TRÁCH NHIỆM VỚI TỪNG LÁ PHIẾU (*): Chọn mặt gửi vàng

Kiến trúc sư Trương Nam Thuận, Hội Kiến trúc sư Việt Nam, đánh giá bầu cử là thời điểm người dân trao quyền cho cá nhân cụ thể để thay mặt mình quyết định những vấn đề hệ trọng.

Động lực để hành động trách nhiệm

Theo kiến trúc sư Trương Nam Thuận, trong bối cảnh ấy, “Chương trình hành động” của ứng cử viên như lời cam kết chính trị trước cộng đồng. Dù vậy, nhiều chương trình hành động dừng lại ở việc nêu mục tiêu chứ chưa xác định rõ cách thức thực hiện và sự thiếu lượng hóa này vô tình làm giảm áp lực tự hoàn thiện của chính đại biểu.

Để thực chất hơn, chương trình hành động của ứng cử viên bên cạnh xác định rõ vấn đề trọng tâm gắn với chức năng của đại biểu thì nên giải thích vì sao chọn vấn đề đó, làm bằng cách nào, đo lường và cơ chế chịu trách nhiệm ra sao. Ngoài ra, mỗi ứng cử viên khi tham gia tranh cử nên công khai kênh liên hệ chính thức cũng như thiết lập chế độ báo cáo định kỳ phần nào “đã làm”, “đang làm” hay “chưa làm” với cử tri.

Kiến trúc sư Trương Nam Thuận khẳng định khi kênh liên lạc được mở rộng, chế độ báo cáo được chuẩn hóa và dữ liệu hoạt động được công khai, quan hệ giữa đại biểu và cử tri sẽ chuyển từ “niềm tin thụ động” sang “giám sát chủ động”. Lá phiếu của cử tri khi đó không chỉ trao quyền lực mà còn mở ra một chu trình theo dõi và đánh giá liên tục trong suốt nhiệm kỳ. Sự theo dõi đó chính là động lực để mỗi đại biểu hành động rõ ràng hơn, trách nhiệm hơn và thực chất hơn.

Hiện thực hóa cam kết

Chung quan điểm việc các ứng cử viên đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp trúng cử đánh dấu điểm khởi đầu của một hành trình trách nhiệm, TS Lê Thị Anh Đào, Phó Giám đốc Học viện Chính trị Khu vực II, cho rằng việc cử tri tìm hiểu kỹ thông tin và quan tâm đến năng lực, trình độ, chương trình hành động của từng ứng cử viên, từ đó đưa ra sự lựa chọn của mình vào ngày bầu cử 15-3 tới đây là tín hiệu rất tích cực, mang ý nghĩa sâu sắc trên nhiều phương diện.

Điều này phản ánh sự chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của cử tri trước trách nhiệm công dân của mình. Bên cạnh đó, sự quan tâm tìm hiểu thông tin các ứng cử viên còn giúp ứng cử viên đầu tư nghiêm túc cho chương trình hành động và khi được bầu, họ có động lực thực hiện nhiệm vụ sau trúng cử với tâm thế tự tin mạnh mẽ.

“Chính sự quan tâm sát sao của cử tri ngay từ đầu sẽ là cơ sở quan trọng để nhân dân giám sát hoạt động của đại biểu hiệu quả” – TS Lê Thị Anh Đào nói và cho rằng có 3 trụ cột hành động mà các đại biểu cần tập trung. Thứ nhất, hiện thực hóa cam kết thông qua các sáng kiến nghị trường, những đề xuất chính sách góp phần giải quyết đúng vấn đề cử tri quan tâm. Thứ hai, làm tốt vai trò “cầu nối” bằng cách chủ động xuống địa bàn cư dân để lắng nghe cũng như tiếp nhận, chuyển tải mong muốn của nhân dân vào các quyết sách của Quốc hội và HĐND. Thứ ba, không ngừng tự nâng cao bản lĩnh và trình độ để có ý kiến đóng góp và phản biện chất lượng, khả thi trong các quá trình quyết sách.

Phải làm tốt vai trò cầu nối

Bà Phạm Phương Thảo – nguyên Phó Bí thư Thành ủy, nguyên Chủ tịch HĐND TP HCM – khái quát việc trở thành đại biểu Quốc hội giống như bước vào một “trường đại học lớn”, còn làm đại biểu ở cấp địa phương cũng giúp mỗi người trưởng thành toàn diện. Họ có điều kiện tiếp cận nhiều thông tin về tình hình trong nước và quốc tế, đồng thời rèn luyện kỹ năng hoạt động nghị trường như lắng nghe, phát biểu trước diễn đàn lớn, tiếp xúc cử tri, tiếp nhận và phân tích thông tin.

Từ kinh nghiệm làm đại biểu Quốc hội các khóa IX, XI, XIII và tham gia 3 nhiệm kỳ HĐND TP HCM, bà Phạm Phương Thảo đúc kết đại biểu phải là người thực hiện tốt vai trò cầu nối giữa người dân với cơ quan quyền lực, làm tròn trách nhiệm được cử tri ủy quyền, nghiêm túc, hiệu quả trong giám sát, chất vấn, phát biểu tại nghị trường… Điều quan trọng nữa, đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND cần đáp ứng tiêu chuẩn cơ bản về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức; có ý thức rõ ràng trong phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Cùng với đó, có bản lĩnh, trách nhiệm và luôn đặt lợi ích của nhân dân, lợi ích chung lên trên hết.

Lựa chọn người xứng đáng

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Hội đồng Bầu cử quốc gia Nguyễn Thị Thanh cho biết cuộc bầu cử ngày 15-3 mang nhiều yếu tố đặc biệt. Đây là sự kiện chính trị trọng đại của đất nước diễn ra ngay sau Đại hội Đảng lần thứ XIV, trong điều kiện thực hiện nhiều quy định mới, bối cảnh, không gian, thời gian có nhiều yếu tố mới.

Nói về TP HCM, bà Nguyễn Thị Thanh nhìn nhận đây là nơi mang nhiều yếu tố đặc thù đối với công tác bầu cử như địa bàn rộng, dân số đông, cơ cấu cử tri đa dạng, có sự đan xen giữa đô thị hiện đại, khu công nghiệp, vùng ven sông, vùng nông thôn và ven biển… Tất cả yếu tố này tạo nên áp lực rất lớn, đòi hỏi nhiều tâm huyết, công sức, trách nhiệm.

Thời gian qua, Thành ủy, HĐND, UBND, MTTQ Việt Nam và Ủy ban Bầu cử các cấp tại TP HCM đã thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự chủ động, tích cực, khẩn trương trong công tác chuẩn bị bầu cử. Đến thời điểm này, theo bà Nguyễn Thị Thanh, có thể khẳng định công tác chuẩn bị bầu cử trên địa bàn TP HCM đã được triển khai toàn diện, bài bản, bảo đảm tiến độ và đúng quy định, đạt được nhiều kết quả quan trọng.

Phó Chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Hội đồng Bầu cử quốc gia tin tưởng với truyền thống đoàn kết, năng động, sáng tạo cùng kinh nghiệm thực tiễn phong phú, TP HCM tổ chức thành công cuộc bầu cử. Qua đó, lựa chọn được đội ngũ đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp thật sự tiêu biểu, xứng đáng với niềm tin của nhân dân, góp phần quan trọng vào thành công chung của cuộc bầu cử trên cả nước. 

(*) Xem Báo Người Lao Động từ số ra ngày 2-3

Đặt dân sinh lên hàng đầu

Bà Hoàng Thị Hằng – cử tri phường Thới An, TP HCM – từ Ninh Bình vào TP HCM sinh sống đã nhiều năm. Lần bầu cử trước, để thực hiện quyền công dân, bà phải nhờ chủ phòng trọ liên hệ với địa phương.

Bà Hằng kể lần bầu cử này thì thuận tiện hơn rất nhiều khi chỉ cần vào ứng dụng VNeID là có thể đăng ký thay đổi nơi bỏ phiếu. Mở rộng ra, bà càng đánh giá cao nỗ lực ứng dụng công nghệ vào mọi mặt đời sống xã hội nói chung của cơ quan nhà nước. Nỗ lực ấy có đóng góp đáng kể từ đại biểu dân cử khi cất lên tiếng nói trí tuệ, tâm huyết góp phần xây dựng chính sách, cách làm hướng tới người dân.

“Cá nhân tôi quan tâm 4 câu chuyện gồm chi phí học hành cho con cái người thuê trọ, chất lượng đường sá, không gian xanh và phúc lợi xã hội. Nên tôi sẽ tập trung vào chuyên môn, quá trình công tác cùng sự đau đáu với các vấn đề thực tế sát sườn của người dân trong chương trình hành động của ứng cử viên… để chọn mặt gửi vàng” – bà Hằng nói, đồng thời ví von cử tri lựa chọn đại biểu qua lá phiếu chính là cách “đặt hàng” cho “người góp phần thiết kế cuộc sống” của chính cử tri.

Ng.Kỳ