Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei đã bị sát hại trong cuộc không kích của Mỹ và Israel hôm 282 (Ảnh: NYT).
“Bất kỳ nhà lãnh đạo nào được Iran bổ nhiệm đều trở thành mục tiêu rõ ràng cần loại bỏ”, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz tuyên bố hôm 4/3.
“Thủ tướng (Israel) và tôi đã chỉ thị cho Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) chuẩn bị và hành động bằng mọi biện pháp cần thiết để thực hiện nhiệm vụ như một phần không thể thiếu trong các mục tiêu của chiến dịch “Tiếng gầm sư tử””, ông Katz nhấn mạnh.
“Không quan trọng người đó tên gì hay ẩn náu ở đâu. Chúng tôi sẽ tiếp tục hành động với toàn bộ sức mạnh, cùng với các đối tác Mỹ, nhằm triệt phá năng lực của chính quyền (Iran) và tạo điều kiện cho người dân Iran hành động”, Bộ trưởng Quốc phòng Israel tuyên bố thêm.
Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh một hội đồng gồm các giáo sĩ cấp cao của Iran đang họp trực tuyến để bầu ra Lãnh tụ Tối cao mới sau khi cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei thiệt mạng trong các cuộc tấn công ban đầu của Mỹ và Israel vào Iran hôm 28/2.
Cả Israel và Mỹ đều tuyên bố các cuộc tấn công của họ sẽ tạo điều kiện cho người dân Iran thiết lập một chính phủ dân chủ và lập lại hòa bình cho khu vực.
Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei, 86 tuổi, đã thiệt mạng hôm 28/2 trong một cuộc không kích chung của Mỹ – Israel nhằm vào khu nhà của ông ở Tehran. Các quan chức quân sự cấp cao của Iran, bao gồm Bộ trưởng Quốc phòng, cũng thiệt mạng trong chiến dịch tập kích.
Israel và Mỹ đã chọn thời điểm tấn công trùng với một cuộc họp mà ông Khamenei đang tiến hành với các trợ lý cấp cao, một số người trong đó cũng đã thiệt mạng.
Theo quy định trong hiến pháp, Iran đã thành lập một hội đồng để đảm nhận nhiệm vụ lãnh đạo và điều hành đất nước.
Hội đồng này bao gồm tổng thống đương nhiệm của Iran, người đứng đầu ngành tư pháp và một thành viên của Hội đồng Giám hộ do Hội đồng Phân xử Lợi ích Quốc gia lựa chọn – cơ quan có nhiệm vụ tư vấn cho lãnh tụ tối cao và giải quyết tranh chấp với quốc hội.
Dù hội đồng lãnh đạo sẽ điều hành đất nước trong giai đoạn chuyển tiếp, một hội đồng gồm 88 thành viên gọi là Hội đồng Chuyên gia “trong thời gian sớm nhất có thể” phải lựa chọn một lãnh tụ tối cao mới theo luật Iran.
Hội đồng này hoàn toàn gồm các giáo sĩ Hồi giáo Shiite, được bầu cử phổ thông 8 năm một lần và các ứng viên của họ phải được Hội đồng Giám hộ, cơ quan giám sát hiến pháp của Iran, phê chuẩn.
Những cân nhắc của giới giáo sĩ về việc kế nhiệm diễn ra kín đáo, khiến khó có thể đánh giá ai là ứng viên hàng đầu.
Trước đây, người ta cho rằng Tổng thống theo đường lối cứng rắn Ebrahim Raisi có thể sẽ tiếp quản vị trí này. Tuy nhiên, ông đã thiệt mạng trong một vụ rơi trực thăng vào tháng 5/2024.
Điều đó khiến một trong những người con trai của ông Khamenei, Mojtaba, một giáo sĩ Shiite 56 tuổi, trở thành ứng viên tiềm năng, dù ông chưa từng giữ chức vụ chính phủ nào.
Tuy nhiên, việc chuyển giao quyền lực từ cha sang con trong trường hợp Lãnh tụ Tối cao có thể khá phức tạp. Một quá trình chuyển giao như vậy mới chỉ xảy ra một lần trước đây.
Lãnh tụ Tối cao là trung tâm của hệ thống thần quyền Hồi giáo Shiite chia sẻ quyền lực phức tạp của Iran và có tiếng nói cuối cùng về mọi vấn đề của quốc gia.
Lãnh tụ Tối cao cũng là tổng tư lệnh quân đội và Lực lượng Vệ binh Cách mạng, một lực lượng bán quân sự hùng mạnh và được ông Khamenei trao thêm quyền lực trong thời gian ông cầm quyền.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/israel-canh-bao-loai-bo-bat-ky-lanh-dao-moi-nao-cua-iran-20260304151233067.htm
