Lạ lùng những phiên chợ ‘không giống ai’ ở TPHCM

Chợ “kết tóc se duyên” hơn nửa thế kỷ

“Phố cưới hỏi – trầu cau Chợ Lớn” dọc tuyến đường Lê Quang Sung (đoạn từ Ngô Nhân Tịnh đến Nguyễn Thị Nhỏ, phường Bình Tây, TPHCM ) có dãy sạp trầu cau. Phiên chợ này đã tồn tại hơn nửa thế kỷ, các tiểu thương mở bán từ sáng sớm đến khuya để phục vụ nhu cầu cưới hỏi, giỗ chạp, lễ chùa của người dân thành phố.

Điều đặc biệt là nhiều sạp đã truyền nghề qua nhiều thế hệ, có gia đình tới bốn đời nối tiếp buôn bán. Chợ gần như không nghỉ ngày nào, kể cả lễ Tết ; nhiều người bán đến tận chiều 30 tháng Chạp. Những buồng cau xanh mướt, lá trầu tươi được trang trí bắt mắt tạo nên khung cảnh rực rỡ.

Trước đây cau chủ yếu lấy từ vùng Bà Điểm (huyện Hóc Môn cũ), nay nguồn tại chỗ ít dần nên tiểu thương nhập thêm từ miền Tây, miền Trung. Cau được bán lẻ từng chục hoặc bán nguyên buồng; trái đẹp dùng trang trí sính lễ, trái nhỏ thì tách bán. Ngoài trầu cau tươi, nhiều sạp còn bán cau khô, lá thuốc, vôi ăn trầu và sẵn sàng têm trầu cho khách.

Không chỉ là nơi buôn bán, khu phố này còn gợi nhớ một nét văn hóa truyền thống vẫn được gìn giữ giữa nhịp sống hiện đại.

Chợ cá cảnh “âm phủ” chỉ họp ba tiếng/ngày

Giới chơi cá cảnh hầu như ai cũng biết khu chợ Lưu Xuân Tín (phường Chợ Lớn). Chợ chỉ họp khoảng ba tiếng đồng hồ/ngày, nhộn nhịp nhất từ 3 đến 6 giờ sáng rồi nhanh chóng tan như chưa từng tồn tại, trả lại con đường cho dòng xe qua lại.

Khi trời còn chưa sáng, hàng trăm bọc cá đã được bơm oxy sẵn, xếp kín mặt đường. Các loại cá như bảy màu, tiger, full gold, full red guppy, betta, cá dĩa, ba đuôi… có giá khoảng 200.000 – 300.000 đồng mỗi bọc (50–60 con); thậm chí có cả cá giá trị cao như Koi hay La Hán. Khách hàng đa số là nam giới cầm đèn pin soi từng bọc để lựa và trả giá.

Theo người bán, chợ xuất hiện trước năm 1975 khi một số thương nhân tự phát tụ họp mua bán cá cảnh . Từ vài người ban đầu, dần dần hình thành khu chợ tấp nập, trở thành đầu mối giao dịch lớn, tập hợp cá từ nhiều nơi như Tây Ninh, Vĩnh Long và các vùng ngoại thành rồi phân phối đi khắp nơi.

Chợ “đàn ông” bên hông trung tâm thương mại

Ẩn mình bên hông Thuận Kiều Plaza (phường Chợ Lớn) là khu chợ đặc biệt chuyên bán côn trùng làm thức ăn cho chim, cá cảnh. Người mua gần như toàn nam giới nên dân quanh vùng gọi vui là “chợ đàn ông”.

Từ sáng sớm, các thùng xốp đã đầy sâu non, dế lửa, châu chấu, giun đất, thằn lằn… khiến người yếu vía chỉ nhìn cũng rùng mình. Người bán chủ yếu từ các huyện ngoại thành như Hóc Môn, Củ Chi hoặc từ Tây Ninh mang hàng lên. Có người đi bắt ngoài đồng, có người lấy từ đầu mối, nhưng tất cả đều chung đặc điểm: bán suốt 365 ngày gần như không nghỉ.

Phiên chợ “mỗi năm một lần”

Tại khu Ngã ba Ông Tạ – đoạn giao giữa Cách Mạng Tháng Tám và Phạm Văn Hai (phường Tân Sơn Nhất) cứ đến rằm tháng Chạp lại xuất hiện chợ lá dong xanh mướt. Đây là phiên chợ chỉ họp một lần trong năm, kéo dài đến sát 29 – 30 Tết. Chợ đã tồn tại hơn nửa thế kỷ, phục vụ nhu cầu gói bánh chưng, bánh tét.

Hiện chợ chỉ còn vài sạp, chủ yếu bán sỉ cho lò bánh và doanh nghiệp. Tiểu thương chợ phần lớn đều gắn bó lâu năm, ở nhiều địa phương nhưng cứ đến gần Tết lại đến Sài thành bán lá. Lá dong được chở từ Đồng Nai, Lâm Đồng; lá chuối từ miền Tây, vận chuyển trong ngày để giữ độ tươi. Ngoài ra còn đủ dây lạt, khuôn gói bánh. Tất cả tạo thành không khí Tết rộn ràng ngay giữa phố.

Mỗi dịp cận Tết, trên đường Hải Thượng Lãn Ông (phường Chợ Lớn) lại xuất hiện chợ pháo kéo dài khoảng 300 m với hơn 30 quầy. Các loại pháo sáng, pháo bông, pháo giấy… được bán với giá khoảng 120.000–160.000 đồng, phục vụ lễ cưới, sinh nhật và dịp lễ hội. Theo quan niệm dân gian, tiếng pháo mang lại may mắn nên những ngày cuối năm nơi đây luôn tấp nập khách.

Giữa nhịp sống hiện đại của TPHCM, những phiên chợ lạ lùng ấy vẫn tồn tại như những mảnh ký ức sống động. Không ồn ào quảng bá, không hào nhoáng, nhưng chính nét riêng độc đáo đã khiến chúng trở thành điểm nhấn thú vị của đời sống đô thị.