Từ ngôi sao sáng, bà Noem dần làm mếch lòng Tổng thống vì chiến thuật truy quét nhập cư cứng rắn, trước khi phiên điều trần tại Thượng viện trở thành “giọt nước tràn ly”.
Tổng thống Donald Trump ngày 5/3 thông báo bà Kristi Noem không còn là Bộ trưởng Bộ An ninh Nội địa (DHS) kể từ tháng 4 và chuyển sang làm đặc phái viên cho Lá chắn châu Mỹ, sáng kiến an ninh mới của Mỹ tại Tây Bán cầu. Vị trí Bộ trưởng DHS dự kiến do thượng nghị sĩ Markwayne Mullin đảm nhận.
Bà Noem được ông Trump chọn lãnh đạo DHS, cơ quan thực hiện nghị trình truy quét nhập cư quyết liệt của Tổng thống, ngay từ đầu nhiệm kỳ hai. Tuy nhiên, cách làm việc của DHS gây tranh cãi, khiến chính quyền liên bang hứng chịu nhiều chỉ trích.
Các nguồn thạo tin cho biết Tổng thống Trump vốn đã không hài lòng về Bộ trưởng DHS từ lâu, và cách Noem thể hiện trong phiên điều trần trước quốc hội Mỹ trong tuần này trở thành giọt nước tràn ly khiến bà mất chức.
Bộ trưởng An ninh Nội địa Mỹ Kristi Noem điều trần trước Ủy ban Tư pháp Thượng viện ngày 3/3. Ảnh: AP
‘Barbie của ICE’
Noem được coi là ngôi sao sáng của chính quyền Tổng thống Trump khi được bổ nhiệm làm người lãnh đạo DHS hồi đầu năm 2025. Bà lập tức thu hút sự chú ý khi thường xuyên mặc áo chống đạn tham gia cùng các đặc vụ Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) tiến hành chiến dịch truy quét nhập cư.
Bà Noem nhiệt thành ủng hộ quyết tâm truy quét và trục xuất người nhập cư của ông Trump, trở thành tiếng nói đại diện cho nỗ lực “làm biên giới an toàn trở lại”. Tuy nhiên, sự quyết liệt của bà cũng vấp phải nhiều tranh cãi.
Nữ Bộ trưởng từng xuất hiện trên lưng ngựa trong một chiến dịch quảng cáo của DHS nhằm kêu gọi những người nhập cư không có giấy tờ rời khỏi nước Mỹ. Điều này khiến một số người gán cho bà biệt danh “Búp bê Barbie của ICE”.
Khi những bất bình tăng lên, vị trí của bà Noem trong chính quyền Tổng thống Trump ngày càng lung lay, đặc biệt là sau hai vụ sĩ quan liên bang bắn chết công dân Mỹ trong quá trình làm nhiệm vụ ở thành phố Minneapolis, bang Minnesota hồi tháng 1. Loạt diễn biến khiến chính sách siết chặt nhập cư của Tổng thống Trump, vốn được cử tri ủng hộ mạnh mẽ khi ông tranh cử, trở thành tiêu điểm chỉ trích.
Các nghị sĩ đảng Dân chủ tại Quốc hội cũng chỉ trích gay gắt việc bà chi 220 triệu USD tiền ngân sách liên bang cho một chiến dịch quảng cáo rầm rộ do chính bà đóng vai chính, và gần 200 triệu USD cho hai chuyên cơ sang trọng phục vụ các chuyến công du của mình.
Tình hình còn xấu đi khi mối quan hệ của bà Noem với Tuần duyên Mỹ (USCG) ngày càng rạn nứt và leo thang thành đối đầu. USCG là nhánh duy nhất của quân đội Mỹ do DHS quản lý. Các nguồn tin cho biết hồi tháng 5/2025, Corey Lewandowski, trợ lý hàng đầu của bà Noem, đã quát mắng các nhân viên USCG và sa thải phi công vì quên mang chăn sưởi cho Bộ trưởng DHS lên máy bay trước khi khởi hành.
Các nguồn thạo tin nói Tổng thống Trump trong tuần này đã bày tỏ với các nghị sĩ Cộng hòa về việc ông không hài lòng với Noem và muốn cách chức bà. Và những nội dung mà Bộ trưởng DHS đưa ra khi điều trần trước lưỡng viện quốc hội trong tuần này đã thúc đẩy ông chủ Nhà Trắng hành động.
‘Giọt nước tràn ly’
Nghị sĩ Cộng hòa John Kennedy, thành viên Ủy ban Tư pháp Thượng viện, ngày 1/3 đã cảnh báo sẽ không nương tay khi bà Noem ra điều trần. Ông đã chuẩn bị hàng loạt câu hỏi khó về những khoản chi tiêu tốn kém của DHS cho một chiến dịch quảng cáo làm nổi bật hình ảnh của chính bà Noem.
Trong khán phòng chật kín người hôm 3/3, ông Kennedy bắt đầu cuộc chất vấn bằng một loạt câu hỏi mang tính dẫn dắt. Ông hỏi “việc kiểm soát và sàng lọc kỹ người vượt qua biên giới phía nam không phải là hành động phân biệt chủng tộc, đúng không?” và “có đúng là cần dùng cả lực lượng Tuần tra Biên giới Mỹ (CBP) và ICE cho nhiệm vụ đó?”.
Bộ trưởng Noem đều trả lời “đúng” và nhận được sự đồng tình ban đầu từ ông Kennedy. Thượng nghị sĩ này sau đó tung hàng loạt câu hỏi về chiến dịch quảng cáo 220 triệu USD và chất vấn việc khoản chi này phù hợp thế nào với cam kết của bà Noem về việc loại bỏ lãng phí trong DHS.
Ông Kennedy hỏi đi hỏi lại nhiều lần liệu Tổng thống Trump có phê chuẩn khoản chi khổng lồ này hay không.
“Tổng thống có biết bà làm việc này không”, ông Kennedy hỏi. “Có”, bà Noem phản hồi. “Ông ấy có biết thật không?”, thượng nghị sĩ Cộng hòa hỏi dồn. “Ừm, có”, bà Noem tiếp tục.
Câu trả lời đó chính là “giọt nước tràn ly”. Kennedy cho biết ông nhận cuộc gọi từ Tổng thống Trump ngay tối 3/3. “Tổng thống rất phẫn nộ”, ông Kennedy nói với CNN, thêm rằng ông Trump đã hỏi ông nghĩ gì về thượng nghị sĩ Markwayne Mullin.
“Thứ nhất, tôi quý ông ấy. Thứ hai, ông ấy rất thông minh. Thứ ba, ông ấy là một doanh nhân rất giỏi”, ông Kennedy tiếp tục và đùa rằng “nếu ba điều đó không đúng thì tôi cũng sẽ phải nói vậy, vì nếu không Markwayne sẽ cho tôi một trận”.
Bộ trưởng An ninh Nội địa Mỹ Kristi Noem điều trần trước Ủy ban Tư pháp Hạ viện ngày 4/3. Ảnh: AP
Tổng thống Trump ngày 5/3 thông báo ông Mullin, thượng nghị sĩ Cộng hòa bang Oklahoma, sẽ trở thành Bộ trưởng An ninh Nội địa mới thay thế Noem, có hiệu lực từ ngày 31/3. Ông mô tả Mullin là “chiến binh MAGA” và sẽ là “Bộ trưởng An ninh Nội địa xuất sắc”.
Để trở thành Bộ trưởng An ninh Nội địa, ông Mullin cần được Thượng viện Mỹ phê chuẩn. Đảng Cộng hòa đang chiếm thế đa số với số ghế 53-47 tại cơ quan này.
“Quyết định thay thế bà Noem là kết quả của hàng loạt thất bại đáng tiếc trong năng lực lãnh đạo”, bao gồm quản lý nhân sự yếu kém và liên tục xung đột với các đơn vị khác trong DHS, một quan chức Mỹ cho biết. Và bà Noem trở thành bộ trưởng nội các đầu tiên rời vị trí trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump.
Như Tâm (Theo NBC News, CNN, Reuters)
Nguồn: https://vnexpress.net/giot-nuoc-tran-ly-khien-bo-truong-an-ninh-noi-dia-my-mat-chuc-5047617.html
