Ngày 2/3, thị trường năng lượng toàn cầu rúng động khi Reuters dẫn nguồn tin cho biết QatarEnergy – “gã khổng lồ” dầu khí Trung Đông – tuyên bố ngừng sản xuất các sản phẩm liên quan đến khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG). Động thái này diễn ra chỉ một ngày sau khi chính phủ Qatar xác nhận một cơ sở của hãng bị thiết bị bay không người lái từ Iran tấn công.
Quyết định của QatarEnergy mang tính bước ngoặt đối với an ninh năng lượng toàn cầu. Quốc gia này hiện là nhà xuất khẩu LNG lớn thứ hai thế giới (sau Mỹ), nắm giữ 20% nguồn cung toàn cầu. Đáng chú ý, việc ngừng khai thác sẽ giáng đòn mạnh vào thị trường châu Á – khu vực đang chiếm tới 82% tệp khách hàng của hãng.
Cùng thời điểm, tại Israel, chính phủ đã yêu cầu tập đoàn Chevron tạm thời đóng cửa mỏ khí đốt khổng lồ Leviathan. Dù Chevron khẳng định các cơ sở vẫn an toàn, sự thận trọng này đã kéo theo việc hãng Energean cũng phải dừng hoạt động tàu khai thác tại các mỏ khí quy mô nhỏ hơn.
Khói bốc lên tại nhà máy lọc dầu Ras Tanura (Saudi Arabia) ngày 2/3. (Ảnh: Reuters)
Không chỉ khí đốt, chuỗi cung ứng dầu thô cũng đang đối mặt với nguy cơ đứt gãy diện rộng khi hàng loạt cơ sở trọng yếu rơi vào tầm ngắm quân sự.
Saudi Arabia: Ngày 2/3, nhà máy lọc dầu lớn nhất nước này là Ras Tanura (công suất 550.000 thùng/ngày) đã phải đóng cửa sau một cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái. Nằm trong tổ hợp năng lượng ven biển, đây là cảng xuất khẩu dầu thô mang tính sống còn của Riyadh.
Iran: Hôm 28/2, nhiều vụ nổ lớn đã làm rung chuyển đảo Kharg – “trái tim” xử lý tới 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran. Với tư cách là nhà sản xuất lớn thứ ba OPEC (đóng góp 4,5% nguồn cung toàn cầu, tương đương 3,3 triệu thùng dầu thô/ngày), bất kỳ thiệt hại nào tại Kharg cũng có thể tạo ra lỗ hổng lớn trên thị trường.
Iraq: Tại khu tự trị người Kurd, các doanh nghiệp như DNO, Gulf Keystone Petroleum, Dana Gas và HKN Energy đã đồng loạt tạm dừng khai thác. Tháng trước, khu vực này vẫn duy trì xuất khẩu khoảng 200.000 thùng/ngày qua đường ống đến cảng Ceyhan (Thổ Nhĩ Kỳ).
Sự đình trệ đồng loạt của các “ông lớn” năng lượng đã ngay lập tức phản ánh lên bảng điện tử. Trong phiên giao dịch ngày 2/3, giá dầu thô Brent có thời điểm tăng vọt 13%, vượt ngưỡng 82 USD/thùng – mức cao nhất kể từ tháng 1/2025.
Giới phân tích nhận định, đà tăng giá không chỉ đến từ việc các mỏ đóng cửa, mà còn do rủi ro vận tải. Bước sang ngày thứ ba của cuộc chiến, hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển 20% nguồn cung dầu toàn cầu – gần như tê liệt.
Bình luận về tình hình hiện tại, ông Torbjorn Soltvedt, nhà phân tích tại hãng tư vấn Verisk Maplecroft, cảnh báo: “Cuộc tấn công vào nhà máy Ras Tanura đánh dấu một bước leo thang đáng kể. Cơ sở hạ tầng năng lượng của toàn bộ Vùng Vịnh giờ đây đã chính thức trở thành mục tiêu quân sự”.
Nguồn: https://dantri.com.vn/kinh-doanh/loat-ong-lon-trung-dong-ngung-khai-thac-gia-dau-brent-vuot-82-usdthung-20260303092311407.htm
