6 món ngon mộc mạc khiến dân sành ăn Việt gật gù!

Người ta thường kháo nhau rằng, muốn hiểu một vùng đất, hãy ngồi xuống ăn cùng người bản địa một bữa cơm. Đến Trạm Giang (Quảng Đông, Trung Quốc), bạn sẽ thấy ẩm thực nơi đây có một sự giao thoa kỳ diệu, gợi nhớ da diết đến những mâm cơm nhà ở các vùng biển miền Trung hay những gánh hàng rong nồng đượm khói bếp tại Việt Nam.

Vị giác của người Trạm Giang không chuộng sự phức tạp, họ tôn thờ “bản vị” tức là hương vị nguyên bản, thanh tao và ngọt ngào nhất của nguyên liệu. 6 món ăn mộc mạc dưới đây không chỉ là tinh hoa của bán đảo Lôi Châu, mà còn là một tấm vé đưa bạn trở về với những ký ức ẩm thực thuần khiết nhất. Đã cất công đến đây mà chưa nếm thử, coi như bạn đã bỏ lỡ cả một bầu trời thương nhớ!

1. Gà luộc Trạm Giang: Đỉnh cao của nghệ thuật “chín tới”, gợi nhớ mâm cơm chiều 30 Tết

Nếu người Việt Nam có món gà ta thả vườn luộc lá chanh làm “quốc hồn quốc túy” thì người Trạm Giang cũng tự hào với món gà luộc nức tiếng cả vùng Tây Việt. Họ chọn giống gà Tam Hoàng bản địa, ngày ngày chạy lon ton trên đất đỏ núi lửa, nhặt nhạnh sâu bọ và quả dại để lớn lên nên thịt săn chắc, lớp mỡ dưới da mỏng tang, vàng ươm như thạch.

Bí quyết luộc gà ở đây cực kỳ tinh tế: Tuyệt đối không luộc lửa to mà dùng nước “mắt tôm” (nước chỉ sôi lăn tăn) để nhúng gà nhiều lần cho da săn lại, sau đó ngâm riu riu rồi vớt ngay ra tắm nước đá lạnh. Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột khiến lớp da giòn sần sật, thịt mọng nước, tủy xương vẫn còn vương chút đỏ hồng rực rỡ.

Linh hồn của món ăn nằm ở chén nước chấm làm từ củ địa liền (sa cương) băm nhuyễn, dội mỡ nóng xèo xèo rồi thêm chút nước tương. Vị cay nồng ấm bụng của địa liền quyện cùng miếng thịt gà thanh ngọt tạo nên một trải nghiệm bùng nổ, quen thuộc mà cũng đầy mới mẻ.

2. Hàu nướng than Quan Độ: Tiếng xèo xèo của biển cả đánh thức mọi giác quan

Trạm Giang vốn được mệnh danh là “Thủ đô hải sản Trung Quốc”, và tinh túy của vùng trũng bùn lầy thị trấn Quan Độ chính là những chú hàu béo ngậy. Khác với hàu đông lạnh công nghiệp, người dân ở đây bắt hàu tươi rói từ những vùng nước lợ giao thoa quanh rừng ngập mặn, nướng ngay trên bếp than hồng rực.

Nước hàu tiết ra ngọt lịm, người ta cẩn thận giữ lại từng giọt, phủ lên trên là lớp miến tỏi băm dội chút nước tương và dầu đậu phộng bản địa. Cách ăn này khiến du khách Việt lập tức liên tưởng đến món hàu nướng mỡ hành nức tiếng ở Vũng Tàu hay Hạ Long, nhưng hương vị lại thiên về sự đậm đà, cháy cạnh của tỏi và dầu phộng. Cầm vỏ hàu húp trọn lớp nước ngọt lịm, cắn ngập răng phần thịt hàu núng nính, nhấp thêm ngụm bia lạnh giữa những cơn gió biển mơn man, cái thú vui bình dị ấy quả thực không gì sánh bằng.

3. Cháo sá sùng đảo Điều Thuận: Bát cháo “chữa lành” xua tan mọi mỏi mệt

Thoạt nhìn, vẻ ngoài của sá sùng có thể khiến nhiều người e dè, nhưng với những thực khách sành sỏi, đây lại là “đông trùng hạ thảo của biển khơi”. Giống như ngư dân Quan Lạn (Quảng Ninh, Việt Nam) coi trọng sá sùng, người Trạm Giang xem bát cháo sá sùng buổi sáng là một nghi thức khởi đầu ngày mới.

Bí quyết của các quán vỉa hè lâu năm nằm ở việc xào sá sùng với dầu phộng cho xém vàng trước khi nấu, tiếng “xèo” vang lên là mùi thơm ngậy đã bay nức cả góc phố. Gạo nấu cháo phải là loại gạo đỏ vùng biển, ngâm đủ hai tiếng cho nở bung, sánh mịn rồi mới thả sá sùng vào ninh nhừ. Cháo múc ra bát nóng hổi, thịt sá sùng giòn sần sật, nước cháo ngọt lịm từ trong tủy tiết ra mà chẳng cần nêm nếm chút bột ngọt nào. Chỉ cần rắc thêm nắm hành hoa, húp một ngụm là thấy cái ấm áp len lỏi từ dạ dày ra khắp tứ chi.

4. Bánh mâm hấp Suixi (Boji Chui): Ký ức tuổi thơ trên những chiếc mẹt tre

Đến chợ Sagu ở Suixi, bạn sẽ bắt gặp một thức quà vặt được người dân nơi đây nâng niu như báu vật: Bánh mâm hấp mẹt tre. Món bánh này mang âm hưởng khá giống với món bánh đúc mặn hay bánh bèo của Việt Nam. Gạo tẻ bản địa được xay nhuyễn thành bột mịn bằng cối đá, đổ từng lớp mỏng vào mẹt tre đan đã phết dầu, hấp chín lớp này mới đổ tiếp lớp khác. Khối bánh ra lò trắng ngần, núng nính, phân tầng rõ rệt.

Khi ăn, người bán dùng con dao nhỏ cắt thành từng khối vuông vức, rưới đẫm loại nước sốt “thần thánh” làm từ dầu phộng phi tỏi, nước tương bí truyền và mè rang thơm lừng. Bánh mềm trượt qua cuống họng, đọng lại vị thanh khiết của bột gạo và sự béo ngậy của sốt, ngày nóng ăn nguội cho thanh mát, ngày lạnh mang áp chảo cho xém vàng đều ngon đến nao lòng.

5. Cơm gà An Phố: Bát cơm tinh hoa ngấm đượm mỡ màng trăm năm

Nếu Quảng Nam có cơm gà Tam Kỳ, cơm gà Hội An trứ danh, thì thị trấn An Phố (Liêm Giang) cũng sở hữu một món cơm gà có tuổi đời hơn một thế kỷ, được mệnh danh là “tuyệt đỉnh tinh hoa” của ẩm thực Lôi Châu. Để nấu được nồi cơm dẻo tơi, người ta dùng nước luộc gà thả vườn đã vớt bớt váng mỡ, hòa cùng chút mỡ heo lợn và muối tinh để nấu loại gạo tẻ ngon nhất vùng.

Lửa củi liu riu giúp từng hạt gạo ngậm no nê vị ngọt của gà và mùi thơm béo của mỡ lợn. Hạt cơm chín tới tơi xốp, bóng bẩy, nhai kỹ thấy dẻo thơm mà không hề ngấy. Gắp một miếng thịt gà luộc mềm mọng ăn kèm thìa cơm béo ngậy, bạn sẽ hiểu vì sao món ăn giản dị này lại là cách thức tiếp khách trang trọng nhất của người dân An Phố qua bao thăng trầm thời gian.

6. Bánh nếp lá mít Xích Khảm: Gói trọn vị ngọt ngào của khu phố cổ

Đi dạo quanh phố cổ Xích Khảm, bạn đừng quên thử chiếc bánh nếp kẹp lá mít (Muye Jia), một loại bánh nếp truyền thống luôn hiện diện trong các dịp lễ Tết, gợi nhắc về những chiếc bánh ít lá gai hay bánh phu thê của quê nhà Việt Nam.

Người thợ làm bánh cực kỳ khắt khe khi chọn lá, phải là lá mít già rửa sạch phơi khô để khi hấp tiết ra mùi thơm thanh khiết, giúp bánh không bị ngấy. Vỏ bánh làm từ bột nếp xay mới trong ngày, nhào nặn đến khi kéo sợi được mới thôi.

Bánh có hai vị: Nhân mặn đậm đà với đậu phộng rang, tôm khô, củ cải muối giòn giòn; nhân ngọt lại thanh tao với dừa nạo, mè, đậu phộng trộn chút đường kính. Tách bỏ lớp lá mít, cắn một miếng bánh dẻo quẹo, mùi nếp mới quyện hòa cùng hương lá mít thoang thoảng tạo nên một bản hòa ca ẩm thực đầy hoài niệm, gói trọn vị ngọt mặn của ký ức tuổi thơ Trạm Giang.