Eo biển Hormuz (Ảnh: AFP).
Truyền thông nhà nước Iran đưa tin, chỉ huy Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố Eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới, đã bị đóng và Iran sẽ bắn bất kỳ con tàu nào tìm cách đi qua.
“Eo biển (Hormuz) đã bị đóng. Nếu bất kỳ ai cố gắng đi qua, các anh hùng của IRGC và hải quân chính quy sẽ thiêu rụi những con tàu đó”, Ebrahim Jabari, cố vấn cấp cao của Tổng tư lệnh lực lượng này, phát biểu hôm 2/3.
Đây là cảnh báo cứng rắn nhất của Tehran kể từ khi nước này tuyên bố đóng tuyến đường chiến lược này hôm 28/2, một động thái có thể làm gián đoạn khoảng 1/5 lưu lượng dầu toàn cầu và đẩy giá năng lượng tăng vọt.
Eo biển Hormuz đóng vai trò chiến lược đối với hoạt động vận chuyển dầu mỏ thế giới (Ảnh: NASA).
Eo biển Hormuz là một trong những huyết mạch quan trọng nhất của thương mại toàn cầu. Khoảng 20% tổng nguồn cung dầu mỏ và khoảng 20% lượng khí đốt vận chuyển bằng đường biển trên thế giới đi qua tuyến đường này.
Eo biển nằm giữa Oman và Iran. Nó nối Vịnh Ba Tư ở phía bắc với Vịnh Oman ở phía nam và tiếp ra Biển Ả rập. Tại điểm hẹp nhất, eo biển rộng khoảng 33km, trong khi mỗi luồng hàng hải theo hai chiều chỉ rộng khoảng 3km.
Vị trí này khiến Hormuz trở thành một “điểm nghẽn” chiến lược đối với các chuyến hàng dầu từ các nước thuộc OPEC tới khách hàng ở châu Á. Các lựa chọn để tránh đi qua eo biển này là rất hạn chế.
Eo biển Hormuz là tuyến xuất khẩu dầu mỏ then chốt của thế giới, kết nối các nhà sản xuất dầu lớn nhất Vùng Vịnh như Ả rập Xê út, Iran, Iraq và Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE) với Vịnh Oman và Biển Ả rập.
Trong nhiều năm, Tehran đã cảnh báo rằng họ có thể đóng Eo biển Hormuz để đáp trả bất kỳ hành động quân sự nào nhằm vào mình, nhưng vẫn chưa từng thực hiện một lệnh phong tỏa kéo dài đối với tuyến hàng hải này.
Tuy nhiên, theo các nhà quan sát, lần này Iran đã đáp trả quyết liệt và trên diện rộng hơn nhiều so với các lần đối đầu trước đây, đánh dấu sự mở rộng mang tính cấu trúc của xung đột, vượt ra ngoài các đòn tấn công mang tính biểu tượng hoặc giới hạn.
Tamsin Hunt, chuyên gia phân tích cấp cao tại công ty tư vấn tình báo và an ninh mạng toàn cầu S-RM, cho rằng: “Việc đóng hoàn toàn eo biển sẽ gây thiệt hại nghiêm trọng cho chính nền kinh tế Iran, vì điều đó đồng nghĩa với việc ngừng toàn bộ xuất khẩu dầu và các mặt hàng khác của nước này. Iran chỉ đóng eo biển như biện pháp cuối cùng nếu họ cảm thấy sự tồn vong cốt lõi của mình bị đe dọa”.
Ít nhất 150 tàu chở dầu vận chuyển dầu thô, khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và các sản phẩm dầu mỏ đã thả neo tại vùng biển quốc tế ở khu vực Vịnh phía sau Eo biển Hormuz vào hôm 1/3. Nếu tình trạng đình trệ này tiếp diễn, có thể khiến tới 15 triệu thùng dầu thô mỗi ngày không thể tới được các điểm đến.
Trong kịch bản xấu nhất, các chuyên gia cho rằng giá dầu có thể tăng vọt từ khoảng 67 USD/thùng lên 100 USD/thùng. Điều này sẽ gây áp lực lớn đối với nhiều nền kinh tế phát triển, bao gồm cả Mỹ, vốn đang gặp khó khăn trong việc giảm bớt tác động của lạm phát đối với tăng trưởng và năng suất. Hệ quả là các hộ gia đình tiếp tục phải đối mặt với cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/iran-dong-eo-bien-hormuz-doa-ban-bat-cu-tau-nao-di-qua-20260303042704254.htm
