Nhóm lao động tưởng “lép vế” nay giữ vai trò quan trọng cho ngành dịch vụ thay người trẻ

Làm việc với cường độ kéo dài tới 14 tiếng mỗi ngày

Tại nhiều thành phố, một bộ phận nhà hàng và cơ sở dịch vụ ăn uống hiện đang vận hành với sự tham gia đáng kể của lực lượng lao động là phụ nữ trung niên – nhóm lao động ít được ưu tiên trước đây. Họ đảm nhiệm phần lớn các khâu bên trong bếp như: rửa bát, sơ chế thực phẩm, lau dọn, chuẩn bị nguyên liệu và hỗ trợ phục vụ,.. Thu nhập phổ biến khoảng 2.000 NDT/tháng (hơn 7,6 triệu đồng), tương ứng với thời gian làm việc trung bình kéo dài tới 14 tiếng mỗi ngày.

Trước đây, vị trí phục vụ tại nhà hàng chủ yếu do lao động trẻ đảm nhiệm. Ngoại hình ưa nhìn cùng tác phong nhanh nhẹn giúp họ tạo dựng hình ảnh chuyên nghiệp, góp phần thu hút khách hàng. Tuy nhiên, khi các lĩnh vực như giao đồ ăn, vận chuyển và chuyển phát nhanh phát triển mạnh cùng mức thu nhập hấp dẫn, thời gian làm việc linh hoạt khiến nhiều người trẻ đã rời môi trường nhà hàng để tìm kiếm cơ hội mới.

Sự dịch chuyển này tạo ra khoảng trống nhân sự kéo dài trong ngành dịch vụ ăn uống. Từ nhà hàng quy mô nhỏ đến khách sạn lớn hơn đều đối mặt với tình trạng thiếu lao động. Trong bối cảnh đó, phụ nữ trung niên từ nông thôn trở thành nguồn lực bổ sung quan trọng, sẵn sàng đảm nhận công việc dài giờ để có được khoản thu nhập ổn định lo cho gia đình.

Từ phía chủ cơ sở kinh doanh, nhóm lao động này đáp ứng yêu cầu về tính ổn định và chi phí nhân công. Mức lương 2.000 NDT/tháng thấp hơn đáng kể so với mặt bằng trước đây khi tuyển lao động trẻ, giúp giảm áp lực chi phí trong bối cảnh vận hành ngày càng tốn kém.

Theo thời gian, phụ nữ trung niên không còn là giải pháp tạm thời mà đã trở thành lực lượng quan trọng tại nhiều nhà hàng, đặc biệt ở những khâu thầm lặng nhưng quyết định trực tiếp đến chất lượng phục vụ và sự duy trì hoạt động thường nhật.

Áp lực phía sau gian bếp và quầy phục vụ

Phần lớn phụ nữ trung niên được phân công làm việc tại khu vực bếp, phụ trách rửa bát, sơ chế nguyên liệu, thu dọn sau giờ cao điểm và vệ sinh toàn bộ không gian nấu nướng. Công việc lặp lại liên tục trong môi trường ẩm nóng, nhiều dầu mỡ và luôn chịu áp lực tiến độ.

Vào mùa đông, nhiều người phải ngâm tay trong nước lạnh từ 7–8 tiếng mỗi ngày để làm sạch bát đĩa và dụng cụ. Việc tiếp xúc thường xuyên với nước và hóa chất tẩy rửa khiến da tay nứt nẻ, thậm chí rớm máu. Tư thế cúi người trong nhiều giờ liên tục cũng dẫn đến đau lưng và mỏi cơ kéo dài.

Một số lao động được phân công tại khu vực phục vụ bàn, đảm nhận việc mang món, dọn bàn, rót nước và xử lý yêu cầu phát sinh. Môi trường dịch vụ đòi hỏi tốc độ và độ chính xác cao, khiến áp lực luôn duy trì ở mức lớn. Những sự cố như phục vụ chậm hoặc làm đổ thức ăn có thể dẫn đến khiếu nại từ khách hàng, đặt người lao động vào tình huống phải xử lý áp lực trực tiếp trong ca làm việc.

Điều kiện sinh hoạt của nhóm lao động này tương đối hạn chế. Nhiều người ở trong phòng tập thể rộng khoảng 10m² nhưng có tới 7–8 người cùng sinh hoạt. Không gian sinh hoạt đơn sơ, thường không được trang bị hệ thống sưởi, phòng tắm riêng hay điều hòa mà chỉ đáp ứng ở mức tối thiểu nhu cầu nghỉ ngơi sau ca làm việc kéo dài.

Phía sau mỗi lao động là trách nhiệm tài chính của cả gia đình. Không ít người có chồng làm việc xa nhà với thu nhập thấp hoặc phải chăm lo cho cha mẹ già và con đang đi học. Khoản thu hơn 7,6 triệu đồng mỗi tháng trở thành nguồn chi chính cho học phí, thuốc men và sinh hoạt phí.

Trường hợp bà Trương (48 tuổi) cho thấy sự khó khăn của nhiều người lao động. Chồng bà làm việc xa nhà với thu nhập bấp bênh, mẹ chồng đau ốm, con gái đang học trung học. Gánh nặng chi tiêu gần như đặt lên vai bà. Ban ngày bà làm việc tại nhà hàng, ban đêm tiếp tục rửa bát ở chợ đêm để tăng thu nhập, nhiều hôm trở về phòng trọ khi trời gần sáng. Cường độ lao động kéo dài khiến sức khỏe suy giảm, bà thường xuyên cảm lạnh và đau nhức. Tuy nhiên, mỗi ngày nghỉ đồng nghĩa với việc giảm thu nhập khiến gia đình khó xoay sở.

Trong khí túc xá tập thể, điện thoại là phương tiện giúp người lao động duy trì liên lạc với gia đình. Sau giờ làm, nhiều người tranh thủ gọi về hỏi thăm cha mẹ và nhắc nhở con cái. Động lực làm việc mỗi ngày của họ gắn trực tiếp với mục tiêu cải thiện điều kiện sống cho gia đình.

Nguồn toutiao