NSND Quốc Trượng
NSND Quốc Trượng sinh năm 1966 tại huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh. Từ nhỏ, nghệ sĩ đã hát chèo rất ngọt và từng là đội trưởng của đội văn nghệ xã khi học cấp 2, cấp 3.
Sau đó, Quốc Trượng được NSND Mạnh Tuấn truyền nghề và trở thành một nghệ sĩ chèo thành danh từ rất sớm. Sau khi tốt nghiệp trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh, anh về công tác ở Đoàn chèo Hà Bắc, đến năm 1990 thì chuyển sang Đoàn chèo Tổng cục Hậu cần.
NSND Quốc Trượng là nghệ sĩ gạo cội trên các sân khấu chèo. Anh thường đóng vai hề trong các vở chèo, được nhận xét là có nét diễn và sự duyên dáng giống danh hài Xuân Hinh.
NSND Quốc Trượng mang quân hàm Đại tá, nguyên Giám đốc Nhà hát Chèo Quân đội (Ảnh: Nguyễn Hà Nam).
“Ngày đó, trường không dạy cách diễn hề, tôi và anh Xuân Hinh đã tiết kiệm tiền buôn bán để theo học riêng với NSND Mạnh Tuấn. Thầy Tuấn đã dạy chúng tôi làm hề cu Sứt, hề chanh, hề chóp, hề bột, hề hát rong, hề leo… Trong sân khấu chèo, vai hề mang đến sự lạc quan, tiếng cười cho khán giả.
Có lẽ khán giả yêu Quốc Trượng nên mới nhớ mãi nhân vật hề. Tôi luôn thấy trân trọng tình cảm của khán giả dành cho mình. Vì bây giờ đi ra ngoài đường, vẫn có người nhận ra Quốc Trượng và hỏi han”, Quốc Trượng từng tâm sự.
Năm 2007, Quốc Trượng đảm nhận chức vụ Phó đoàn trưởng đoàn nghệ thuật Tổng cục Hậu Cần. Năm 2010, anh làm Phó Giám đốc Nhà hát Chèo Quân đội (tiền thân là đoàn nghệ thuật Chèo của Tổng cục Hậu Cần) và sau đó làm Giám đốc nhà hát.
Từ khi chuyển sang làm quản lý, anh ít tham gia biểu diễn nhưng luôn nhớ sân khấu, nhớ cảm giác được biểu diễn cho khán giả xem những vở chèo hay.
Với anh, nghệ thuật không chỉ là nghề mà là một phần máu thịt, hiện hữu trong mọi vai trò của cuộc sống.
Cuối năm 2024, NSND Quốc Trượng chính thức nghỉ hưu theo chế độ, khép lại chặng đường dài gắn bó với công tác quản lý nghệ thuật.
Chia sẻ với phóng viên Dân trí trong cuộc phỏng vấn gần đây, Quốc Trượng cho biết, dù nghỉ hưu, anh vẫn là Uỷ viên ban chấp hành Hội nghệ sĩ sân khấu Việt Nam. Thi thoảng nam nghệ sĩ chấm thi ở các liên hoan, hội diễn nên khá bận rộn.
Năm vừa rồi, Quốc Trượng cũng tham gia giảng dạy tại Khoa Sân khấu, Điện ảnh và Viết văn, Trường Đại học Văn hoá nghệ thuật Quân đội.
“Khi đi dạy học, tiếp xúc với các em sinh viên, tôi thấy mình trẻ trung hơn. Tôi cũng nhiệt tình truyền dạy cho các bạn trẻ những kiến thức, mong họ có chuyên môn tốt, yêu nghề đã chọn”, Quốc Trượng tâm sự.
Không chỉ thành công trong sự nghiệp, NSND Quốc Trượng cũng khiến nhiều người ngưỡng mộ bởi cuộc hôn nhân hơn 2 thập kỷ viên mãn với vợ kém 13 tuổi.
Bà xã của anh là NSƯT Lâm Thanh, hiện là Trưởng đoàn diễn 2 của nhà hát. Họ quen biết nhau khi được đài truyền hình mời tham gia vở chèo Cá mè đè cá chép. Anh đóng một vai hề trong khi Lâm Thanh vào vai nữ chính. Sau đó, cả hai cảm mến và yêu nhau.
NSND Quốc Trượng nói với phóng viên Dân trí: “Trước đó, tôi có hai lời thề: Không lấy vợ trong nghề và khi nào lên NSƯT thì mới kết hôn.
Nhưng khi gặp bà xã, tôi chỉ giữ đúng một lời thề là có danh hiệu NSƯT thì mới làm đám cưới. Tôi được phong NSƯT vào năm 2001 và cuối năm đó tôi cũng chính thức từ giã cuộc sống độc thân”.
Chia sẻ về cuộc sống hôn nhân, NSND Quốc Trượng cho hay, anh là trai quê nên không nề hà việc gì. Khi vợ bận, nam nghệ sĩ vẫn dọn dẹp nhà cửa, vào bếp nấu cơm.
Trong 25 năm gắn bó bên nhau, vợ chồng anh luôn tôn trọng, hỏi ý kiến nhau về mọi việc trong nhà, vì thế mọi thứ đều dễ chịu, êm ấm.
Khi được hỏi, trong hơn 2 thập kỷ qua, vợ chồng có từng “cơm không lành, canh chẳng ngọt”?, anh thẳng thắn cho rằng, mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh. Chỉ có điều là hai vợ chồng cùng ngành, cùng nghề cũng dễ hiểu nhau hơn.
Theo anh, chuyện nào cũng thế, dù công việc hay gia đình đều có lúc va chạm, nhưng mỗi người nhịn một chút.
Về cuộc sống hiện tại, sau nghỉ hưu, Quốc Trượng có nhiều thời gian hơn cho gia đình. Lúc rảnh rỗi nam nghệ sĩ xem tivi, chăm cây cối, làm thơ. Thi thoảng, anh cũng vào bếp nấu ăn cho vợ, con.
Nam nghệ sĩ ở tuổi 60 (Ảnh: Nguyễn Hà Nam).
NSND Thanh Ngoan
Thanh Ngoan sinh năm 1966 tại Thái Bình (nay thuộc Hưng Yên). Lớn lên trong gia đình có truyền thống nghệ thuật, chị sớm tiếp xúc với chèo từ nhỏ và nhanh chóng bộc lộ năng khiếu.
Mới 9 tuổi, Thanh Ngoan đã được coi là “thần đồng” của làng chèo, thường xuyên tham gia biểu diễn trong và ngoài tỉnh. Năm 13 tuổi, chị được trao danh hiệu Thanh thiếu niên xuất sắc của địa phương và trúng tuyển vào Nhà hát Chèo Việt Nam, chính thức bước vào con đường nghệ thuật chuyên nghiệp.
Năm 1983, NSND Thanh Ngoan tốt nghiệp khóa đào tạo ở Nhà hát và ở lại làm việc. Chị là nghệ sĩ làm việc ở Nhà hát hơn 40 năm mà không chuyển công tác lần nào.
Trong suốt 44 năm gắn bó với Nhà hát Chèo Việt Nam, Thanh Ngoan đảm nhiệm nhiều dạng vai, từ vai không thoại đến các vai đào thương, đào lệch kinh điển.
Vai diễn đầu tiên của chị trên sân khấu chuyên nghiệp là Đào Huế (vở Chu Mãi Thuần), tiếp đó là bà Sùng (vở Quan Âm Thị Kính). Một trong những vai diễn khiến chị tâm đắc nhất là Hoạn Thư trong vở Thúy Kiều – vai chị bắt đầu thể hiện từ năm 1990 và “thuộc từng chữ đến bây giờ”…
Song song với biểu diễn trên sân khấu, Thanh Ngoan còn được khán giả biết đến rộng rãi qua các sản phẩm ghi âm. Năm 1985, ngay sau khi tốt nghiệp, chị được thầy Mạnh Tuấn mời tham gia đĩa Hề đố đá; giai đoạn 1987–1988, chị tiếp tục thực hiện một số đĩa tấu hài riêng và tạo được tiếng vang.
Trong sự nghiệp, Thanh Ngoan giành nhiều giải thưởng uy tín: Giọng hát chèo hay, tổ chức tại Thái Bình (cũ) (1981), Hội diễn sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc tại Nam Định (1988), Diễn viên xuất sắc của sân khấu chèo Hà Nội (1991), Các trích đoạn chèo tuồng hay tại Ninh Bình (1993), Hội diễn sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc (1995)…
Năm 1994, chị được Tạp chí Sân khấu bình chọn là Ngôi sao sân khấu. Năm 2000 nhận Giải thưởng Sao đỏ của Hội liên hiệp Thanh niên Việt Nam, đến năm 2016, chị nhận bằng khen của Thủ tướng Chính phủ.
Thanh Ngoan được phong tặng danh hiệu NSƯT năm 2001 và NSND năm 2019; cùng năm này, chị được trao danh hiệu Gương mặt Phụ nữ Việt Nam tiêu biểu. Ba năm sau, chị bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ Nghệ thuật học.
Trong công tác quản lý và đào tạo, năm 2012, Thanh Ngoan được bổ nhiệm làm Giám đốc Nhà hát Chèo Việt Nam. Năm 2022, chị nghỉ hưu và dành nhiều thời gian cho hoạt động giảng dạy.
Đến năm 2025, chị tiếp tục được bổ nhiệm giữ chức Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Nghệ thuật Biểu diễn Truyền thống Việt Nam.
Chia sẻ với phóng viên Dân trí, NSND Thanh Ngoan cho biết, năm 2022 chị về hưu nhưng không thấy hụt hẫng vì rất bận.
“Tôi bận hơn lúc đi làm vì ngày trước do công việc ở Nhà hát nên tôi không nhận lời làm các dự án bên ngoài. Cũng may là Tổ thương nên tôi luôn thấy mình nhiều năng lượng. Ngoài việc hướng dẫn, đào tạo thế hệ trẻ, tôi vẫn truyền dạy và phát triển hát văn, hát xẩm, ca trù… rồi làm đề án cho các nơi”, Thanh Ngoan nói.
Nữ nghệ sĩ tâm sự rằng, nhận nhiệm vụ mới, chị không áp lực bởi đã có nhiều kinh nghiệm trong công tác quản lý.
Về đời tư, sau cuộc hôn nhân đầu tiên và có 1 con trai, NSND Thanh Ngoan tìm thấy hạnh phúc mới bên người chồng kém 7 tuổi, làm trong ngành xây dựng.
Anh luôn là điểm tựa thầm lặng, hiểu và sẻ chia với vợ. Cặp đôi không có con chung nhưng cuộc sống luôn có sự đồng hành và tràn ngập hạnh phúc.
Nguồn: https://dantri.com.vn/giai-tri/hai-nsnd-tuoi-binh-ngo-su-nghiep-thanh-cong-hon-nhan-vien-man-20260227085952139.htm

