Khói bốc lên sau các cuộc tấn công của Pakistan vào Kabul, Afghanistan hôm 27/2 (Ảnh: Reuters).
Sau cuộc tấn công của Afghanistan nhằm vào lực lượng biên phòng Pakistan, Islamabad đã đáp trả bằng các đòn tấn công trên không và trên bộ, nhắm vào các chốt quân sự, sở chỉ huy và kho đạn của Taliban dọc biên giới. Cả hai bên đều ghi nhận tổn thất nặng nề, khiến Bộ trưởng Quốc phòng Pakistan nhận định tình hình hiện nay tương đương một “cuộc chiến công khai”.
Quan hệ giữa Pakistan và Afghanistan đã xuống dốc nghiêm trọng trong những tháng gần đây. Các cửa khẩu biên giới trên bộ gần như bị đóng cửa kể từ cuộc giao tranh đẫm máu hồi tháng 10/2025, khiến hơn 70 người thiệt mạng.
Mặc dù các cuộc đàm phán do Thổ Nhĩ Kỳ, Qatar và Saudi Arabia làm trung gian đã giúp thiết lập một lệnh ngừng bắn mong manh, đây vẫn là cuộc giao tranh tồi tệ nhất giữa hai nước kể từ khi Taliban lên nắm quyền ở Afghanistan vào năm 2021.
Nguồn cơn căng thẳng
Ban đầu, Pakistan từng hoan nghênh Taliban trở lại nắm quyền vào năm 2021. Tuy nhiên, Islamabad nhanh chóng nhận ra Taliban không hợp tác như kỳ vọng. Pakistan cáo buộc lãnh đạo và nhiều thành viên của nhóm Tehreek-e-Taliban Pakistan (TTP) đóng quân ở Afghanistan. Tình trạng bạo lực đã gia tăng đáng kể từ năm 2022, với các cuộc tấn công mạnh mẽ của TTP và nhóm Baloch.
Pakistan cho rằng lệnh ngừng bắn trước đó không thể kéo dài do các cuộc tấn công tiếp diễn từ phía Afghanistan nhằm vào lãnh thổ nước này. Ngược lại, Kabul nhiều lần phủ nhận việc cho phép các phần tử khủng bố sử dụng lãnh thổ Afghanistan để tiến hành các cuộc tấn công ở Pakistan.
Ngay cả khi thỏa thuận ngừng bắn mong manh vẫn được duy trì, đã có những cuộc đụng độ và đóng cửa biên giới liên tục, làm gián đoạn thương mại và đi lại. Chính quyền Taliban tại Afghanistan cũng cáo buộc Pakistan “chứa chấp” các tay súng của tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS), điều mà Islamabad phủ nhận.
Không quân Pakistan ném bom thủ đô Kabul của Afghanistan (Video: RT).
Điều gì kích động cuộc tấn công hôm 21/2?
Một ngày trước các cuộc tấn công, các nguồn tin an ninh Pakistan cho biết họ có “bằng chứng không thể chối cãi” rằng các phần tử khủng bố đang sử dụng lãnh thổ Afghanistan để tấn công Pakistan.
Theo các nguồn tin này, kể từ cuối năm 2024, đã có ít nhất 7 vụ tấn công được lên kế hoạch hoặc thực hiện thành công có liên hệ với Afghanistan. Một vụ tấn công tuần trước tại quận Bajaur khiến 11 nhân viên an ninh và 2 dân thường thiệt mạng được cho là do một công dân Afghanistan thực hiện. TTP đã thừa nhận tiến hành cuộc tấn công này.
TTP, được thành lập năm 2007, từng tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào chợ, nhà thờ Hồi giáo, sân bay, căn cứ quân sự và đồn cảnh sát. Nhóm này từng kiểm soát lãnh thổ dọc biên giới Afghanistan và mở rộng vào sâu bên trong Pakistan. TPP cũng từng chiến đấu cùng lực lượng Taliban ở Afghanistan chống lại lực lượng do Mỹ dẫn đầu và hỗ trợ các tay súng Afghanistan tại Pakistan.
Islamabad đã mở nhiều chiến dịch quân sự nhằm vào TTP trên lãnh thổ Pakistan, nhưng không đạt hiệu quả lâu dài. Ngược lại, chính quyền Taliban ở Afghanistan được cho là cung cấp một số hỗ trợ mạnh mẽ cho Taliban Pakistan.
Amin Saikal, một nghiên cứu viên cao cấp tại Đại học Công nghệ Nanyang, nhận định: “Tất cả bằng chứng cho thấy chính quyền Taliban ở Afghanistan đã ủng hộ Taliban Pakistan và cho phép họ cư trú bên trong Afghanistan, nhưng đồng thời họ cũng được Al-Qaeda hỗ trợ. Trừ khi chính quyền Taliban ở Afghanistan thực sự từ bỏ sự hỗ trợ cho Taliban Pakistan, cuộc xung đột này có khả năng sẽ tiếp diễn và thậm chí có thể leo thang”.
Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?
Pakistan nhiều khả năng sẽ tăng cường chiến dịch quân sự, trong khi phía Kabul có thể đáp trả bằng các cuộc tập kích vào các chốt biên giới và đẩy mạnh các đòn tấn công du kích xuyên biên giới.
Mặc dù có sự chênh lệch lớn về năng lực quân sự (Pakistan có hơn 600.000 binh sĩ tại ngũ và vũ khí hạt nhân, trong khi Taliban có khoảng 172.000 quân và ít máy bay), tình hình vẫn rất phức tạp.
Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar có thể sẽ lại cố gắng làm trung gian hòa giải, nhưng Tiến sĩ Saikal cho rằng thỏa thuận ngừng bắn sẽ không hiệu quả cho đến khi chính quyền Taliban ở Afghanistan từ bỏ sự ủng hộ đối với Taliban Pakistan. Điều này khó xảy ra vì Taliban ở Afghanistan lo ngại rằng nếu họ từ bỏ sự ủng hộ đối với Taliban Pakistan, những thành viên đó có thể gia nhập ISK (nhánh của tổ chức Nhà nước Hồi giáo Khorasan).
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/vi-sao-afghanistan-va-pakistan-bung-no-giao-tranh-moi-20260227211023874.htm
