Nga tìm cách khiến Ukraine “đắp chiếu” loạt UAV đánh chặn

Nhà máy sản xuất UAV của Nga (Ảnh: Forbes).

Chiến dịch không kích của Nga hiện tập trung vào UAV Geran, thường được gọi là Shahed, do chúng được phát triển dựa trên các UAV Iran cùng tên. Được đưa vào sử dụng lần đầu năm 2022, các UAV này đã trải qua nhiều lần nâng cấp nhằm vượt mặt mạng lưới phòng không nhiều tầng đang liên tục phát triển của Ukraine.

Khi Ukraine tung ra UAV đánh chặn, Nga dự kiến sẽ tiếp tục nâng cấp Geran để khiến những vũ khí của đối thủ trở nên kém hiệu quả. Một quan chức Ukraine cảnh báo Nga sẽ phát triển các biến thể Geran dùng động cơ phản lực, có tốc độ vượt xa UAV đánh chặn, từ đó khiến cho các biện pháp trở nên không còn tác dụng.

Thuật ngữ “Geran” nói chung dùng để chỉ một lớp đạn lảng vảng giá rẻ của Nga được phát triển dựa trên thiết kế Shahed của Iran. Các hệ thống này tích hợp bo mạch lái tự động tương đối đơn giản, cảm biến dẫn đường quán tính và bộ thu định vị vệ tinh vào một khung thân giá rẻ, thường có cấu hình cánh tam giác.

Bộ điều khiển bay kết hợp dữ liệu từ hệ đo quán tính với tín hiệu GNSS để thực hiện điều hướng tự động theo các điểm mốc, cho phép UAV bay theo tuyến đường đã được lập trình sẵn tới mục tiêu được chỉ định.

Khi cuộc chiến diễn biến phức tạp hơn, Nga đã đưa vào nhiều nâng cấp cho Geran nhằm tăng xác suất đánh trúng mục tiêu. Các phiên bản Geran mới hơn được trang bị hệ thống Kometa đa kênh để bảo vệ bộ thu GNSS, giúp phân biệt tín hiệu vệ tinh thật với tín hiệu giả mạo. Một số biến thể cũng cho phép điều khiển từ xa hạn chế trong giai đoạn cuối, giúp UAV thực hiện các động tác né tránh.

Một số biến thể khác được tích hợp camera và xử lý AI ngay trên UAV, cho phép điều chỉnh đường bay để giảm khả năng bị hệ thống phòng không phát hiện và tiêu diệt. Song song với các nâng cấp kỹ thuật, Nga cũng thử nghiệm các chiến thuật mới, bao gồm triển khai UAV mồi nhử và cho UAV bay theo cặp để một chiếc che dấu hiệu tín hiệu của chiếc còn lại.

Để đối phó Nga, Ukraine đã sản xuất hàng nghìn UAV đánh chặn, với tốc độ tối đa tới 300km/h, sử dụng hệ thống theo dõi có hỗ trợ AI để khóa mục tiêu và hạ gục bằng va chạm động năng. Các hệ thống này tỏ ra tương đối hiệu quả, đạt tỷ lệ đánh chặn trên 60%.

Theo Sergiy “Flash”, cố vấn của Bộ Quốc phòng Ukraine, Nga giờ đây có 3 phương án để nâng cấp Geran nhằm đối phó UAV đánh chặn.

Thứ nhất, Nga có thể bổ sung khả năng né tránh, điều chỉnh đường bay khi phát hiện UAV đánh chặn. Thứ 2, Nga cho UAV bay ở độ cao rất thấp để giảm khả năng bị phát hiện bằng mắt thường. Thứ 3, Nga sẽ tăng tốc độ bay tổng thể của UAV.