Chứng khoán đang trong tâm thế ‘giảm thiểu rủi ro’

VN-Index lao dốc trong phiên sáng 2/3, có lúc mất 36 điểm. Chỉ số sau đó thu hẹp biên độ giảm và trở lại sắc xanh. Tuy nhiên, diễn biến này không kéo dài lâu trước áp lực bán tháo cuối phiên. VN-Index đóng cửa tại 1.846 điểm, mất 34 điểm so với tham chiếu. Chỉ số đại diện cho rổ vốn hóa lớn (VN30-Index) cũng giảm đến 51 điểm, tương đương gần 2,5%. Sang phiên hôm nay, VN-Index tiếp tục giảm gần 33 điểm, còn VN30 bị “thổi bay” hơn 51 điểm khi áp lực xả hàng chưa có dấu hiệu suy yếu, đặc biệt trong rổ vốn hóa lớn.

Trong báo cáo cuối ngày hôm qua, nhiều đơn vị phân tích đều đưa ra chung một lời giải thích cho diễn biến này là do tâm lý thận trọng của nhà đầu tư khi căng thẳng ở Trung Đông leo thang. “Những biến động về địa chính trị xảy ra gần đây ở khu vực Trung Đông đã tác động tới tâm lý đầu tư trên thị trường tài chính toàn cầu, do đó thị trường chứng khoán Việt Nam cũng không tránh khỏi ảnh hưởng”, Chứng khoán Vietcombank (VCBS) nhận xét.

Không chỉ Việt Nam, chứng khoán châu Á hôm nay vừa mở cửa cũng tiếp tục chìm trong sắc đỏ. Chỉ số Nikkei 225 (Nhật Bản) hiện giảm 0,89%. Kospi Index (Hàn Quốc) mất 2,3%. S&P/ASX 200 (Australia) sụt 0,84%. Trước đó, các chỉ số này đều giảm trong phiên đầu tuần.

Về căng thẳng Trung Đông, Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cho rằng trong ngắn hạn, giá cả hàng hóa như dầu, vàng, bạc và các loại hóa chất có thể tiếp tục leo thang do bị ảnh hưởng về mặt tâm lý, gián đoạn nguồn cung và logistics. Ở góc nhìn khái quát hơn, cú sốc địa chính trị thường được truyền dẫn qua ba lớp định giá gồm: phần bù rủi ro (risk premium), kỳ vọng lạm phát và chi phí vốn, tái định giá tăng trưởng.

Trên nền tảng này, VDSC cho rằng thị trường tài sản toàn cầu phản ứng theo cơ chế phòng thủ và điều chỉnh kỳ vọng. Với dầu thô, phản ứng đầu tiên thường là tăng giá khi thị trường nâng rủi ro nguồn cung, đặc biệt khi có tin liên quan đến eo biển Hormuz, hạ tầng dầu khí hoặc rủi ro tấn công tàu thuyền. Dù khả năng đóng eo biển thấp, phí bảo hiểm hàng hải có thể tăng, ảnh hưởng đến chi phí vận tải và chuỗi cung ứng.

Vàng hưởng lợi khi bất định gia tăng do nhu cầu phòng vệ. USD thường mạnh lên ngắn hạn vì vai trò dự trữ, nhưng diễn biến tiếp theo phụ thuộc vào đánh giá kiểm soát chiến dịch và rủi ro sa lầy.

Bối cảnh quốc tế như trên tác động đến Việt Nam, theo VDSC, thông qua ba kênh chính gồm: giá dầu làm tăng lạm phát kỳ vọng; chi phí vận tải và bảo hiểm; khẩu vị rủi ro toàn cầu ảnh hưởng đến dòng vốn. Trong kịch bản cơ sở, khi leo thang nhưng chưa gián đoạn nguồn cung lớn, VN-Index có thể biến động theo tâm lý risk-off (giảm thiểu rủi ro), trong khi nhóm hưởng lợi theo giá dầu và cước có thể tương đối trội hơn thị trường.

Do đó, nhóm phân tích này khuyến nghị trong ngắn hạn, nhà đầu tư cần ưu tiên quản trị rủi ro trước kịch bản risk-off bằng cách giữ sức mua với tỷ trọng hợp lý, tránh “mua đuổi” vào nhóm đầu cơ khi kịch bản tiếp theo chưa rõ ràng, đặc biệt là các cổ phiếu hàng hóa phản ứng mạnh với xung đột.

Nếu khẩu vị rủi ro cao, nhà đầu tư có thể cân nhắc giải ngân một cách có chiến thuật vào nhóm hưởng lợi trực tiếp từ biến động chuỗi cung ứng, cước và giá dầu. Điều kiện để xuống tiền là định giá đủ rẻ và duy trì kỷ luật giao dịch.

Tuy đồng tình rằng bên bán đang chiếm lĩnh thế trận, Chứng khoán Beta (BSI) lưu ý thêm về việc thanh khoản khớp lệnh bùng nổ, tăng hơn 58% so với phiên cuối tuần, cho thấy dòng tiền không đứng ngoài mà đang vận động với cường độ mạnh. Áp lực bán gia tăng, song lực cầu hấp thụ cũng hoạt động quyết liệt. Ngoài ra, khối ngoại tranh thủ nhịp điều chỉnh để giải ngân hơn 766 tỷ đồng, phần nào cho thấy dòng vốn ngoại đang tận dụng biến động để tích lũy ở vùng giá thấp.

Nhóm phân tích BSI khuyên nhà đầu tư dài hạn có thể tận dụng các nhịp điều chỉnh để từng bước tích lũy cổ phiếu chất lượng ở vùng giá hợp lý, ưu tiên giải ngân theo từng phần. Còn nếu đặt tầm nhìn ngắn hạn, cần theo sát sự dịch chuyển của dòng tiền, hạn chế “mua đuổi” và cân nhắc chốt lời những mã đã đạt kỳ vọng. Nhóm nhà đầu tư này cũng được khuyến nghị duy trì tỷ trọng tiền mặt hợp lý.

Tất Đạt