Đội bóng nào sẽ thay Iran dự World Cup 2026?

Theo kết quả bốc thăm World Cup 2026, tuyển Iran sẽ đá ba trận vòng bảng tại Mỹ từ ngày 15 đến 26-6, trong đó hai trận diễn ra tại Inglewood (bang California) và một trận tại Seattle. Ngoài Mỹ, các thành phố tại Canada và Mexico cũng đăng cai một phần trong tổng số 104 trận đấu của giải.

Tuy nhiên, tình hình khu vực trở nên căng thẳng sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công phối hợp vào cuối tuần qua, khiến lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei cùng nhiều quan chức cấp cao thiệt mạng. Đáp trả, Iran phóng tên lửa nhằm vào các đồng minh của Mỹ tại Trung Đông, trong đó có Qatar – nước chủ nhà World Cup 2022 – và Ả Rập Saudi, quốc gia được FIFA chọn đăng cai World Cup 2034.

Trước tình hình đó, Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Iran Mehdi Taj – đồng thời là Phó Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC) – cho biết: “Điều chắc chắn là sau cuộc tấn công này, chúng tôi khó có thể hướng tới World Cup với sự lạc quan”.

Hiện vẫn chưa rõ Liên đoàn Bóng đá Iran có quyết định rút đội tuyển khỏi giải đấu hàng đầu hành tinh với 48 đội bóng khởi tranh vào ngày 11-6 hay không, hoặc liệu chính phủ Mỹ có thể ngăn đội tuyển này nhập cảnh.

FIFA từ chối bình luận về vấn đề này kể từ khi xung đột bùng phát. Tổng thư ký Mattias Grafström trước đó chỉ cho biết tổ chức quản lý bóng đá thế giới đang “theo dõi diễn biến của các vấn đề trên toàn cầu”.

Trong khi đó, Andrew Guiliani – quan chức Nhà Trắng phụ trách công tác chuẩn bị cho World Cup – tỏ ra không quá lo ngại khi viết trên mạng xã hội rằng: “Chuyện bóng đá để ngày mai tính tiếp”.

Cường quốc bóng đá châu Á

Iran từ lâu được xem là một trong những đội tuyển mạnh nhất châu Á. Đội bóng này đã góp mặt tại 6 trong tám kỳ World Cup gần nhất và hiện xếp ở vị trí 20 trong tổng số 211 đội tuyển quốc gia trên bảng xếp hạng FIFA.

Tại lễ bốc thăm World Cup tổ chức ở Washington D.C. vào tháng 12-2025, Iran được xếp vào nhóm hạt giống số 2 và đội bóng Tây Á sau đó được xác định nằm chung bảng với Bỉ, Ai Cập và New Zealand.

Kết quả bốc thăm được đánh giá khá thuận lợi cho Iran, nhất là khi World Cup 2026 mở rộng lên 48 đội, cho phép nhiều đội xếp thứ ba vòng bảng vẫn có cơ hội vào vòng knock-out.

Iran dự kiến mở màn World Cup 2026 bằng trận gặp New Zealand, sau đó chạm trán Bỉ trước khi khép lại vòng bảng bằng cuộc đối đầu Ai Cập.

Ngoài ra, đội tuyển Iran nhiều khả năng sẽ nhận được sự cổ vũ đáng kể từ cộng đồng người Iran sinh sống tại Mỹ. Tuy vậy, công dân Iran hiện vẫn nằm trong danh sách hạn chế nhập cảnh của chính quyền Mỹ, dù Washington từng cam kết áp dụng luật miễn trừ đối với vận động viên và HLV tham dự các sự kiện thể thao lớn như World Cup.

Quy định của FIFA và khả năng thay thế

Điều lệ World Cup của FIFA có đề cập khả năng một đội rút lui hoặc bị loại khỏi giải, song ngôn ngữ pháp lý khá chung chung. Theo điều 6.7, FIFA có quyền “tự quyết định và thực hiện mọi hành động cần thiết”, bao gồm cả việc thay thế đội tuyển rút lui bằng một liên đoàn khác.

Quy định này được cho là trao cho Chủ tịch FIFA Gianni Infantino quyền quyết định khá rộng trong trường hợp Iran không thể tham dự giải.

Nếu Iran rút lui, Liên đoàn bóng đá nước này có thể mất ít nhất khoản thu 10,5 triệu USD, bởi theo cơ chế phân bổ của FIFA, mỗi đội dự vòng bảng nhận 9 triệu USD cùng 1,5 triệu USD hỗ trợ chi phí chuẩn bị.

Bên cạnh đó, Iran còn có thể bị phạt tối thiểu 250.000 franc Thụy Sĩ (321.000 USD) nếu rút lui trước 30 ngày so với ngày khai mạc, và ít nhất 500.000 franc Thụy Sĩ (642.000 USD) nếu quyết định được đưa ra trong tháng cuối cùng trước giải.

Trong trường hợp xấu nhất, đội tuyển Iran thậm chí có thể bị FIFA loại khỏi vòng loại World Cup 2030.

Iraq hoặc UAE có thể thay thế

Iran giành vé dự World Cup 2026 khá sớm sau khi đứng trong nhóm 8 đội châu Á có suất trực tiếp. Tuy nhiên, nếu đội bóng này rút lui, suất thay thế nhiều khả năng sẽ thuộc về một đội khác của khu vực châu Á.

Hai ứng viên được nhắc đến nhiều nhất là Iraq và Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE). Cả hai đội lần lượt đứng thứ 9 và 10 tại vòng loại châu Á, sau đó bước vào loạt play-off hai lượt hồi tháng 11 năm ngoái.

Iraq thắng chung cuộc 3-2 trước UAE để giành quyền vào vòng play-off liên lục địa tại Mexico. Theo lịch, Iraq sẽ đá trận quyết định vào ngày 31-3 với Bolivia hoặc Suriname để tranh suất dự World Cup.

Tuy nhiên, điều lệ của FIFA chỉ nêu rằng đội rút lui có thể được thay thế “bằng một liên đoàn khác”, mà không quy định rõ đội thay thế phải thuộc cùng châu lục. Điều này khiến khả năng lựa chọn của FIFA vẫn còn bỏ ngỏ.

Tiền lệ trong lịch sử

Trong lịch sử bóng đá, việc thay thế đội tuyển sát ngày khai mạc một giải đấu lớn từng xảy ra. Điển hình là trường hợp Đan Mạch vô địch Euro 1992 sau khi được UEFA mời tham dự vào phút chót thay cho Nam Tư – đội bị loại do lệnh trừng phạt của Liên Hiệp quốc liên quan đến xung đột vùng bán đảo Balkan.

Ở World Cup, cũng có trường hợp các đội từng từ chối tham dự, nhưng điều này không xảy ra trong kỷ nguyên hiện đại. Tại World Cup 1950 ở Brazil, chỉ có 13 đội góp mặt thay vì 16 như kế hoạch khi một số đội – trong đó có Ấn Độ và Scotland – từ chối tham dự.