Ảnh vệ tinh chụp ngày 2/3 cho thấy mảnh vỡ bao quanh một radar THAAD bị cháy đen tại Căn cứ Không quân Muwaffaq Salti ở Jordan (Ảnh: Airbus).
Những hình ảnh vệ tinh mới được công bố từ một số căn cứ quân sự quan trọng trên bán đảo Ả rập cho thấy Iran đang tìm cách làm suy yếu hệ thống phòng không bằng cách phá hủy các radar do Mỹ sản xuất, vốn được sử dụng để phát hiện tên lửa và máy bay không người lái.
Theo một ảnh vệ tinh chụp ngày 2/3, hệ thống radar của một khẩu đội tên lửa THAAD của Mỹ tại Jordan đã bị đánh trúng và dường như bị phá hủy trong những ngày đầu của trong chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel vào Iran.
Phân tích hình ảnh vệ tinh cũng cho thấy các tòa nhà chứa hệ thống radar tương tự tại hai địa điểm ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) cũng bị đánh trúng, mặc dù chưa rõ thiết bị bên trong có bị hư hại hay không.
Radar là thành phần quan trọng, được xem là “trái tim” của hệ thống đánh chặn tên lửa tầm cao, được dùng để phát hiện và bắn hạ tên lửa đạn đạo khi chúng bay về phía mục tiêu. Mỹ hiện vận hành 8 khẩu đội THAAD, trong khi UAE có 2 khẩu đội và Ả rập Xê út có một. Hệ thống bị đánh trúng đặt tại căn cứ không quân Muwaffaq Salti ở Jordan, cách Iran khoảng 800km.
Hệ thống radar của THAAD là radar di động AN/TPY-2, do Raytheon sản xuất. Theo ngân sách năm 2025 của Cơ quan Phòng thủ Tên lửa Mỹ, chi phí của một hệ thống radar này vào khoảng gần nửa tỷ USD.
Radar và khẩu đội THAAD đã được triển khai tại Muwaffaq ít nhất từ giữa tháng 2 và có vẻ đã bị tấn công vào ngày 1/3 hoặc 2/3. Căn cứ này là một trung tâm hoạt động quan trọng của Mỹ.
Các dấu chấm trên bản đồ cho thấy những vị trí chiến lược bị Iran tấn công trực diện hoặc gần đó (Đồ họa: AFP).
Trong các ảnh vệ tinh chụp trước khi giao tranh nổ ra, có thể thấy hơn 50 máy bay chiến đấu trên đường băng, cùng với máy bay không người lái và máy bay vận tải. Hàng chục nhà chứa máy bay có thể còn chứa thêm nhiều máy bay khác, được che khuất khỏi tầm nhìn vệ tinh.
Đây có thể không phải là radar THAAD duy nhất bị đánh trúng trong những ngày đầu của cuộc chiến với Iran.
Ít nhất 3 tòa nhà tại một cơ sở quân sự gần Ruwais và 4 tòa nhà tại một cơ sở ở Sader – đều thuộc UAE – đã bị hư hại trong khoảng thời gian từ ngày 28/2 đến ngày 1/3. Một số công trình bị đánh trúng là các nhà kho dành cho phương tiện chuyên dụng dùng để chứa hệ thống radar của các khẩu đội THAAD.
Các hình ảnh vệ tinh cho thấy 2 địa điểm này được cho là từng triển khai các khẩu đội THAAD và radar từ năm 2016 và 2018. Tuy nhiên, hiện chưa thể xác định các cơ sở phòng thủ tên lửa này đang chứa các khẩu đội THAAD của quân đội Mỹ hay UAE.
Theo các chuyên gia, việc phá hủy radar không khiến toàn bộ hệ thống THAAD hoàn toàn tê liệt vì vẫn còn các thành phần hỗ trợ khác, nhưng chắc chắn sẽ làm suy giảm hiệu quả và tính linh hoạt của hệ thống.
N.R. Jenzen-Jones, chuyên gia về vũ khí và là giám đốc công ty nghiên cứu Armament Research Services (ARES), cho rằng radar này không dễ dàng thay thế và coi đây là một tổn thất đáng kể.
“Radar AN-TPY-2 về cơ bản là trái tim của khẩu đội THAAD, cho phép phóng các tên lửa đánh chặn và kết nối với mạng lưới phòng không rộng lớn hơn. Đây cũng là một thiết bị cực kỳ đắt đỏ. Việc mất dù chỉ một radar loại này cũng có tác động rất lớn về mặt tác chiến. Khả năng cao là phải điều động một đơn vị thay thế từ nơi khác, điều này sẽ tốn thời gian và công sức”, chuyên gia nhận định.
Chuyên gia Jenzen-Jones cho biết THAAD có vùng đánh chặn rộng nên có thể bảo vệ một khu vực lớn. “Tuy nhiên, nó cũng cần được kết hợp nhiều lớp với các hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo và phòng không khác, như Patriot, để đảm bảo khả năng phòng vệ trước nhiều loại mối đe dọa khác nhau và để bảo vệ chính khẩu đội THAAD”, ông nói thêm.
Ảnh vệ tinh cho thấy thiệt hại đối với hệ thống radar cảnh báo sớm do Mỹ sản xuất tại Qatar ở Umm Dahal, Qatar vào ngày 3/3 (Ảnh: Planet Labs PBC).
Các cuộc tấn công của Iran vào các căn cứ và cơ sở quân sự của Mỹ trên khắp bán đảo Ả rập đã nhắm mục tiêu và gây tổn hại cho các thiết bị liên lạc, radar và tình báo, dường như nhằm cắt đứt khả năng kết nối của các căn cứ này với lực lượng chỉ huy bên ngoài.
Ngoài ra, hình ảnh vệ tinh cũng cho thấy thiệt hại đối với một hệ thống radar cảnh báo sớm của Qatar do Mỹ sản xuất tại Umm Dahal.
Người dân UAE cho biết hoạt động của các máy bay chiến đấu trên không phận nước này đã gia tăng vào ngày 4/3. Hôm 3/3, Ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot cho biết Pháp đã triển khai các tiêm kích Rafale ở UAE để bảo vệ các căn cứ quân sự tại đây. Ông không nói rõ nhiệm vụ của các máy bay này hay liệu chúng có tham gia bắn hạ máy bay không người lái hoặc tên lửa đe dọa các căn cứ hay không.
UAE cho biết số lượng tên lửa phóng vào lãnh thổ nước này đã giảm đáng kể kể từ khi xung đột Iran bắt đầu, từ 137 quả vào ngày đầu tiên xuống còn 7 quả vào ngày 5/3.
Tuy nhiên, các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vẫn tiếp diễn với tần suất cao và hiện chiếm phần lớn các cuộc tấn công nhằm vào UAE. UAE, nơi có binh sĩ Mỹ đồn trú tại căn cứ Al Dhafra, là một trong những nước Ả rập vùng Vịnh bị nhắm mục tiêu nhiều nhất, với 1.072 máy bay không người lái và 196 tên lửa đạn đạo đã được phóng vào lãnh thổ.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/he-lo-don-giang-cua-iran-vao-trai-tim-la-chan-ten-lua-my-o-trung-dong-20260306110558405.htm
