cũng không thể làm khó được tôi.
Tôi đóng chính diện cũng được, những vai diễn nhân hậu phải diễn tâm lý, tiết chế sao cho khán giả có thể đồng cảm được với mình. Đóng vai phản diện khó hơn bởi phải căm ghét, phải va chạm và khi đóng người xấu mà bị khán giả ghét thì diễn viên đã thành công.
Nhưng thú thực tôi thích đóng hài hơn, tôi đã đóng nhiều vai hài trên sân khấu và thích các vai mình đóng.
Ông có thường xuyên xem lại vai diễn của mình trên VTV?
– Tôi cũng có xem. Ngày còn trẻ, tôi thường được các đạo diễn mời vào các vai dài, giờ đã nghỉ hưu, các em vẫn yêu quý nên mời vào các vai ngắn.
Đôi khi xem lại, tôi thấy ở đoạn này đoạn kia nếu được diễn lại mình sẽ làm tốt hơn. Khi vào vai, người nghệ sĩ vẫn có chút ngẫu hứng nhưng không được diễn xa cái trục mà đạo diễn yêu cầu. Vậy nên khi được làm lại, chắc chúng tôi sẽ diễn tốt hơn vì đã có thời gian chiêm nghiệm vai đó.
Nam nghệ sĩ thường được mời vào vai ông bố khó tính, nghiêm khắc trên phim VTV.
Ông thấy phim truyền hình hiện nay có khác với thời làm phim trước kia không?
– Khác chứ! Thứ nhất là diễn viên quay nhàn hơn, vì có nhiều máy quay, góc quay cùng một lúc, nghệ sĩ không phải diễn đi diễn lại 7-8 đúp như ngày xưa.
Thứ 2 là kịch bản bây giờ đời và gần gũi với khán giả hơn. Vì thế phim được nhiều khán giả thích do kể được chuyện nhiều người muốn nghe, “gãi” được đúng “chỗ ngứa” của khán giả đang cần. Diễn viên trẻ bây giờ rất thông minh, vì thế họ linh động hơn trong cách diễn, cách thể hiện.
Thứ 3, phim truyền hình hiện nay thu tiếng đồng bộ thay vì lồng tiếng như ngày trước. Với việc thu âm đồng bộ nên những ồn ào bên ngoài phải gạt ra hết, diễn viên thoại lời cũng phải đúng để có cảm xúc với nhân vật.
Ở tuổi U70, ông học thoại trong phim có khó?
– Ngày trước, tôi cũng vừa đảm bảo thời gian, sức khoẻ để làm công việc ở nhà hát và làm phim ở bên ngoài. Thời gian gần đây, tôi luôn lắng nghe cơ thể, thấy mình khỏe mạnh có thể đi làm phim được dài ngày mới nhận lời.
Tôi học thoại nhanh lắm, chỉ 5 phút là xong một trang, lên trường quay tôi cũng dành thời gian tương tác với bạn diễn để thoại trơn tru hơn khi bắt đầu quay.
Ông từng 2 lần nằm trong Hội đồng xét duyệt danh hiệu NSND, NSƯT. Công việc này có áp lực với ông?
– Tôi ngồi ở Hội đồng Nhà nước xét duyệt danh hiệu NSND, NSƯT về mảng sân khấu, chúng tôi đánh giá thành tích của diễn viên trên sân khấu kịch.
Tôi không áp lực vì đánh giá đã có tiêu chí. Khi Hội đồng cơ sở và Hội đồng chuyên ngành đánh giá xong, chúng tôi sẽ tiếp nhận hồ sơ để xét duyệt danh hiệu. Cũng có nghệ sĩ được đưa lên nhiều lần nhưng nếu chưa đủ điều kiện cũng không được xét duyệt.
Trong 2 lần ngồi ghế Hội đồng xét duyệt danh hiệu NSND và NSƯT, ông đã từng gặp trường hợp khó xử nào chưa? Có thành viên hội đồng nào ưu ái cho người quen không ông?
Chúng tôi xét duyệt quá trình công tác, đạo đức của người nghệ sĩ ấy. Hội đồng làm việc công tâm, không có sự ưu ái cho nghệ sĩ nào, dù có quen biết. Hội đồng có 14 người, hầu hết các ý kiến đều đồng thuận với nhau để xét duyệt một nghệ sĩ có danh hiệu.
NSND Quốc Trị từng có 2 lần ngồi ở Hội đồng xét duyệt danh hiệu NSND, NSƯT cấp Nhà nước.
“Tôi là người nấu ăn rất khéo”
Một số nghệ sĩ khi về hưu có cuộc sống khá sung túc, có bao giờ ông thấy chạnh lòng nghĩ nếu mình thức thời hơn thì có kinh tế tốt hơn không?
– Tôi từng là học sinh giỏi toán, nếu theo kinh doanh thì cũng được đấy nhưng tôi đã đi theo nghệ thuật nên luôn dành đam mê cho lựa chọn của mình. Tôi đề cao sự bền vững, giá trị của nghệ thuật dành cho khán giả.
Tôi chưa bao giờ chạnh lòng vì mình không nghèo, chỉ là tôi không ở được một lúc 2 nhà, đi một lúc được 2 xe.
Tôi có 45 năm phục vụ trong quân đội, về hưu tôi nhận lương 18 triệu đồng/tháng, hiện ở một căn tập thể rộng 80m2 thuộc khu văn công Quân đội trên phố Trần Vỹ (Hà Nội). Nếu về già hoặc ốm đau, tôi có tiêu chuẩn thăm khám của một Đại tá, NSND nên cũng không lo lắng gì.
Tôi không thiếu thốn gì nhưng thi thoảng con cháu vẫn biếu tiền ông bà để động viên tinh thần chúng tôi.
NSND Quốc Trị và nghệ sĩ Phương Minh.
Hằng ngày, cuộc sống của NSND Quốc Trị diễn ra thế nào?
– Sáng nào tôi cũng dạy sớm, pha một ấm trà xanh để uống. Con gái tôi làm ở Đại sứ quán Anh nên rất bận rộn, uống trà xong tôi sang nhà con gái ở phố Phạm Văn Đồng để đưa đón 2 cháu đi học.
Sau đó tôi về nhà hoặc ra ngoài ăn sáng, cà phê. Buổi trưa thi thoảng có gặp bạn bè, nhưng lúc rảnh rỗi tôi đi câu cá.
Những ngày không đi làm phim, tôi gặp gỡ mọi người thường xuyên hơn. Tôi chơi với NSND Hà Bắc và NSƯT Hữu Mười… Tôi cũng khá kén chọn bạn nên không phải ai cũng chơi được.
Trải qua 2 cuộc hôn nhân, NSND Quốc Trị đang có những tháng ngày bình yên bên một người tri kỷ. Ông quan niệm thế nào về tình yêu ở tuổi U70?
– Vợ đầu của tôi là một nghệ sĩ, chúng tôi có 1 cô con gái. Khi con được 16 tuổi, tôi và vợ cũ chia tay trong văn minh, cùng nhau chăm sóc con chung.
Sau khi hôn nhân đầu tan vỡ, 10 năm sau, tôi tái hôn với một phụ nữ tên Hường. Ở với nhau được 10 năm thì cô ấy bị bệnh nặng. Tôi cũng đã hết lòng chăm lo cho cô ấy.
Năm 2018, cô ấy qua đời. Cô con gái đầu của tôi và 2 con riêng của người vợ thứ 2 rất thân thiết với nhau. Mỗi khi gia đình có việc hay các cuộc gặp gỡ, các con vẫn đứng ra tổ chức, gắn kết mọi người. Tôi thấy vui vì các con biết yêu thương, quan tâm và đoàn kết.
Năm 2019, tôi vào Quảng Bình cũ (nay là Quảng Trị) tham gia vào chương trình thực cảnh, có gặp nghệ sĩ Phương Minh (từng là diễn viên công tác ở Đoàn kịch Hải Phòng), sau khi về hưu Phương Minh vào sinh sống ở TPHCM.
Cả hai cùng cảnh ngộ, con cái đã lớn nên chúng tôi làm bạn với nhau từ đó. Cô ấy cũng về Hà Nội ở cùng tôi. Ở tuổi này, tôi cho rằng tình yêu là tìm được một người bạn tri kỷ, tâm giao có thể chia sẻ về nghề nghiệp, cuộc sống của mình.
Quốc Trị thích sự nhẹ nhàng của người phụ nữ bên cạnh mình.
Tính cách mà ông thích nhất ở nghệ sĩ Phương Minh là gì?
– Bà ấy là một người nhẹ nhàng, sạch sẽ. Bà ấy cũng là một nghệ sĩ nên chúng tôi có nhiều điểm chung để nói chuyện.
Phương Minh cũng là một người có nhan sắc nhưng tôi không ghen. Tôi cho rằng, sống thì phải tin nhau. Tính tôi rất rõ ràng, lập trường kiên định nên cũng chẳng làm gì để bà ấy ghen.
Trải qua 2 cuộc hôn nhân nhưng tôi không phải là người đào hoa, số phận đã sắp đặt như vậy nên đành phải theo. Khi sống với bất cứ người vợ nào, tôi cũng hết lòng vun vén, mong mình có những tháng ngày ấm êm bên họ.
NSND Quốc Trị có thường xuyên vào bếp nấu ăn?
– Tôi là người thường đi chợ mua thực phẩm, khi đi ra ngoài cũng có người bán hàng nhận ra tôi là nghệ sĩ nên bán đúng giá cho tôi (cười).
Nhìn tôi thô ráp xù xì thế nhưng tôi nấu ăn rất ngon, rất khéo. Món gì cũng nấu được. Nhà có khách thì tôi là người nấu ăn chính cho bạn bè tụ tập. Phương Minh giúp tôi dọn dẹp bếp núc, cửa nhà.
Xin cảm ơn ông vì những chia sẻ!
Nam nghệ sĩ thừa nhận, mình là người nấu ăn ngon.
NSND Quốc Trị (tên thật là Nguyễn Văn Trị) sinh năm 1957, có gần 50 năm hoạt động nghệ thuật. Ông vào đoàn kịch nói của Tổng cục Chính trị (nay là Nhà hát kịch Quân đội) những năm 1973-1975, tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh cùng với vai diễn đầu tiên là anh lính Mộc trong vở kịch Chị Nhà.
Năm 1999, Quốc Trị đoạt giải Nam diễn viên xuất sắc tại Liên hoan phim Việt Nam; giải Diễn viên nam xuất sắc nhất Liên hoan Phim Việt Nam lần thứ 12. Ông được phong tặng danh hiệu NSƯT năm 2001. Năm 2012, ông là nghệ sĩ đầu tiên của lực lượng vũ trang về sân khấu điện ảnh đạt danh hiệu NSND.
Nguồn: https://dantri.com.vn/giai-tri/nsnd-quoc-tri-tuoi-69-luong-huu-18-trieu-dongthang-o-can-ho-tap-the-80m2-20260227012749204.htm
