Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, Hà Nội và các tỉnh miền Bắc bước vào giai đoạn thời tiết đặc trưng nhất trong năm: mùa nồm ẩm.
Không khí mang theo lượng ẩm khổng lồ, độ ẩm thường xuyên duy trì ở mức 80-95%, kèm mưa phùn rải rác và nền nhiệt dao động 18-26 độ C. Tường nhà “đổ mồ hôi”, sàn trơn trượt, chăn màn luôn ẩm rít… là những hình ảnh quen thuộc mà người dân các tỉnh miền Bắc phải chịu đựng trong những ngày này.
Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp, cho biết, những phiền toái trong sinh hoạt do nồm ẩm gây ra chỉ là phần nhỏ. Điều đáng lo ngại hơn là tác động âm thầm mà nồm ẩm gây ra với sức khỏe, đặc biệt với những người vốn đã có sức đề kháng kém hoặc đang mang bệnh nền.
Nồm ẩm ở miền Bắc diễn ra trong giai đoạn từ cuối tháng 2 và kéo dài đến tháng 4 (Ảnh: Hữu Nghị).
Thời tiết nồm ẩm ảnh hưởng đến sức khỏe như thế nào?
Nhiều người lầm tưởng rằng thời tiết nồm ẩm chỉ đơn giản là… ẩm. Nhưng theo bác sĩ Hoàng, cơ chế tác động của loại thời tiết này lên cơ thể phức tạp hơn thế nhiều.
Thứ nhất, độ ẩm cao tạo điều kiện lý tưởng cho nấm mốc và mạt bụi phát triển trong nhà, đặc biệt ở những không gian thiếu thông khí. Khi con người hít phải các tác nhân này, niêm mạc đường hô hấp từ mũi, họng đến phế quản dễ bị phù nề, tăng tiết dịch và kích thích phản xạ ho. Người có cơ địa dị ứng hoặc hen suyễn mãn tính sẽ cảm nhận rõ rệt nhất điều này.
Thứ hai, vì trời mưa phùn và lạnh, thói quen tự nhiên của nhiều gia đình là đóng kín cửa. Điều này vô tình biến không gian sống thành môi trường bí bách, thuận lợi cho các bệnh hô hấp lây lan từ người này sang người khác.
Một yếu tố cộng hưởng nữa không thể bỏ qua là không khí ô nhiễm, bụi mịn và các khí kích ứng đường thở. Khi kết hợp với nấm mốc trong nhà, đường hô hấp phải chịu đựng một “gánh nặng kép”.
“Nhiều người thậm chí nhận ra rằng triệu chứng của mình như ngạt mũi, rát họng thuyên giảm khi ra ngoài thoáng khí, nhưng lại bùng phát ngay khi về nhà. Đó chính là dấu hiệu cho thấy không gian trong nhà đang là nguồn gây bệnh”, bác sĩ Hoàng lưu ý.
Ngoài ra, sự chênh lệch nhiệt độ lớn giữa sáng sớm, buổi trưa và đêm muộn khiến cơ thể phải liên tục thích nghi. Điều này gây mệt mỏi tích lũy, giảm chất lượng giấc ngủ và làm suy giảm sức đề kháng một cách từ từ nhưng đáng kể.
Làm sao để phòng bệnh mùa nồm?
Theo bác sĩ Hoàng, thay vì chờ đến khi bệnh mới xử lý, chủ động phòng ngừa từ sớm là cách tiếp cận khôn ngoan nhất trong mùa nồm.
Kiểm soát độ ẩm trong không gian sống
Đây là biện pháp cốt lõi và quan trọng nhất. Nên sử dụng máy hút ẩm chuyên dụng để duy trì độ ẩm trong nhà ở mức lý tưởng từ 40-60%. Chế độ “dry” của điều hòa có thể hỗ trợ phần nào nhưng không ổn định bằng máy hút ẩm. Cần vệ sinh định kỳ điều hòa và máy lọc không khí, đồng thời xử lý dứt điểm các vết nấm mốc trên tường.
Vệ sinh không gian và đồ vật trong nhà
Chăn màn, quần áo, đồ chơi trẻ em nên được sấy khô hoặc là nóng trước khi dùng, không nên phơi trong phòng kín vì chúng sẽ không khô hoàn toàn và tích tụ thêm ẩm mốc. Hạn chế để rác thải ẩm ướt trong nhà lâu ngày.
Thông khí hợp lý
Nhiều người ngại mở cửa vì sợ ẩm vào nhà, nhưng đây lại là sai lầm. Cần thông khí định kỳ vào những thời điểm thời tiết khô ráo hơn trong ngày để giải phóng CO2 và các tác nhân kích ứng tích tụ trong phòng.
Bác sĩ Hoàng cũng lưu ý, giữ ấm cơ thể cần song hành với thông khí đúng cách, chứ không phải thay thế nó.
Dinh dưỡng và lối sống
Người dân nên ưu tiên các món ăn ấm, dễ tiêu, bổ sung đủ đạm và vitamin từ rau xanh, trái cây, trứng, cá; tăng cường vận động thể chất, đặc biệt tranh thủ những lúc trời khô ráo để ra ngoài hít thở không khí tự nhiên.
Ngoài ra, vệ sinh tay và bề mặt tiếp xúc thường xuyên cũng là thói quen đơn giản nhưng có hiệu quả phòng bệnh cao.
Bên cạnh đó, mọi người có thể tiêm thêm vaccine cúm mùa và vaccine phế cầu để bảo vệ sức khỏe, đặc biệt cho trẻ em và người cao tuổi. Đây là biện pháp chủ động với chi phí thấp nhưng mang lại hiệu quả phòng bệnh rõ ràng.
Mọi thành viên trong gia đình, đặc biệt là những nhà có người cao tuổi, cần thuộc lòng quy tắc F.A.S.T để nhận diện đột quỵ: F – Face (Mặt lệch, méo); A – Arm (Tay yếu, không giơ lên được); S – Speech (Nói khó, giọng lơ lớ); T – Time (Thời gian vàng, gọi cấp cứu ngay lập tức)
Ngoài ra, người dân tuyệt đối không tự ý bôi thuốc chứa corticoid khi gặp các vấn đề da liễu khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Corticoid có thể che mờ triệu chứng và làm nặng thêm tình trạng nhiễm trùng.
Nguồn: https://dantri.com.vn/suc-khoe/nha-do-mo-hoi-mua-nom-va-he-luy-suc-khoe-it-ai-ngo-toi-20260226213432041.htm

