Ukraine đề xuất hoãn đàm phán hòa bình với Nga vì cuộc chiến ở Iran

Theo Hãng tin Reuters, ngày 5-3, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Kiev đang trao đổi với Mỹ về khả năng tạm hoãn vòng đàm phán hòa bình sắp tới với Nga.

Vòng đàm phán vẫn là đàm phán ba bên, bao gồm Nga, Ukraine và Mỹ. Ban đầu, địa điểm dự kiến diễn ra tại Abu Dhabi (thủ đô Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất – UAE). 

Tuy nhiên, việc chiến dịch quân sự giữa Mỹ – Israel và Iran đang lan rộng ra các nước Trung Đông, trong đó có UAE, khiến phía Ukraine lo ngại về mức độ phù hợp của địa điểm này.

Đàm phán hòa bình Nga – Ukraine bị gián đoạn  

Ông Zelensky cho biết trên mạng xã hội X: “Cuộc gặp ba bên Ukraine – Mỹ – Nga tiếp theo được lên kế hoạch trong khoảng từ ngày 5 đến 9-3, tùy theo diễn biến tình hình thế giới. Hiện tại đang có một cuộc chiến khác diễn ra ở Trung Đông. 

Chúng tôi đã trao đổi với phía Mỹ, bên đưa ra lời mời Ukraine và Nga tham gia đàm phán, về khả năng thay đổi địa điểm và tạm hoãn cuộc gặp do cuộc chiến này”.

Trước đó hồi đầu tuần, Tổng thống Ukraine đã khẳng định Kiev sẵn sàng xem xét các địa điểm đàm phán thay thế như Thổ Nhĩ Kỳ hoặc Thụy Sĩ.

Dù cân nhắc việc hoãn đàm phán, ông Zelensky cho biết Kiev hy vọng thỏa thuận trao đổi tù binh đạt được trong các vòng đàm phán trước vẫn sẽ được thực hiện.

Ông cũng một lần nữa bác bỏ yêu sách của Matxcơva đòi Ukraine rút khỏi phần lãnh thổ còn lại của vùng Donetsk (khoảng 20% diện tích vùng này). Đây là một trong những nút thắt lớn nhất trên bàn đàm phán, nơi cả hai đều không có biểu hiện sẵn sàng nhượng bộ.

“Tại sao chúng tôi phải rời khỏi chính mảnh đất mà mình đang kiểm soát? Ông ấy (Tổng thống Nga Vladimir Putin) đã không thành công trên chiến trường. Ông ấy không có đủ sức mạnh. Ông ấy muốn chúng tôi tin lời và đơn giản là rút khỏi những vị trí phòng thủ kiên cố của mình”, ông Zelensky nói.

Tuyên bố trên được đưa ra trong bối cảnh quân đội Ukraine được cho là đã giành nhiều thắng lợi lớn trên chiến trường. Kiev khẳng định tháng 2-2026 được ghi nhận là lần đầu tiên kể từ năm 2023, Ukraine giành lại được nhiều đất hơn so với phần bị mất.

Điều này được cho là đến từ việc SpaceX của tỉ phú Elon Musk triển khai chính sách mới, chặn hoàn toàn quân đội Nga truy cập vào hệ thống Internet vệ tinh Starlink, qua đó làm gián đoạn kênh thông tin liên lạc chiến trường của Matxcơva.

Bên cạnh các vấn đề trên, nhà lãnh đạo Ukraine cũng đơn phương cáo buộc Nga đang cung cấp cho Iran các linh kiện điện tử dùng cho máy bay không người lái (drone) Shahed, đồng thời kêu gọi các đồng minh của Kiev “chia sẻ thông tin” về vấn đề này.

Hiện Nga chưa phản hồi hầu hết các luận điểm được ông Zelensky nhắc đến ở trên. Ngày 5-3, Điện Kremlin đã tuyên bố Iran không hề đề nghị Nga hỗ trợ quân sự.

Tác động của chiến sự Trung Đông không dừng lại. 

Việc Mỹ tham chiến cùng Israel nhằm chống lại Iran có thể khiến mọi nguồn lực và khí tài của Mỹ tập trung cho khu vực này.

“Tác động dây chuyền nằm ở vấn đề sự chú ý. Làm thế nào có thể buộc ông Trump tập trung vào một chính sách hay nỗ lực mới nhằm kiềm chế Nga ở Ukraine, khi ông vừa mở thêm một mặt trận chiến đấu khác?”, ông Ed Arnold, chuyên gia tại Viện nghiên cứu quốc phòng Royal United Services Institute (RUSI) ở Anh, nhận định với tờ Politico.

Ngay cả trước khi chiến sự ở Trung Đông bùng nổ, Washington đã bắt đầu tỏ ra thiếu kiên nhẫn với cuộc chiến kéo dài tại Ukraine. Nếu xung đột mới kéo dài, khả năng Mỹ dành nguồn lực ngoại giao cho tiến trình hòa giải có thể tiếp tục giảm.

Nỗi lo thiếu hụt tên lửa phòng không

Bên cạnh khía cạnh ngoại giao, chiến sự Trung Đông cũng làm dấy lên lo ngại về nguồn cung vũ khí cho Ukraine, đặc biệt là các hệ thống phòng không.

Ukraine phụ thuộc rất lớn vào các hệ thống Patriot do Mỹ cung cấp, trong đó các tên lửa đánh chặn PAC-3 được xem là vũ khí then chốt để bắn hạ các tên lửa Nga nhắm vào cơ sở hạ tầng quan trọng như nhà máy điện.

Tuy nhiên, nếu chiến sự với Iran kéo dài, Mỹ có thể phải sử dụng một lượng lớn tên lửa và thiết bị quân sự cho các chiến dịch tại Trung Đông. Điều này có thể làm cạn kiệt kho dự trữ, buộc Washington phải ưu tiên bổ sung nguồn lực cho chính quân đội của mình.

Tổng thống Zelensky cũng thừa nhận rằng nếu chiến sự giữa Mỹ – Israel chống lại Iran kéo dài, chắc chắn nguồn cung vũ khí cho Ukraine sẽ bị ảnh hưởng. Trong khi đó, các chính phủ châu Âu cũng không có sẵn nhiều hệ thống phòng không để bù đắp khoảng trống này.

Ở chiều ngược lại, Nga vẫn tiếp tục sử dụng rộng rãi các máy bay không người lái Shahed do Iran thiết kế trong các cuộc tấn công nhằm vào Ukraine. Trong suốt cuộc chiến kéo dài nhiều năm qua, những chiếc drone này đã trở thành một trong những vũ khí quen thuộc trong các đợt tập kích vào cơ sở hạ tầng và các thành phố của Ukraine.

Dù Nga hiện đã bắt đầu sản xuất nhiều drone nội địa dựa trên thiết kế của Iran, nguồn cung công nghệ và kinh nghiệm ban đầu từ Tehran vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển loại vũ khí này.

Giá dầu tăng mang lại lợi thế cho Nga

Một tác động khác của cuộc chiến Trung Đông có thể mang lại lợi ích cho Matxcơva nằm ở thị trường năng lượng.

Sau khi hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz bị gián đoạn bởi các cuộc tấn công bằng tên lửa và drone của Iran, giá dầu Brent đã tăng mạnh, vượt mốc 80 USD/thùng – mức cao nhất kể từ tháng 7-2024.

Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu toàn cầu, vì vậy bất kỳ sự gián đoạn nào tại khu vực này đều có thể khiến thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh.

“Khi khoảng một phần năm nguồn cung dầu toàn cầu và gần một phần tư thương mại đường biển bị tắc nghẽn, đó rõ ràng là tin tốt cho Nga”, ông Sergey Vakulenko, chuyên gia hàng đầu về năng lượng Nga, nhận định với tờ Guardian.

Trong năm 2025, doanh thu dầu khí của Nga đã giảm xuống mức thấp nhất trong vòng 5 năm do giá dầu giảm và các lệnh trừng phạt của phương Tây. Điều này từng khiến nhiều nhà phân tích tin rằng Matxcơva có thể gặp khó khăn trong việc duy trì cường độ chiến tranh.

Tuy nhiên, nếu nguồn cung từ Trung Đông bị gián đoạn trong thời gian dài, các khách hàng lớn như Trung Quốc và Ấn Độ có thể tăng cường mua dầu từ Nga. Điều này không chỉ giúp Matxcơva bán được nhiều dầu hơn, mà còn cải thiện vị thế của nước này trong việc đàm phán giá cả.

Một số chuyên gia năng lượng cho rằng nếu khủng hoảng tại Trung Đông kéo dài, Nga có thể tận dụng tình hình để củng cố nguồn thu ngân sách và kéo dài khả năng tài trợ cho cuộc chiến tại Ukraine.